Hoàng Ích Huân

LÙ VĂN CHẤN – NGƯỜI DAO ĐỎ MỞ ĐƯỜNG GIAO LIÊN QUA DẪY HOÀNG LIÊN (1947–1953)**

Tại xã Nậm Cang (Lào Cai), nơi chân dãy Hoàng Liên Sơn hiểm trở, sống một người Dao Đỏ tên Lù Văn Chấn, người đã giúp bộ đội Việt Minh mở đường giao liên qua khu vực núi đá và suối sâu từ 1947 đến 1953. Địa hình vùng này được coi là ngăn cách tự nhiên giữa lực lượng ta ở Lào Cai và tuyến di chuyển xuống Yên Bái.

Ông Chấn sở hữu khả năng đặc biệt: nhìn dấu chân để đoán hướng đi và độ sâu của đất, nhờ vậy ông biết rõ các lối tắt an toàn giữa rừng rậm. Khi Việt Minh cần mở tuyến giao liên để vận chuyển muối, thuốc men và tài liệu, ông Chấn tình nguyện dẫn đường, miễn là “được góp sức cho người làm cách mạng.”

Một lần năm 1949, đội giao liên ở Lào Cai cần di chuyển gấp ba kiện tài liệu xuống Yên Bái. Nhưng khu vực Hang Tôm khi ấy bị phục kích. Ông Chấn dẫn họ vượt đỉnh Nậm Sâm – nơi ít ai dám đi vì rừng âm u và suối xiết. Ban đêm, ông dựa vào tiếng côn trùng để xác định hướng; khi nghe tiếng suối gầm lớn hơn, ông biết phải tránh vùng nước sâu. Đoàn đi hơn hai ngày, tránh hoàn toàn quân địch.

Lần khác, khi bão tuyết ập xuống, toàn đoàn phải dừng lại. Ông Chấn chặt cây, dựng lán tạm, dùng lá rừng làm chiếu, cứu cả nhóm thoát khỏi cái lạnh có thể gây tử vong. Đến khi giao tài liệu đúng hẹn, ai nấy đều khâm phục ông.

Năm 1953, ông được mời về chiến khu làm liên lạc viên chính thức nhưng ông từ chối: “Tôi ở rừng quen rồi. Bộ đội cần đi thì tôi dẫn, thế là đủ.” Ông mất năm 1995. Người Dao Đỏ trong vùng gọi ông là: “Người mở đường qua mây Hoàng Liên.”