Anh hùng Lực lượng vũ trang

HOÀNG KHẮC DƯỢC – NGƯỜI GIỮ LỬA NƠI HẬU PHƯƠNG

Tác giả: Nguyễn Thị Thủy Tiên

Ninh Bình22/08/2026xã Thượng Hồng (Xã Thượng Hồng)2 lượt xem0 lượt chia sẻ

Hoàng Khắc Dược sinh năm 1917, quê ở Mỹ Xá, Nam Định. Cuộc đời ông gắn với những năm tháng gian khổ nhất của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.  Cuối năm 1946, khi thực dân Pháp quay trở lại xâm lược, Nam Định trở thành một trong những địa bàn chiến đấu ác liệt. Khi ấy, Hoàng Khắc Dược tham gia tự vệ thành phố Nam Định, cùng bộ đội chiến đấu liên tục 13 ngày đêm.

Ông không có một khẩu súng tốt trong tay. Nhưng điều đó không khiến ông lùi bước. Trong những trận chiến giữa thành phố, ông nhiều lần xung phong đưa thương binh ra nơi an toàn rồi trở lại tiếp tục chiến đấu. Có lần, giữa lúc chiến sự đang diễn ra quyết liệt, ông đưa cả thương binh và tử sĩ vượt qua hiểm nguy về phía sau.

Đến tháng 1-1947, trong một trận đánh quân Pháp nhảy dù, Hoàng Khắc Dược trực tiếp giáp chiến với địch. Ông dùng mã tấu chém 3 tên địch, thu 2 khẩu súng và 2 chiếc dù. Chiến công ấy cho thấy ông không chỉ là một người lính gan dạ mà còn có tinh thần chiến đấu rất quyết liệt.

Từ người cầm mã tấu đến người giữ bếp lửa. Tháng 7-1947, Hoàng Khắc Dược chính thức nhập ngũ, về Trung đoàn 66, Đại đoàn 304 và được phân công làm công tác nuôi quân. Đây là một nhiệm vụ khác hẳn với mong muốn ban đầu của ông. Ông từng muốn trực tiếp cầm súng chiến đấu. Nhưng khi tổ chức giao nhiệm vụ, ông không phàn nàn mà lập tức nhận công việc.

Những năm đầu kháng chiến, đời sống bộ đội vô cùng thiếu thốn. Cơm ăn, nước uống, thực phẩm đều khó khăn. Với Hoàng Khắc Dược, chăm lo bữa ăn cho chiến sĩ cũng chính là một nhiệm vụ chiến đấu.

Ông thường gánh từ 30–40kg, chạy theo đơn vị để bảo đảm cơm nước cho bộ đội. Ban ngày lo nấu cơm, kiếm củi; đến chiều tối lại đi 8–9km tìm mua thức ăn cho anh em. Dù công việc vất vả, ông vẫn vui vẻ, không than phiền.

Thực phẩm khan hiếm khiến ông luôn tìm cách cải thiện bữa ăn. Ông cùng tổ cấp dưỡng nghĩ cách làm tương nước từ đậu tương kết hợp với bột ngô, khoai, sắn để tạo thêm nguồn thức ăn cho bộ đội.

Một chiếc chum tương ông từng sử dụng sau này được ông trao tặng Bảo tàng Hậu cần Quân đội và hiện vẫn được lưu giữ cùng chiếc bi đông – những kỷ vật gắn với công việc nuôi quân năm xưa.

Chiến công không nằm trên chiến hào Điều đặc biệt ở Hoàng Khắc Dược là ông từng chiến đấu trực tiếp ngoài mặt trận, rồi lại trở thành người đứng phía sau chăm lo từng bữa ăn cho những người lính.

Trong những cuộc hành quân, ông phải tìm cách đưa lương thực theo sát đơn vị. Khi bộ đội dừng chân, ông lo nấu ăn. Khi đơn vị tiếp tục hành quân, ông lại gánh đồ đạc chạy theo. Có những ngày người lính chiến đấu ở phía trước, còn người anh nuôi phải chạy hàng cây số phía sau chỉ để bảo đảm khi họ trở về vẫn có một bữa cơm nóng. Công việc ấy tưởng như bình thường, nhưng trong điều kiện chiến tranh, đó là một nhiệm vụ vô cùng quan trọng.

Người lính muốn chiến đấu phải có sức.

Muốn có sức phải có cơm.

Và để có bữa cơm ấy, phải có những người như Hoàng Khắc Dược.

Trong khoảng 10 năm làm công tác nuôi quân, ông luôn được đánh giá là người gương mẫu, giản dị, khiêm tốn và có tinh thần trách nhiệm cao. Ông được bầu làm đại biểu chính thức của 121 hội nghị mừng công các cấp, đồng thời được tặng danh hiệu Chiến sĩ thi đua toàn quốc.

Những đóng góp ấy được Nhà nước ghi nhận bằng Huân chương Quân công hạng Ba và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vào năm 1955.

Hoàng Khắc Dược qua đời năm 1971.

Nếu chỉ nhìn vào danh hiệu, người ta sẽ thấy một Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Nhưng phía sau danh hiệu ấy là một con người từng cầm mã tấu chiến đấu giữa thành Nam Định, từng đưa thương binh vượt qua lửa đạn, từng chém địch trong trận giáp lá cà. Rồi ông lại chọn một công việc rất đỗi âm thầm: đứng bên bếp lửa, gánh từng bao lương thực và lo từng bữa ăn cho đồng đội.

Có lẽ đó chính là điều đẹp nhất trong câu chuyện về Hoàng Khắc Dược. Ông hiểu rằng chiến thắng không chỉ được làm nên bởi những người ngoài chiến hào. Nó còn được làm nên bởi những người lặng lẽ giữ cho người lính có cơm ăn, có nước uống và có sức bước tiếp.

Một người từng dùng mã tấu đánh giặc, rồi dùng đôi vai gánh lương thực nuôi quân.

Hoàng Khắc Dược – người anh nuôi đã giữ lửa cho tiền tuyến bằng những việc nhỏ bé nhưng không thể thiếu trong một cuộc chiến lớn.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn