HOÀNG KIỀN – NGƯỜI ĐI MỞ NHỮNG CON ĐƯỜNG

Năm 1950, tại vùng quê Giao Thịnh, huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định, một cậu bé tên Hoàng Kiền ra đời trong một gia đình thuần nông đông con. Hoàn cảnh gia đình khó khăn khiến ông phải sớm làm quen với cuộc sống lao động. Sau khi học hết lớp 7, ông nghỉ học để phụ giúp gia đình. Nhưng khát vọng học tập vẫn luôn ở trong lòng chàng trai trẻ. Chỉ một năm sau, ông quyết định trở lại trường, theo học ngành sư phạm và sau đó trở thành giáo viên dạy Toán - Lý ở quê nhà.

Những tưởng cuộc đời sẽ gắn bó với bục giảng và những trang giáo án, nhưng năm 1970, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước bước vào giai đoạn đầy thử thách, người thầy giáo trẻ Hoàng Kiền đã tình nguyện lên đường nhập ngũ. Ông trở thành chiến sĩ công binh và bắt đầu hành quân vào chiến trường Trường Sơn.

Từ mái trường đến Trường Sơn là một bước chuyển lớn của cuộc đời. Nếu trước đó, công việc của ông là truyền đạt kiến thức cho học trò thì giờ đây, nhiệm vụ của người lính là góp sức bảo đảm những tuyến đường phục vụ chiến trường. Những con đường Trường Sơn năm ấy không chỉ được tạo nên bởi đất đá, mà còn bởi mồ hôi, sự kiên trì và tinh thần vượt khó của biết bao cán bộ, chiến sĩ.

Hoàng Kiền cùng đồng đội sống giữa núi rừng Trường Sơn, đối mặt với địa hình hiểm trở, thời tiết khắc nghiệt và vô vàn khó khăn. Có những ngày hành quân giữa rừng sâu, có những lúc công việc kéo dài từ ngày này sang ngày khác. Nhưng với người lính công binh, con đường phải được mở, tuyến đường phải được bảo đảm, bởi phía sau họ là biết bao nhiệm vụ đang chờ đợi.

Những năm tháng ở Trường Sơn đã rèn luyện Hoàng Kiền trở thành một người lính có ý chí mạnh mẽ. Ông hiểu rằng trong những công việc tưởng như thầm lặng, mỗi người đều đang góp một phần vào nhiệm vụ chung. Không phải ai cũng đứng ở nơi được nhiều người nhìn thấy, nhưng mỗi vị trí đều có giá trị riêng. Người mở đường cũng đang góp sức vào hành trình chung của cả dân tộc.

Sau chiến tranh, hành trình của Hoàng Kiền chưa dừng lại. Ông tiếp tục gắn bó với những nhiệm vụ khó khăn của quân đội, trong đó có thời gian công tác tại Trường Sa. Nếu Trường Sơn là những cánh rừng nối dài thì Trường Sa lại là biển cả mênh mông. Một lần nữa, người lính công binh phải làm quen với một môi trường hoàn toàn khác, nơi sóng gió, khoảng cách và điều kiện tự nhiên đặt ra những thử thách riêng.

Những năm tháng gắn bó với Trường Sa giúp ông càng hiểu sâu sắc hơn ý nghĩa của hai chữ Tổ quốc. Có những nơi trên đất nước rất xa đất liền, nhưng trong trái tim người Việt Nam, đó vẫn là một phần không thể tách rời của quê hương. Vì vậy, những người lính nơi đảo xa luôn mang trong mình niềm tự hào và trách nhiệm đặc biệt.

Sau này, trên nhiều cương vị công tác, Hoàng Kiền tiếp tục gắn bó với ngành công binh. Ông tham gia chỉ đạo, tổ chức nhiều nhiệm vụ xây dựng các công trình quốc phòng và đặc biệt gắn với dự án đường tuần tra biên giới. Những con đường ấy tiếp tục nối những vùng đất xa xôi, góp phần phục vụ nhiệm vụ bảo vệ biên giới và phát triển đời sống của nhân dân. QĐND ghi nhận ông đã trải qua 45 năm binh nghiệp với nhiều cương vị khác nhau.

Điều đáng quý là khi đã nghỉ hưu, Hoàng Kiền vẫn không rời xa những ký ức về đồng đội và những năm tháng Trường Sơn. Ông viết sách, làm thơ, kể lại những câu chuyện của một thế hệ đã từng sống, chiến đấu và công tác giữa những điều kiện vô cùng gian khó. Đến năm 2026, ông đã xuất bản 20 đầu sách, trong đó có nhiều tác phẩm viết về Trường Sơn, biên giới và những người lính.

Có lẽ chính những năm tháng từng đứng trên bục giảng đã giúp Hoàng Kiền luôn coi trọng việc truyền lại ký ức cho thế hệ sau. Ông viết không chỉ để kể chuyện về mình, mà còn để những người trẻ hôm nay hiểu hơn về những con người đã góp sức làm nên những con đường của đất nước.

Từ một cậu học trò nghèo trở thành thầy giáo, từ người thầy giáo trở thành chiến sĩ Trường Sơn, rồi trở thành người gắn bó với Trường Sa và những tuyến đường biên giới, cuộc đời Hoàng Kiền giống như một hành trình đi tìm và mở những con đường mới. Mỗi chặng đường lại đặt ra một nhiệm vụ khác nhau, nhưng điểm chung vẫn là tinh thần trách nhiệm với Tổ quốc.

Những con đường ông từng đi qua rồi sẽ tiếp tục được nối dài. Những con đường Trường Sơn năm xưa hôm nay đã trở thành ký ức lịch sử. Những con đường biên giới được xây dựng trong thời bình tiếp tục phục vụ cuộc sống. Còn câu chuyện của người lính công binh Hoàng Kiền vẫn nhắc chúng ta rằng có những đóng góp không ồn ào nhưng lại có ý nghĩa rất lớn.

Và có lẽ, điều đẹp nhất trong câu chuyện ấy chính là hình ảnh một người từng đứng trên bục giảng, sau đó dành cả tuổi trẻ và phần lớn cuộc đời để đi mở đường cho đất nước. Khi nhìn lại, những con đường ấy không chỉ nối những miền đất với nhau, mà còn nối quá khứ với hiện tại, nối những hy sinh của cha anh với trách nhiệm của thế hệ hôm nay.