HOÀNG KIM GIAO – NGƯỜI CHIẾN SĨ ĐÃ “ĐỂ LẠI MÙA XUÂN” CHO TỔ QUỐC

Hoàng Kim Giao sinh năm 1941 trong một gia đình có truyền thống yêu nước và cách mạng. Cha ông là Hoàng Văn Luận, từng giữ chức Tham mưu trưởng Bộ Chỉ huy quân sự Hải Phòng giai đoạn 1955 – 1960, đồng thời là Bí thư Nhà máy Điện Hải Phòng và Nhà máy Cơ khí Duyên Hải, một trong những cái nôi của phong trào thi đua “Sóng Duyên Hải” nổi tiếng trong thời kỳ xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc.

Lớn lên trong môi trường giàu truyền thống cách mạng, Hoàng Kim Giao sớm lựa chọn con đường phục vụ Tổ quốc. Trong những năm chiến tranh, ông công tác trong lực lượng nghiên cứu kỹ thuật và hậu cần quân đội. Công việc của ông chủ yếu gắn với nghiên cứu, bảo đảm kỹ thuật, sửa chữa và phục vụ chiến đấu trong điều kiện vô cùng gian khổ. Dù không trực tiếp đối mặt với kẻ thù trên chiến hào, những người lính kỹ thuật như ông vẫn ngày đêm âm thầm góp sức để bảo đảm các tuyến vận tải, vũ khí và trang thiết bị luôn hoạt động hiệu quả.

Cuộc sống riêng của Hoàng Kim Giao cũng mang vẻ đẹp bình dị của một thế hệ thanh niên sống giữa thời chiến. Người bạn đời của ông là bà Nguyễn Thị Lan, người hàng xóm gắn bó từ thuở thiếu thời. Tình yêu của họ được vun đắp qua những lá thư gửi cho nhau trong những năm tháng xa cách bởi chiến tranh, chứa đựng niềm tin vào ngày đất nước hòa bình và đoàn tụ.

Cuối năm 1968, cuộc chiến tranh phá hoại của không quân Mỹ bước vào giai đoạn ác liệt. Truông Bồn thuộc huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An (nay thuộc xã Mỹ Sơn, tỉnh Nghệ An) trở thành một trong những trọng điểm đánh phá dữ dội nhất trên tuyến giao thông chiến lược Bắc – Nam. Hàng nghìn quả bom được trút xuống khu vực này nhằm cắt đứt mạch máu giao thông chi viện cho chiến trường miền Nam.

Sáng ngày 30/12/1968, để bảo đảm tuyến đường thông suốt cho các đoàn xe vận tải, kỹ sư Hoàng Kim Giao cùng chiến sĩ tình báo kỹ thuật Nguyễn Tiến Tuấn được giao nhiệm vụ xử lý bom từ trường và bom nổ chậm do máy bay Mỹ thả xuống. Đây là nhiệm vụ đặc biệt nguy hiểm, đòi hỏi sự bình tĩnh, chính xác và tinh thần dũng cảm tuyệt đối.

Hai ông đã trực tiếp tiếp cận trận địa, bò sát đến khu vực đặt bom để tiến hành đo đạc, nghiên cứu và tháo gỡ các cơ cấu kích nổ. Trong lúc đang làm nhiệm vụ, một quả bom bất ngờ phát nổ. Cả Hoàng Kim Giao và Nguyễn Tiến Tuấn anh dũng hy sinh ngay tại hiện trường khi tuổi đời mới 27.

Sự ra đi của hai người lính kỹ thuật đã để lại niềm tiếc thương sâu sắc đối với đồng đội và gia đình. Tuy nhiên, sự hy sinh ấy đã góp phần giữ vững tuyến giao thông huyết mạch, bảo đảm cho các đoàn xe tiếp tục hành quân chi viện chiến trường.

Ghi nhận những đóng góp và cống hiến của Hoàng Kim Giao, Đảng và Nhà nước đã trao tặng ông nhiều phần thưởng cao quý như Huân chương Chiến thắng hạng Nhì, Huân chương Kháng chiến chống Mỹ cứu nước cùng nhiều bằng khen của quân đội.

Để tưởng nhớ tình đồng đội gắn bó và sự hy sinh chung trong cùng một thời khắc lịch sử, tháng 7 năm 2005, gia đình cùng chính quyền địa phương đã quy tập và xây dựng mộ đôi cho hai liệt sĩ Hoàng Kim Giao và Nguyễn Tiến Tuấn gần Khu di tích lịch sử Truông Bồn.

Ngày 14/7/2013, tỉnh Nghệ An khánh thành Đền thờ các Anh hùng liệt sĩ Truông Bồn. Tại đây, tượng đồng của Hoàng Kim Giao được đặt trang trọng như biểu tượng của những con người đã âm thầm cống hiến tuổi xuân cho Tổ quốc.

Cuộc đời và sự hy sinh của ông cũng trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều công trình nghiên cứu, tác phẩm văn học nghệ thuật như Sống yêu thương và dâng hiến, Hoàng Kim Giao – Chân dung một cuộc đời và bộ phim tài liệu Để lại mùa xuân của Điện ảnh Quân đội nhân dân.

Năm 2016, tỉnh Nghệ An quyết định lấy tên Hoàng Kim Giao đặt cho một tuyến đường tại thành phố Vinh nhằm ghi nhớ công lao của người chiến sĩ kỹ thuật đã ngã xuống vì độc lập, tự do của dân tộc.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ ngày ông hy sinh trên mảnh đất Truông Bồn, nhưng tên tuổi Hoàng Kim Giao vẫn được nhắc đến như biểu tượng của sự tận tụy, lòng dũng cảm và tinh thần cống hiến thầm lặng. Ông đã ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ, nhưng những gì để lại cho đất nước chính là một mùa xuân bất tận của lòng yêu nước và khát vọng phụng sự Tổ quốc.

Tuấn Kiệt (tổng hợp).