Hoàng Lê Kha - Khí Phách Người Cộng Sản Trước Máy Chém 10/59
Đồng chí Hoàng Lê Kha, tên thật là Trần Trọng Nguyệt, sinh năm 1917 tại huyện Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa. Vốn là một thầy giáo, ông giác ngộ cách mạng và sớm gia nhập Đảng, bám trụ hoạt động tại chiến trường miền Nam khốc liệt. Trong những năm đen tối nhất của phong trào cách mạng miền Nam sau Hiệp định Geneva, ông được phân công làm Bí thư Tỉnh ủy Tây Ninh, chỉ đạo phong trào đấu tranh chính trị của quần chúng chống lại chính quyền Ngô Đình Diệm.
Năm 1959, chính quyền Sài Gòn ban hành đạo luật 10/59 vô cùng tàn bạo, lê máy chém đi khắp miền Nam để tàn sát những người kháng chiến cũ. Cuối năm đó, trong một lần đi công tác, Hoàng Lê Kha bị mật thám phục kích và bắt giữ. Địch đưa ông về Sài Gòn, sử dụng mọi đòn tra tấn dã man và những lời dụ dỗ mua chuộc nhưng vị Bí thư Tỉnh ủy vẫn giữ thái độ im lặng, không khai báo bất cứ điều gì về tổ chức.
Không khuất phục được ông, Tòa án Quân sự Đặc biệt của chính quyền Ngô Đình Diệm đã kết án tử hình Hoàng Lê Kha. Sáng ngày 12 tháng 3 năm 1960, chúng đưa ông ra xử tử bằng máy chém. Trước giờ phút hy sinh, ông hiên ngang không chịu bịt mắt, dõng dạc hô vang các khẩu hiệu cách mạng. Sự hy sinh lẫm liệt của Hoàng Lê Kha trước lưỡi máy chém bạo tàn đã tạo nên một làn sóng phẫn nộ tột độ trong nhân dân, trở thành ngòi nổ làm bùng lên phong trào Đồng Khởi thần thánh trên toàn miền Nam.
