Hoàng Minh Đạo – Người đặt nền móng cho lực lượng tình báo Quân giải phóng miền Nam
Hoàng Minh Đạo là một trong những cán bộ tình báo quân sự xuất sắc của cách mạng miền Nam. Ông là Trưởng phòng Tình báo đầu tiên của Quân ủy Miền, trực tiếp xây dựng tổ chức, đào tạo cán bộ và chỉ đạo công tác thu thập thông tin chiến lược phục vụ chỉ huy chiến trường. Trong quá trình làm nhiệm vụ, ông anh dũng hy sinh tại sông Vàm Cỏ Đông (Tây Ninh) và được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Sinh năm 1923, Hoàng Minh Đạo sớm tham gia cách mạng và gắn bó với lực lượng quân sự từ những năm đầu kháng chiến.
Khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn quyết liệt, ông được giao phụ trách Phòng Tình báo của Quân ủy Miền – cơ quan tình báo quân sự chiến lược của lực lượng vũ trang giải phóng miền Nam.
Là Trưởng phòng Tình báo đầu tiên của Quân ủy Miền, Hoàng Minh Đạo có công xây dựng hệ thống tổ chức tình báo, đào tạo nhiều cán bộ, chỉ đạo mạng lưới thu thập tin tức về hoạt động quân sự của đối phương, góp phần giúp Bộ Chỉ huy Miền đưa ra nhiều quyết sách quan trọng trên chiến trường.
Công việc của người làm tình báo luôn gắn liền với bí mật và hiểm nguy. Mỗi chuyến công tác đều có thể phải đối mặt với sự truy lùng của đối phương.
Đêm 24 tháng 12 năm 1969, trong khi đi công tác trên sông Vàm Cỏ Đông, đoạn qua ấp An Thới, xã An Hòa, huyện Trảng Bàng, tỉnh Tây Ninh, đoàn công tác của ông bị địch phục kích.
Trong trận chiến đấu không cân sức ấy, Hoàng Minh Đạo đã anh dũng hy sinh, khi đang làm nhiệm vụ bảo vệ an toàn cho công tác chỉ huy và hoạt động tình báo của Quân ủy Miền.
Sự hy sinh của ông là tổn thất lớn đối với lực lượng tình báo quân sự miền Nam, nhưng những nền móng ông xây dựng đã góp phần quan trọng vào sự phát triển của ngành tình báo Quân đội nhân dân Việt Nam trong những năm tiếp theo.
Để ghi nhận những cống hiến đặc biệt xuất sắc ấy, năm 1998, Nhà nước đã truy tặng Hoàng Minh Đạo danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
