Hoàng Ngân - Đóa Hoa Thép Của Phong Trào Phụ Nữ Việt Nam

Trong số những nữ chiến sĩ cách mạng tiền bối của lịch sử Việt Nam, Hoàng Ngân (tên thật là Phạm Thị Vân) hiện lên như một nữ lãnh đạo kiệt xuất, người đã đặt nền móng vững chắc cho phong trào phụ nữ cứu quốc thời kỳ kháng chiến chống Pháp.

Sinh ra trong một gia đình thương gia yêu nước tại Hải Phòng, từ năm 16 tuổi, Phạm Thị Vân đã sớm giác ngộ cách mạng và tích cực tham gia phong trào Học sinh Cứu quốc. Lấy bí danh Hoàng Ngân, bà dấn thân vào con đường hoạt động bí mật tại Hải Phòng, Hải Dương, Hà Nội và nhanh chóng được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương khi mới 18 tuổi.

Năm 1941, Hoàng Ngân bị chính quyền thực dân Pháp bắt giữ và kết án 12 năm tù. Trong chốn ngục Tù Hỏa Lò kiên cố, người nữ đảng viên trẻ tuổi vẫn giữ vững khí tiết bất khuất, biến nhà tù thành trường học cách mạng. Sau cuộc Nhật đảo chính Pháp tháng 3 năm 1945, bà cùng các đồng chí vượt ngục thành công, lập tức trở lại vùng Duyên hải Bắc Bộ để chỉ đạo phong trào Phụ nữ Cứu quốc, góp phần quan trọng vào thắng lợi của Tổng khởi nghĩa Tháng Tám tại Hà Nội và Hải Phòng.

Không chỉ là người cán bộ lãnh đạo mưu trí, Hoàng Ngân còn gắn liền với câu chuyện tình yêu cách mạng son sắt cùng đồng chí Hoàng Văn Thụ – Bí thư Xứ ủy Bắc Kỳ. Khi đồng chí Hoàng Văn Thụ bị kẻ thù tử hình năm 1944, Hoàng Ngân đã biến đau thương thành hành động, tiếp tục chiến đấu cho lý tưởng chung của hai người.

Bước vào cuộc kháng chiến chống Pháp, Hoàng Ngân đảm nhiệm trọng trách Bí thư Trung ương Hội Phụ nữ Cứu quốc Việt Nam đầu tiên. Bà chính là người sáng lập ra Đội nữ du kích Hoàng Ngân nổi tiếng tại Hưng Yên – lực lượng du kích nữ đã reo rắc nỗi kinh hoàng cho quân Pháp bằng những trận phục kích, phá cầu, diệt viện sắc bén trên Đường 5. Bên cạnh đó, bà còn là người thành lập Tờ báo Phụ nữ Việt Nam, tạo ra tiếng nói chính thức cổ vũ tinh thần chiến đấu của hàng triệu phụ nữ cả nước.

Do làm việc với cường độ cao dưới điều kiện kháng chiến gian khổ ở chiến khu Việt Bắc, Hoàng Ngân bị bệnh hiểm nghèo và qua đời ngày 17 tháng 7 năm 1949 khi mới tròn 28 tuổi.

Sự ra đi ở độ tuổi rực rỡ nhất của đời người đã để lại niềm tiếc thương vô hạn cho Đảng và nhân dân. Năm 2002, Nhà nước Việt Nam đã truy tặng liệt sĩ Hoàng Ngân danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân. Tên của bà được đặt cho nhiều con đường, trường học và đội du kích huyền thoại, mãi mãi là biểu tượng đẹp đẽ về trí tuệ, lòng dũng cảm và sự hy sinh quên mình của phụ nữ Việt Nam.