Hoàng Nghĩa Nghiệm - Tuổi trẻ như dòng sông dâng

Hoàng Nghĩa Nghiệm – Tuổi trẻ như dòng sông dâng trọn cho Tổ quốc

Giữa những trang lưu bút cũ kỹ, những dòng chữ run rẩy nhưng đầy sức sống vang lên như tiếng gọi của tuổi trẻ:
”Xưa tay bút, ngày nay tay súng

Xưa ngồi bàn bên tập sách cao

Thì anh hỡi ngày nay vạn dặm

Và lăn lê nhào lộn chiến hào”
Tiếng vọng ấy của liệt sĩ Hoàng Nghĩa Nghiệm không chỉ là lời nhắn gửi từ quá khứ, mà là nhịp tim rực lửa của một thời tuổi trẻ Việt Nam: lãng mạn, dũng cảm và chan chứa lý tưởng. Từ giảng đường Trường Đại học Thủy sản, anh đã gác lại bút nghiên, gác lại những ước mơ và hoài bão đôi mươi để bước vào hành trình mà trái tim tuổi trẻ nào cũng khát khao, cống hiến cho Tổ quốc. Chỉ qua vài trang lưu bút, vài cuốn sách viết tay gửi về gia đình, người đọc vẫn cảm nhận được trọn vẹn tâm hồn một con người trẻ tuổi, tài hoa nhưng sắt son, luôn hướng về lý tưởng lớn, để lại dấu ấn bất tử trong lòng đồng đội, gia đình và thế hệ mai sau.

Năm 1949, giữa những cánh đồng bát ngát của xã Đồng Tiến, huyện Khoái Châu, Hưng Yên, liệt sĩ Hoàng Nghĩa Nghiệm ra đời trong gia đình dòng họ Hoàng giàu truyền thống yêu nước, nơi danh tướng nối tiếp danh tướng và cũng là dòng họ của bà Hoàng Thị Loan, thân mẫu Chủ tịch Hồ Chí Minh. Tuổi thơ anh trải dài theo những con đường làng rợp bóng tre xanh mướt, len lỏi giữa tiếng nước róc rách bên bờ đê, mùi hương lúa mới nồng nàn mùa gặt và ánh nắng hanh vàng rực mái ngói đỏ. Mỗi mùa hè, làng quê khoác lên mình chiếc áo mới: vàng rực đồng lúa chín, xanh mướt triền đê, sắc trắng tinh khôi của hoa sen bên bờ ao, tất cả như những bức tranh khắc sâu vào tâm hồn cậu bé, hun đúc trái tim yêu quê hương, lý tưởng sống cao cả và khát vọng cống hiến. Những ngày hè, cậu bé thường theo cha, theo ông ra đồng, vừa học cấy cày, vừa lắng nghe những câu chuyện về lòng dũng cảm, tinh thần kiên cường và sự hy sinh của các bậc tiền nhân. Mỗi trận đánh vang danh của dòng họ như những viên gạch đầu tiên xây dựng nên ý chí và khát vọng trong trái tim non nớt. Từng con suối róc rách là bài học về kiên nhẫn, từng cánh đồng trải dài là minh chứng cho sự bền bỉ, tinh thần chiến đấu bền gan. Những câu chuyện về người đi trước, về những người lính xưa, về các anh hùng đã ngã xuống vì Tổ quốc, đều in sâu vào tâm trí cậu, tạo nên một thế giới nội tâm đầy lý tưởng, dũng cảm và lòng trắc ẩn.Những lần theo cha đi khắp các cánh đồng, chứng kiến sức sống của thiên nhiên và con người lao động, cậu học được sự khiêm nhường, lòng bao dung và tinh thần trách nhiệm – những phẩm chất sau này trở thành điểm tựa vững chắc cho mọi thử thách lớn lao mà tuổi trẻ sẽ đối mặt. Tuổi thơ bình dị ấy hun đúc trái tim yêu quê hương, khát vọng cống hiến và lý tưởng sống cao cả, để mỗi bước đi sau này, từ những năm tháng học tập, khám phá tri thức cho tới những ngày tháng lăn lộn trên chiến trường, đều in dấu ấn thời hoa lửa, như một dòng sông âm thầm chảy sâu, mang theo nhiệt huyết và ước mơ tuổi trẻ, dẫu gặp bão táp vẫn kiên định hướng về biển lớn của Tổ quốc. Những ký ức, âm thanh, mùi hương và hình ảnh ấy không chỉ là tuổi thơ, mà còn là hạt giống của lòng quả cảm, trách nhiệm và tinh thần hy sinh, được vun đắp và giữ vững suốt đời, trở thành ngọn lửa âm thầm soi đường cho những năm tháng sau này.

Năm 1968, khi những trang sách còn vương mùi mực và giảng đường rộn rã tiếng cười, liệt sĩ Hoàng Nghĩa Nghiệm, tuổi vừa tròn đôi mươi, nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc. Giữa những khát vọng học tập, giữa những mộng mơ tuổi trẻ còn non tơ, anh đặt bút nghiên xuống, gác lại tất cả – những hoài bão, những dự định, những ước mơ riêng tư – để bước vào con đường lửa thử, nơi lý tưởng và nghĩa vụ hòa làm một. Trước khi đi, anh gửi về gia đình vài quyển sách viết tay, những bài thơ tự sáng tác và cuốn lưu bút đồng đội – những kỷ vật giản dị, nhưng chứa đựng ngọn lửa tâm hồn lãng mạn, khát vọng tuổi trẻ và trí tuệ sáng ngời, như những ánh sao nhỏ soi giữa đêm đen chiến tranh. Mỗi trang lưu bút, mỗi dòng chữ run run vì vội vàng trong giờ nghỉ giữa huấn luyện, như những ngọn nến thắp lên giữa bão táp, hé lộ sức sống mãnh liệt và lý tưởng cao cả của một chàng trai tuổi đôi mươi. Anh là hình ảnh tiêu biểu của thế hệ sinh viên Việt Nam thời ấy: vừa tràn đầy khát vọng học tập, vừa sẵn sàng gác lại bản thân để đặt Tổ quốc lên trên hết, để lý tưởng không còn là chữ viết trên giấy mà trở thành hành động dấn thân. Từng lời nhắn nhủ, từng vần thơ gửi về quê hương vang lên như lời thề thốt: tuổi trẻ, dù rực rỡ, vẫn kiên định, dấn thân và sẵn sàng hy sinh. Trong số những bài thơ còn sót lại, viết bằng bút danh Hoài Anh – Hồng Vân, một đoạn vang lên như ngọn lửa giữa bom đạn:

“Năm mươi sinh viên trường Thủy sản
Tôi rất yêu tiếng nói câu cười
Gác lại hết những gì luyến ái
Của tuổi đời mười chín, đôi mươi…”

Mỗi câu chữ như ánh sáng xuyên qua khói lửa, nhắc nhở rằng tuổi trẻ – dù tràn đầy lý tưởng – vẫn dám đối mặt hiểm nguy, vẫn rực rỡ bất khuất. Những ngày huấn luyện, từng bước chân trên đất quân trường in dấu sức sống, tinh thần quả cảm và khát vọng hòa bình, những phẩm chất sẽ theo anh tới chiến trường miền Nam, để thời hoa lửa không chỉ là ký ức mà còn là ngọn lửa soi đường cho tương lai, soi sáng đồng đội và hậu thế, như những vì sao không bao giờ tắt giữa bầu trời lịch sử.

Cuối năm 1970, liệt sĩ Hoàng Nghĩa Nghiệm vào Nam chiến đấu. Tuổi đôi mươi của anh không còn là những ngày rộn rã trong giảng đường hay tiếng cười rộn ràng của bạn bè, mà trở thành những bước chân lấm lem trên đất đỏ miền Nam, giữa khói lửa chiến tranh, mưa bom bão đạn và hiểm nguy luôn rình rập. Mỗi ngày là một thử thách, mỗi giờ là một cuộc chiến không chỉ với kẻ thù, mà còn với nỗi sợ hãi, mệt mỏi và những bất trắc khôn lường. Dẫu vậy, giữa khói lửa, anh vẫn giữ trọn tinh thần gương mẫu, lòng nhân ái và trách nhiệm với đồng đội. Đồng đội nhớ về anh như một người anh cả kiên định, luôn nhẫn nại chỉ bảo những chiến sĩ trẻ tuổi, sẵn sàng cưu mang, hướng dẫn và bảo vệ họ trước hiểm nguy. Anh không chỉ là người lính bình thường, mà là ngọn đèn soi đường, một tấm gương sáng của tuổi trẻ Việt Nam dấn thân, rực rỡ giữa thời hoa lửa. Mỗi hành động, từ việc bảo vệ đồng đội đến cống hiến cho từng trận đánh, đều khắc họa một tinh thần quả cảm và lý tưởng sống cao cả. Những giờ nghỉ hiếm hoi trên chiến trường, anh cầm bút, viết vài dòng lưu bút, một bài thơ vội, nhắn nhủ đồng đội hay gửi về quê nhà. Từng nét chữ run run, từng dòng thơ giản dị vẫn tràn đầy khát vọng hòa bình, ý chí và tinh thần quả cảm, như những hạt mầm âm thầm gieo trong lòng người, nảy mầm thành sức sống và lý tưởng bất diệt cho những thế hệ sau. Ngày 9/5/1973, tuổi đời tròn đôi mươi, anh hy sinh trên chiến trường miền Nam. Dẫu hài cốt chưa tìm thấy, những kỷ vật còn lại – tập thơ, cuốn lưu bút, những lá thư vội – trở thành di sản tinh thần vô giá, được người em trai biên soạn, lưu giữ và trao tặng Bộ CHQS tỉnh cùng Tỉnh đoàn Hưng Yên. Những tư liệu ấy không chỉ là minh chứng cho một cuộc đời ngắn ngủi nhưng rực rỡ, mà còn trở thành ngọn đèn soi sáng cho thế hệ trẻ hôm nay về lòng dũng cảm, tinh thần hi sinh và lý tưởng sống cao cả.

Tuổi trẻ của liệt sĩ Hoàng Nghĩa Nghiệm, từ những ngày cắp sách tới trường, gác bút nghiên để bước vào chiến trận, như nhịp cầu nối giữa lý tưởng và hành động, giữa ước mơ và hy sinh. Như câu thơ vang lên trong tâm tưởng hậu thế: “Anh đi mòn đôi tất, mất đôi mươi.” Dẫu không thuộc về anh, câu chữ ấy vang lên như hơi thở của thời hoa lửa, nhắc nhở rằng tuổi đôi mươi của Hoàng Nghĩa Nghiệm là một đời rực rỡ nhưng trọn nghĩa, dấn thân cho Tổ quốc và đồng đội. Những kỷ vật và trái tim dũng cảm ấy không chỉ lưu giữ ký ức về một con người, mà còn thắp sáng lý tưởng, tinh thần quả cảm và tình yêu quê hương, để hình ảnh anh sống mãi trong ký ức quê hương Đồng Tiến, Khoái Châu, và trong lòng mỗi người Việt yêu nước.

Tấm gương của liệt sĩ Hoàng Nghĩa Nghiệm không chỉ là câu chuyện về một đời người dấn thân và hy sinh, mà còn là biểu tượng của tuổi trẻ Việt Nam trong thời hoa lửa – nơi lý tưởng gặp hành động, nơi ước mơ song hành cùng hy sinh. Hình ảnh anh sống mãi trong ký ức quê hương Đồng Tiến, trong trái tim người dân Khoái Châu, và trong lòng mỗi người Việt yêu nước, như ngọn lửa âm thầm nhưng bền bỉ, soi sáng con đường cho thế hệ trẻ hôm nay và mai sau. Những trang lưu bút, những vần thơ và ký ức về anh nhắc nhở rằng tuổi trẻ không chỉ là những ngày tháng rực rỡ, mà còn là dám sống, dám hy sinh và dám để lại dấu ấn cho quê hương, cho Tổ quốc. Tinh thần quả cảm, tình yêu quê hương và lý tưởng sống cao cả của Hoàng Nghĩa Nghiệm trở thành nguồn cảm hứng bất diệt, thôi thúc mỗi trái tim trẻ dấn thân, cống hiến và viết tiếp những chương sử vẻ vang của dân tộc.

Nguồn tham khảo: Báo Hưng Yên: https://baohungyen.vn/chuyen-ve-liet-si-hoang-nghia-nghiem-3178265.html