Hoàng Như Lý – Người lính sống sót mang theo ký ức Pò Hèn

Hoàng Như Lý nhập ngũ năm 1972 và được điều về Đồn Công an nhân dân vũ trang 209 tại Pò Hèn, Quảng Ninh. Ông là một trong những chiến sĩ trực tiếp tham gia cuộc chiến đấu ngày 17/2/1979 và thuộc số ít người sống sót sau trận đánh khốc liệt ấy. Những hồi ức của ông về sau được nhiều cơ quan báo chí ghi lại, trở thành một nguồn tư liệu về trận chiến Pò Hèn.

Trước ngày chiến sự bùng nổ, cán bộ, chiến sĩ trong đồn đã kiểm tra các chốt và công sự để chuẩn bị đối phó với tình hình căng thẳng. Dù biết nguy cơ tiến công có thể xảy ra, họ vẫn không thể lường hết mức độ dữ dội của đợt pháo kích và bộ binh tràn qua biên giới vào rạng sáng ngày 17/2.

Trong trận đánh, lực lượng tại Pò Hèn phải chống đỡ nhiều đợt tiến công. Các vị trí phòng ngự bị pháo kích, cuộc chiến giành giữ các điểm cao diễn ra ác liệt. Nhiều đồng đội của Hoàng Như Lý đã hy sinh, trong đó có Đỗ Sĩ Họa, Hoàng Thị Hồng Chiêm và Bùi Văn Lượng.

Hoàng Như Lý sống sót, nhưng sự sống còn không đồng nghĩa với việc thoát khỏi mất mát. Ông phải mang theo ký ức về những người đã chiến đấu bên mình, về đơn vị và về một ngày mà phần lớn cuộc sống quen thuộc nơi biên giới bị đảo lộn. Trong những lần trở lại Pò Hèn và kể chuyện với phóng viên nhiều năm sau, ông vẫn xúc động khi nhắc đến đồng đội đã ngã xuống.

Điều khiến câu chuyện của Hoàng Như Lý có sức nặng là ông không chỉ nhớ về trận đánh như một sự kiện quân sự. Ông còn là nhân chứng của những con người cụ thể, những người từng sống, làm việc và chiến đấu cùng nhau trước khi chiến tranh cướp đi sinh mạng của họ.

Khi tuổi đã cao, ông vẫn chia sẻ ký ức về Pò Hèn với thế hệ sau. Ông từng nhấn mạnh rằng chỉ có hòa bình mới đem lại hạnh phúc cho các bên.

Từ lời kể của người sống sót, lịch sử trở nên gần gũi hơn: đó không chỉ là những con số thương vong, mà còn là nỗi nhớ của người trở về dành cho những đồng đội mãi mãi nằm lại nơi biên cương.