HOÀNG QUỐC VIỆT - NGƯỜI CHIẾN SỸ CỘNG SẢN KIÊN TRUNG, MẪU MỰC CỦA ĐẢNG VÀ CÁCH MẠNG VIỆT NAM

Thời hoa lửa, thời của màu hoa đỏ rực cháy, những ngọn lửa cháy hừng hực bên trong những dòng máu yêu nước mãnh liệt, đang sục sôi và cháy bỏng mãi. Giống như thời của hoa lửa, những ngày tháng nghe vừa đẹp vừa đau, thời mà nước mắt, mồ hôi, xương và máu hoà lẫn vào nhau, thời ấy đẹp như những cánh hoa nở rực giữa trời và đau như ngọn lửa đang cháy rực cả một vùng trời quê hương.

Và ở quê hương ấy, giữa chốn lao tù Sơn La nhiều kham khổ, là nơi mà lũ thực dân Pháp giam giữ những chiến sĩ cộng sản và ở nơi tưởng chừng như chẳng còn hy vọng nào có thể le lói thì vẫn có một người - Hoàng Quốc Việt, người công nhân với lòng yêu nước rực cháy đã trở thành lãnh tụ cách mạng, đã cùng các đồng chí yêu nước khác biến nơi giam cầm ấy thành “trường học cách mạng đặc biệt”. Tại đây, trong ngục tối, không chỉ có xiềng xích và đòn roi mà còn có những bài học về chủ nghĩa Mác-Lênin, về tổ chức và quần chúng, về lí tưởng cao đẹp một ngày nào đó sẽ giải phóng được dân tộc, giành lấy độc lập tự do về cho đất nước, ngọn lửa bùng cháy ấy được truyền mãi, dù là ở nơi u tối và nhiều gam go nhất, trong ánh mắt của người yêu nước, mọi ánh sáng le lói đều có thể biến thành ngọn lửa, chúng sẽ được truyền đi và sáng mãi. Câu chuyện ấy không chỉ kể về ý chí sắt đá mà còn là biểu tượng cho tinh thần góp phần thắp sáng thêm và lâu hơn ngọn lửa cách mạng.

Hoàng Quốc Việt tên thật là Hạ Bá Cang sinh 28/12/1905 mất năm 1992, ông là người hoạt động cách mạng trước năm 1945. Sau cao trào cách mạng những năm 1930-1931, nhiều cán bộ cộng sản yêu nước bị bắt, trong đó có Hoàng Quốc Việt là người thợ máy từng tham gia lãnh đạo phong trào công nhân ở Hải Phòng và Bắc Ninh. Lũ thực dân đã kết án ông tù khổ sai và đày lên Sơn La nơi rừng thiêng nước độc, là chốn “địa ngục trần gian” nhằm huỷ hoại đi ý chí cách mạng của những người tù chính trị.

Nhưng với một người yêu nước cháy bỏng, mọi toan kế của kẻ thù đều “đổ sông đổ biển hết” nơi đó đã trở thành lò luyện thép của những người cộng sản Việt Nam. Nơi ngục tù tối tăm, ẩm thấp, nơi chẳng bảng đen phấn trắng, những chiến sĩ vẫn thầm lặng tổ chức học tập, cùng nhau thảo luận về lý luận Mác-Lênin, trao đổi về kinh nghiệm vận động quần chúng. Giữa giá rét của rừng già, với những đêm đen, ánh đèn dầu tù mù hắt lên gương mặt hốc hác và gầy gò, họ vẫn miệt mài với những trang tài liệu viết tay, chúng còn chẳng được chép bằng bút, mà chúng được chép lại bằng than hoặc bút tự tạo từ tre nứa. Trong số những con người ấy, Hoàng Quốc Việt là người được anh em tù kính trọng nhất. Ông nói:

“Chúng ta có thể bị giam thân xác, nhưng không ai giam nổi lý tưởng. Ở đây chúng ta vẫn có thể chiến đấu bằng ý chí và trí tuệ”. Thật vậy, thân xác có thể ở nơi đây, nhưng tâm trí thì như con chim vẫn đang mải miết tìm đường ra cho chính mình và cả những con dân Việt Nam, đang ngày ngày mòn mỏi, mong ước một ngày không xa đất nước ta được giải phóng, cánh chim ấy đang vươn xa thật xa, nhưng từng nhịp vỗ vẫn trong yên lặng, không ồn ào nhưng đủ để ta thấy sự hừng hực rực cháy.

Ông không chỉ dạy lí luận, ông còn chăm lo quan tâm các đồng chí, động viên các đồng chí yếu sức, nhường lại phần cơm ít ỏi của mình cho những người bệnh, tổ chức các buổi lao động tập thể để giữ vững tinh thần đoàn kết, khi cai ngục tăng cường đàn áp, ông cùng các anh em của mình nghĩ cách đối phó: chuyển bài học sang dạng hát, kể chuyện hoặc ký hiệu bí mật, nhờ đó mà phong trào học tập trong tù vẫn bền bỉ duy trì suốt nhiều năm.

Và từ nơi ngục tù ấy, nơi từng đêm lạnh lẽo, qua những năm tháng lặng lẽ khổ luyện, bao lần quân địch tăng cường đàn áp phải thay đổi cách trao đổi thì những người học trò năm ấy của ông, sau này đã trở thành những cán bộ cách mạng trung kiên, sau ngày giải phóng họ vẫn luôn nhắc lại lời của người thầy khi ấy trong ngục: “Người cộng sản chỉ thực sự tự do khi giữ được niềm tin của mình, dù giữa ngục tù hay giữa nhân dân.”

Ngọn lửa ấy theo ông suốt đời, từ người tù chính trị năm xưa đến Chủ tịch Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Và dù thời gian có đi qua, ở lại đó là bom đạn, là thân xác của những người anh hùng liệt sĩ, là màu trời rực đỏ của cánh hoa lửa, là bao máu thịt, bao mồ hôi bà nước mắt đã nằm lại để vun bồi, để đổi lại cho chúng ta ngày tháng hoà bình. Và câu chuyện những năm tháng trong ngục Sơn La vẫn như một khúc tráng ca, nhắc nhở thế hệ chúng ta về những điều đã qua dù xưa cũ, nhưng đối với những con người ngày đêm thầm lặng ấy câu chuyện chỉ như vừa mới hôm qua, là một lời nhắc về bản lĩnh, niềm tin và lòng bất khuất, về ngọn lửa bập bùng cháy mãi, để ta tưởng nhớ, khắc ghi, để nhìn nhận và học hỏi, những điều ấy như một cánh hoa lửa, ấp ủ bao mong ước tiến tới, ấp ủ bao nhiêu là câu chuyện về nhiều cuộc đời đã qua, đã từng rực rỡ, cũng có lúc đã lụi tàn nhưng tro tàn ấy cho ta biết nó đã từng được cháy, từng được làm thứ sáng nhất, dành mọi tâm huyết của cuộc đời nó để nhóm lên ngọn lửa hy vọng vĩnh cửu cháy mãi. Hãy như người anh hùng Hoàng Quốc Việt, lặng lẽ dâng cho đời từng cánh hoa rực cháy, đời người có mấy như cánh hoa lửa, từng rực cháy, phập phồng, ngọn lửa ấm áp nó mang đến không chỉ đơn thuần là phát sáng trong trời âm u tối, mà nó còn đang kể lại một câu chuyện, một cuộc đời, cuộc đời này ai cũng từng rực rỡ, họ rực rỡ mà họ không biết, những thứ họ mang cho đời dù bé nhỏ hay to lớn đó cũng đã là góp phần tiếp bước cho lý tưởng sống kia cháy mãi, thật tự hào, ngọn lửa mãnh liệt, từng cánh hoa lửa đỏ, phù kín vùng trời bao la.