Hoàng Quốc Việt: Người Thợ - Nhà Cách Mạng Lỗi Lạc Của Dân Tộc
Lê Văn Quản
ĐỒNG CHÍ HOÀNG QUỐC VIỆT – NGƯỜI LÃNH ĐẠO CÁCH MẠNG LỖI LẠC VÀ TÂM HUYẾT CỦA PHONG TRÀO CÔNG NHÂN
1. Thân thế và Sự nghiệp sớm
Đồng chí Hoàng Quốc Việt (tên thật là Hạ Bá Cang), sinh ngày 28 tháng 5 năm 1905, mất ngày 25 tháng 12 năm 1992. Ông sinh ra tại Đáp Cầu, huyện Võ Giàng (nay là thành phố Bắc Ninh), tỉnh Bắc Ninh trong một gia đình nhà Nho yêu nước.
Thời trẻ, ông theo học tại quê nhà và sau đó tốt nghiệp Cao đẳng tiểu học tại Lạng Sơn:
1923 – 1925: Ông học nghề tại Trường Bách nghệ Hải Phòng (Trường Kỹ nghệ Thực hành). Đây là giai đoạn quan trọng hình thành tư tưởng cách mạng của ông.
Cuối năm 1925: Do tham gia phong trào đấu tranh đòi thực dân Pháp ân xá cho nhà yêu nước Phan Bội Châu, ông đã bị đuổi học.
2. Quá trình hoạt động cách mạng
Sau khi bị đuổi học, ông bươn chải kiếm sống bằng nghề thợ cơ khí tại nhiều nơi như Thái Nguyên, Hải Phòng và Quảng Ninh. Những trải nghiệm trong cuộc đời người thợ đã giúp ông sớm giác ngộ ý thức giai cấp và tinh thần đấu tranh chống áp bức:
Tham gia tổ chức Đảng:
Năm 1928: Được đồng chí Nguyễn Đức Cảnh kết nạp vào Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên.
Cuối năm 1928: Vào Nam Kỳ hoạt động và tham gia lãnh đạo các cuộc đấu tranh của thợ thuyền.
Tù đày và thử thách: Đầu năm 1930, trên đường từ Nam ra Bắc dự Hội nghị hợp nhất Đảng, ông bị thực dân Pháp bắt tại Hải Phòng, bị kết án tù khổ sai chung thân và đày ra Côn Đảo từ năm 1931 đến cuối năm 1936. Dù bị giam cầm, ông vẫn được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương lâm thời của Đảng.
Lãnh đạo chủ chốt:
Năm 1936 – 1937: Sau khi được trả tự do, ông về Hà Nội hoạt động công khai và giữ chức Bí thư Xứ ủy Bắc Kỳ (1937).
Năm 1941: Tại Hội nghị Trung ương lần thứ tám, ông được bầu vào Ban Thường vụ Trung ương Đảng.
Tháng 08/1945: Cùng Trung ương Đảng lãnh đạo cuộc Tổng khởi nghĩa giành chính quyền.
3. Những cống hiến cho Nhà nước và Công đoàn
Đồng chí Hoàng Quốc Việt là một trong những học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh và đã dành cả cuộc đời cho sự nghiệp xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc và tổ chức Công đoàn:
Công đoàn Việt Nam: Ông được xem là người đặt nền móng và dành nhiều tâm huyết cho tổ chức Công đoàn, giữ chức Chủ tịch Tổng Công đoàn Việt Nam trong suốt 30 năm (1946 – 1976).
Ngành Kiểm sát: Ông là Viện trưởng đầu tiên của Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao, góp phần quan trọng vào việc xây dựng hệ thống kiểm sát nhân dân từ những ngày đầu thành lập (1960 – 1976).
Mặt trận Tổ quốc: Ông giữ chức Chủ tịch Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (1977 – 1983) và là Đại biểu Quốc hội từ khóa II đến khóa VII.
4. Di sản và Vinh danh
Với những cống hiến to lớn, đồng chí Hoàng Quốc Việt đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử cách mạng Việt Nam thế kỷ 20.
Để tri ân ông, thành phố Hà Nội đã đặt tên ông cho một con đường huyết mạch dài 2.700m tại quận Cầu Giấy vào năm 1996. Tên tuổi của ông cũng gắn liền với nhiều công trình và hoạt động giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ ngày nay.
"Hoàng Quốc Việt - Người thợ, nhà cách mạng lỗi lạc" — Bảo tàng Lịch sử Quốc gia.
"Tri ân đồng chí Hoàng Quốc Việt" — DNTT online.
"Đồng chí Hoàng Quốc Việt - người học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh" — Báo Nhân Dân.
"Đường Hoàng Quốc Việt, quận Cầu Giấy, Hà Nội" — nguoihanoi.vn.
