Hoàng Sâm – Vị Chỉ huy trưởng mở màn trang sử vàng của Quân đội nhân dân Việt Nam

Trong lịch sử hình thành và phát triển của Quân đội nhân dân Việt Nam, ngày 22/12/1944 luôn là cột mốc thiêng liêng – ngày Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân ra đời. Và đứng đầu đội quân nhỏ bé nhưng kiên cường ấy chính là Hoàng Sâm (tên thật Trần Văn Kỳ), người Chỉ huy trưởng đầu tiên, người đã trực tiếp chỉ huy những trận đánh mở màn vang dội ở Phay Khắt – Nà Ngần, đặt nền móng cho truyền thống “Đã ra quân là đánh thắng”.

Người chiến sĩ sớm trưởng thành từ phong trào Việt Minh

Hoàng Sâm sinh năm 1915 tại làng Trù, xã Cát Thành (Nghệ An), trong một vùng quê giàu truyền thống yêu nước. Thuở nhỏ, ông đã sớm bộc lộ sự nhanh nhẹn, gan dạ và khí chất đặc biệt của một người chỉ huy. Trong phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh, ông tham gia hoạt động cách mạng và từng bị thực dân Pháp bắt giam, tra tấn. Nhưng chính những năm tháng trong lao tù đã rèn luyện ý chí kiên cường và lòng trung thành tuyệt đối với lý tưởng cách mạng.

Ra tù, Hoàng Sâm tiếp tục hoạt động bí mật trong lực lượng Việt Minh, được giao nhiệm vụ gây dựng các tổ chức vũ trang đầu tiên ở Cao – Bắc – Lạng, chuẩn bị cho sự kiện lịch sử năm 1944.

22 chiến sĩ – một đội quân lịch sử

Ngày 22/12/1944, theo chỉ thị của lãnh tụ Hồ Chí Minh, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân chính thức được thành lập tại rừng Trần Hưng Đạo (Cao Bằng) với 34 chiến sĩ, do Hoàng Sâm làm Chỉ huy trưởng; Xích Thắng (tức Đặng Văn Cáp) làm Chính trị viên; Hoàng Văn Thái làm Chỉ huy phó.

Đội nhỏ nhưng nhiệm vụ lớn: mở đầu truyền thống đánh thắng ngay từ trận đầu để cổ vũ phong trào cách mạng, xây dựng niềm tin cho nhân dân.

Phay Khắt – Nà Ngần: tiếng súng mở đầu làm rung chuyển núi rừng Cao Bằng

Chỉ hai ngày sau, dưới sự chỉ huy táo bạo và linh hoạt của Hoàng Sâm, đội quân nhỏ bé đã lập chiến công vang dội:

• 25/12/1944 – Trận Phay Khắt: lực lượng ta bất ngờ tấn công đồn địch tại xã Tam Kim, tiêu diệt toàn bộ binh lính, thu nhiều vũ khí.

Hai chiến thắng liên tiếp, gọn gàng, không tổn thất, đã tạo nên tiếng vang lớn, chứng minh đường lối “dựa vào dân, đánh du kích, lấy ít địch nhiều” hoàn toàn đúng đắn. Từ những trận đánh mở màn ấy, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân nhanh chóng phát triển thành lực lượng vũ trang mạnh mẽ, là tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam ngày nay.

Một người chỉ huy giản dị, kỷ luật và quả cảm

Hoàng Sâm không chỉ là người chỉ huy bản lĩnh trên chiến trường mà còn là người anh, người đồng chí gần gũi, giàu tình cảm. Ông sống giản dị, nghiêm túc, luôn đặt kỷ luật và tinh thần đoàn kết lên hàng đầu. Sự mẫu mực và trí tuệ của ông đã đào tạo nhiều cán bộ quân sự trẻ, trở thành những tướng lĩnh ưu tú sau này.

Trong kháng chiến chống Pháp, ông tiếp tục giữ những cương vị quan trọng và là một trong những sĩ quan đầu tiên của quân đội được rèn luyện trong thực tiễn chiến đấu từ những ngày đầu thành lập.

Dấu ấn còn mãi với thời gian

Dù cuộc đời không kéo dài như nhiều tướng lĩnh khác, nhưng tên tuổi Hoàng Sâm đã được khắc sâu vào lịch sử như người mở đầu truyền thống quyết chiến quyết thắng, người đốt lên ngọn lửa để quân đội ta trưởng thành từ con số 0 trở thành lực lượng hùng mạnh.

Giữa rừng núi Việt Bắc năm xưa, tiếng súng Phay Khắt – Nà Ngần như vẫn còn vọng lại cùng hình ảnh người Chỉ huy trưởng trẻ tuổi, ánh mắt sáng rực niềm tin, tay giơ cao khẩu súng trong đêm đông rét buốt.

Hoàng Sâm – người mở đường, người thắp lửa cho sức mạnh vũ trang cách mạng Việt Nam.