HOÀNG THANH NGẬN – KÝ ỨC TỪ THANH THỦY, VỊ XUYÊN

HOÀNG THANH NGẬN – KÝ ỨC TỪ THANH THỦY, VỊ XUYÊN

Thời gian có thể lùi xa, nhưng những mốc nhập ngũ và xuất ngũ vẫn giữ được sức nặng riêng. Với Hoàng Thanh Ngận, khoảng thời gian từ 8/1972 đến 7/1978 là một phần tuổi trẻ không thể tách khỏi cuộc đời.

ó những người lính khi trở về quê hương không mang theo những câu chuyện ồn ào, mà chỉ mang theo một quãng đời đã gửi lại nơi biên giới. Với ông Hoàng Thanh Ngận, người con của xã Ngọc Long, sáu năm trong quân ngũ, từ tháng 8/1972 đến tháng 7/1978, gắn với Đồn 147 Thanh Thủy và chiến trường Thanh Thủy – Vị Xuyên, đã trở thành một phần ký ức không thể tách rời khỏi cuộc đời.

Hoàng Thanh Ngận sinh ngày 29/12/1950, quê tại thôn Ngọc Long, xã Ngọc Long. Trong dòng người của quê hương từng lên đường làm nhiệm vụ, câu chuyện của ông có một điểm riêng đáng chú ý: hành trình quân ngũ bắt đầu từ năm 1972, khi đất nước vẫn đang trong những năm tháng chiến tranh, và kết thúc vào tháng 7/1978.

Nhìn lại một chặng đường đã đi qua, những mốc thời gian ấy tưởng như chỉ là những con số khô khan. Nhưng phía sau mỗi con số là một phần tuổi trẻ, là những năm tháng xa gia đình, xa quê hương và sống trong môi trường quân đội.

Tháng 8/1972, Hoàng Thanh Ngận nhập ngũ.

Ở thời điểm ấy, ông mới bước vào những năm tháng đầu tiên của tuổi trưởng thành. Từ thôn Ngọc Long, người thanh niên ấy rời cuộc sống quen thuộc để bước vào một môi trường hoàn toàn khác. Quân ngũ trở thành nơi ông gắn bó trong những năm tiếp theo.

Đối với một người lính, ngày nhập ngũ bao giờ cũng là một dấu mốc quan trọng. Đó là sự chuyển đổi từ cuộc sống gia đình sang đời sống tập thể, từ những sinh hoạt quen thuộc sang nền nếp của đơn vị. Ở đó, mỗi người phải học cách thích nghi, chấp hành kỷ luật và thực hiện nhiệm vụ được giao.

Những điều ấy tạo nên quá trình trưởng thành của người lính.

Và với Hoàng Thanh Ngận, quá trình ấy gắn với Đồn 147 Thanh Thủy.

Đồn 147 Thanh Thủy – một dấu mốc trong cuộc đời người lính

Tên Đồn 147 Thanh Thủy xuất hiện trong hồ sơ như một dấu ấn quan trọng trong những năm tháng quân ngũ của Hoàng Thanh Ngận.

Đối với những người chưa từng trải qua đời lính, một tên đơn vị có thể chỉ là một dòng thông tin. Nhưng với người đã từng sống trong tập thể quân đội, tên đơn vị gắn với cả một quãng đời.

Đó là nơi người lính sinh hoạt, rèn luyện và thực hiện nhiệm vụ. Đó cũng là nơi hình thành những mối quan hệ đồng đội, nơi mỗi người học được cách đặt trách nhiệm chung bên cạnh trách nhiệm của bản thân.

Sáu năm trong quân ngũ là một khoảng thời gian đủ dài để những điều tưởng như bình thường trở thành ký ức.

Những buổi sinh hoạt tập thể.

Những ngày thực hiện nhiệm vụ.

Những người đồng đội từng gặp.

Những địa danh từng đi qua.

Tất cả có thể trở thành những mảnh ghép của một thời tuổi trẻ.

Tuy nhiên, với những thông tin hiện còn được lưu giữ, câu chuyện cụ thể về từng ngày tháng tại Đồn 147 Thanh Thủy của ông Hoàng Thanh Ngận chưa được ghi lại đầy đủ. Vì vậy, điều đáng trân trọng nhất trong quá trình biên tập câu chuyện này là giữ đúng những gì đã được xác nhận, không tự thêm những chi tiết chưa có căn cứ.

Chính sự chân thực ấy làm nên giá trị của một câu chuyện nhân chứng.

Thanh Thủy – Vị Xuyên trong ký ức người lính

Nếu Đồn 147 Thanh Thủy là dấu mốc về đơn vị thì Thanh Thủy – Vị Xuyên là dấu mốc về không gian của những năm tháng làm nhiệm vụ.

Địa danh chiến trường luôn có một vị trí đặc biệt trong ký ức của người lính.

Có những địa danh đối với người ngoài chỉ là tên trên bản đồ. Nhưng đối với những người từng làm nhiệm vụ ở đó, địa danh có thể gắn với cả một giai đoạn cuộc đời.

Thanh Thủy – Vị Xuyên cũng vậy.

Khi nhắc đến địa danh này trong câu chuyện của Hoàng Thanh Ngận, người đọc hôm nay có thể hình dung được phần nào không gian mà những năm tháng quân ngũ của ông đã gắn vào.

Địa danh ấy giúp câu chuyện không bị tách khỏi bối cảnh lịch sử.

Từ một người con của thôn Ngọc Long, ông Hoàng Thanh Ngận trở thành một người lính thực hiện nhiệm vụ tại một địa bàn cụ thể. Quê hương và chiến trường, vì thế, được nối với nhau bằng chính hành trình của một con người.

Đó là điều làm cho những hồ sơ cựu quân nhân trở nên có ý nghĩa.

Bởi khi đặt từng cái tên cạnh từng địa danh, lịch sử của một vùng quê không còn là những khái niệm chung chung. Lịch sử hiện lên bằng những con người cụ thể.

Sáu năm tuổi trẻ trong màu áo lính

Từ tháng 8/1972 đến tháng 7/1978, Hoàng Thanh Ngận có sáu năm trong quân ngũ.

Sáu năm ấy chiếm một phần đáng kể của tuổi trẻ.

Nếu hôm nay nhìn lại, chúng ta có thể dễ dàng tính khoảng thời gian đó bằng tháng, bằng năm. Nhưng đối với một người từng sống trong những năm tháng ấy, mỗi năm lại là một chặng đường trưởng thành.

Năm đầu tiên là những ngày làm quen với môi trường quân đội.

Những năm tiếp theo là quá trình gắn bó với đơn vị và nhiệm vụ.

Rồi đến tháng 7/1978, chặng đường quân ngũ khép lại theo hồ sơ.

Một con người có thể trải qua nhiều giai đoạn trong cuộc đời, nhưng những năm tháng đầu đời thường để lại dấu ấn sâu đậm. Đó là thời điểm con người hình thành nhiều suy nghĩ, tình cảm và cách nhìn về trách nhiệm.

Với Hoàng Thanh Ngận, một phần tuổi trẻ ấy đã gắn với màu áo lính.

Đó cũng là lý do khi nhắc lại câu chuyện của ông hôm nay, điều cần nhấn mạnh không chỉ là ông đã nhập ngũ vào năm nào, xuất ngũ vào năm nào, mà còn là ý nghĩa của một thế hệ đã dành những năm tháng tuổi trẻ cho nhiệm vụ chung.

Ngày trở về sau những năm tháng xa quê

Tháng 7/1978, ông Hoàng Thanh Ngận xuất ngũ.

Sau những năm tháng gắn với quân đội, người lính trở lại với quê hương, với cuộc sống đời thường.

Ngày trở về cũng là một bước ngoặt.

Nếu ngày nhập ngũ là lúc người thanh niên rời khỏi môi trường quen thuộc thì ngày xuất ngũ là lúc người lính trở lại với cuộc sống mà mình từng tạm xa.

Nhưng con người sau sáu năm quân ngũ chắc chắn đã có thêm những trải nghiệm của riêng mình.

Kỷ luật quân đội.

Tinh thần tập thể.

Ý thức trách nhiệm.

Sự gắn bó với đồng đội.

Những điều ấy trở thành hành trang tinh thần, dù không thể nhìn thấy bằng mắt thường.

Hồ sơ hiện chưa ghi lại đầy đủ cuộc sống của ông Hoàng Thanh Ngận sau khi xuất ngũ. Vì vậy, câu chuyện không đi sâu vào những chi tiết chưa được xác minh.

Điều còn lại rõ ràng là: sau tháng 7/1978, chặng đường quân ngũ khép lại, và cuộc sống quê hương mở ra một chương mới.

Người lính trở về với nơi mình sinh ra.

Nhưng những năm tháng từng sống trong quân đội vẫn trở thành một phần ký ức của con người ấy.

Một người lính – một phần lịch sử của quê hương

Có một điều rất đáng quý khi nhìn lại hồ sơ của những người từng tham gia quân ngũ.

Mỗi hồ sơ là một câu chuyện riêng.

Có người cùng quê nhưng khác đơn vị.

Có người cùng chiến trường nhưng khác thời gian.

Có người nhập ngũ trước, có người nhập ngũ sau.

Có người gắn với những địa danh khác nhau.

Chính những khác biệt ấy khiến không thể kể câu chuyện của họ theo cùng một khuôn mẫu.

Hoàng Thanh Ngận có hành trình riêng.

Ông sinh năm 1950.

Từ thôn Ngọc Long, ông nhập ngũ tháng 8/1972.

Đơn vị được ghi nhận là Đồn 147 Thanh Thủy.

Chiến trường được xác định là Thanh Thủy – Vị Xuyên.

Đến tháng 7/1978, ông xuất ngũ.

Những thông tin ấy tạo nên một chân dung riêng biệt.

Và khi chân dung ấy được đặt cạnh những hồ sơ khác của quê hương, chúng ta sẽ thấy một điều lớn hơn: lịch sử của Ngọc Long được góp lại từ chính những người con bình dị của mình.

Họ không đứng ngoài lịch sử.

Họ là một phần của lịch sử.

Ký ức không chỉ nằm trong sách vở

Thế hệ trẻ hôm nay có thể biết về những năm tháng chiến tranh thông qua sách giáo khoa, các tư liệu lịch sử, hình ảnh hay những câu chuyện được kể lại.

Nhưng một câu chuyện được kể bởi chính những người từng sống trong thời kỳ ấy luôn có một giá trị đặc biệt.

Bởi đó là lịch sử được nhìn từ một cuộc đời.

Câu chuyện của Hoàng Thanh Ngận giúp người trẻ hiểu rằng phía sau những địa danh như Thanh Thủy – Vị Xuyên là những con người thật.

Phía sau tên Đồn 147 là những người lính từng sống và thực hiện nhiệm vụ.

Phía sau những năm tháng lịch sử là những người con của các bản làng, thôn xóm đã rời quê hương khi tuổi đời còn trẻ.

Đó là lý do việc ghi lại hồ sơ, lưu giữ câu chuyện và kể lại bằng những thông tin chính xác có ý nghĩa rất lớn.

Không cần tô vẽ.

Không cần tạo ra những chi tiết hào hùng chưa được xác minh.

Chỉ cần giữ đúng tên người, quê quán, thời gian, đơn vị và địa bàn, chúng ta đã có thể lưu lại một phần ký ức của một thế hệ.

Từ ký ức của một người đến trách nhiệm của thế hệ hôm nay

Điều đáng suy ngẫm nhất từ câu chuyện của Hoàng Thanh Ngận có lẽ nằm ở chữ trách nhiệm.

Một người trẻ của những năm 1970 đã dành sáu năm tuổi trẻ trong quân ngũ.

Ngày nay, thế hệ trẻ đang sống trong một hoàn cảnh hoàn toàn khác.

Không còn những năm tháng phải rời quê hương để thực hiện nhiệm vụ như thế hệ trước, nhưng trách nhiệm với quê hương, với cộng đồng và với đất nước vẫn luôn tồn tại dưới những hình thức mới.

Đó có thể là học tập.

Là lao động.

Là sáng tạo.

Là giữ gìn truyền thống.

Là tham gia xây dựng quê hương.

Là sống có trách nhiệm với cộng đồng.

Nhìn vào những người lính như Hoàng Thanh Ngận, điều thế hệ trẻ cần nhận ra không phải chỉ là sự khác biệt giữa hai thời đại, mà còn là điểm chung: mỗi thế hệ đều có trách nhiệm của mình đối với quê hương, đất nước.

Nếu thế hệ trước đã góp sức bằng tuổi trẻ và nhiệm vụ quân ngũ, thế hệ hôm nay cần tiếp nối bằng tri thức, trách nhiệm và những việc làm cụ thể.

Giữ lại một cái tên cũng là giữ lại một phần ký ức

Thời gian càng trôi xa, việc lưu giữ những câu chuyện của người từng trải qua chiến tranh càng trở nên cần thiết.

Bởi con người rồi sẽ già đi.

Những ký ức nếu không được ghi chép sẽ dần mai một.

Những địa danh nếu không được nhắc lại sẽ trở nên xa lạ với lớp trẻ.

Và những cái tên nếu không được lưu giữ sẽ khó tìm thấy trong dòng chảy của thời gian.

Hoàng Thanh Ngận là một trong những cái tên cần được nhắc lại bằng sự trân trọng ấy.

Không phải vì câu chuyện của ông cần được làm cho lớn hơn thực tế.

Mà bởi câu chuyện vốn đã có giá trị từ chính những gì nó chứa đựng.

Một người con của thôn Ngọc Long.

Một người lính nhập ngũ tháng 8/1972.

Một chặng đường sáu năm trong quân đội.

Một đơn vị: Đồn 147 Thanh Thủy.

Một chiến trường: Thanh Thủy – Vị Xuyên.

Một ngày trở về: tháng 7/1978.

Chỉ từng ấy thông tin, nhưng phía sau là cả một phần đời.

Câu chuyện còn lại với thời gian

Hơn bốn thập niên đã trôi qua kể từ ngày Hoàng Thanh Ngận xuất ngũ.

Khoảng cách thời gian ấy đủ để nhiều điều trong cuộc sống thay đổi. Quê hương thay đổi. Con người thay đổi. Những thế hệ mới lớn lên.

Nhưng ký ức về một thời đã sống qua vẫn cần được gìn giữ.

Bởi mỗi người lính là một nhân chứng của một giai đoạn.

Mỗi địa danh là một dấu mốc.

Mỗi hồ sơ là một mảnh ghép.

Và khi những mảnh ghép ấy được đặt cạnh nhau, lịch sử của quê hương hiện lên gần gũi hơn, chân thực hơn.

Câu chuyện của Hoàng Thanh Ngận vì thế không chỉ thuộc về riêng ông.

Nó thuộc về quê hương Ngọc Long – nơi ông sinh ra.

Thuộc về những người từng cùng thế hệ với ông.

Thuộc về những địa danh mà ông từng gắn bó trong quân ngũ.

Và cũng thuộc về thế hệ hôm nay – những người đang tiếp nhận ký ức của cha ông để hiểu hơn giá trị của cuộc sống bình yên.

Từ thôn Ngọc Long đến Đồn 147 Thanh Thủy, từ những năm tháng quân ngũ đến ngày trở về tháng 7/1978, hành trình của Hoàng Thanh Ngận là một lát cắt bình dị nhưng đáng trân trọng của lịch sử. Câu chuyện ấy nhắc chúng ta rằng, lịch sử không chỉ được viết bằng những sự kiện lớn, mà còn được tạo nên bởi những con người bình thường đã sống và cống hiến trong những thời điểm đặc biệt của đất nước.

Hôm nay, khi tên ông được nhắc lại trong chuyên mục “CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA”, đó cũng là lúc một phần ký ức của thế hệ đi trước được trao lại cho thế hệ sau. Giữ gìn những câu chuyện ấy chính là giữ gìn ký ức quê hương; trân trọng những người từng khoác áo lính cũng là cách để mỗi người trẻ hôm nay hiểu hơn giá trị của hòa bình, của trách nhiệm và của những năm tháng tuổi trẻ đã được thế hệ cha anh gửi lại cho đất nước.