Hoàng Thế Thiện
Trong lịch sử Quân đội Nhân dân Việt Nam, có những người đi qua rất nhiều chiến trường. Nhưng có lẽ ít ai có một hành trình đặc biệt như Thiếu tướng Hoàng Thế Thiện – người ba lần Nam tiến, từng chiến đấu từ miền Bắc, miền Nam, Tây Nguyên đến Trường Sơn và có mặt trong những ngày cuối cùng của Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử.
Ông tên khai sinh là Lưu Văn Thi, sinh ngày 20/10/1922 tại Hải Phòng trong một gia đình lao động nghèo nhưng giàu truyền thống yêu nước.
Từ rất sớm, ông đã tham gia phong trào cách mạng. Năm 1943, ông bị thực dân Pháp bắt và kết án 5 năm tù khổ sai.Nhà tù Hỏa Lò.Nhà tù Sơn La.Những năm tháng gông cùm không thể khuất phục ý chí của người thanh niên ấy.
Tháng 3/1945, ông vượt ngục thành công, trở lại hoạt động cách mạng và được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương.
Trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945, ông tham gia giành chính quyền tại Thái Nguyên – một trong những địa phương giành chính quyền sớm nhất cả nước.
Năm 1947, Hoàng Thế Thiện chính thức bước vào quân ngũ.Từ đây bắt đầu cuộc đời binh nghiệp kéo dài gần nửa thế kỷ.
Trong kháng chiến chống Pháp, ông đảm nhiệm nhiều vị trí chỉ huy và chính trị quan trọng.Sau hòa bình lập lại ở miền Bắc, năm 1959, ông được giao nhiệm vụ đặc biệt:
Chính ủy đầu tiên của Cục Không quân.Đó là giai đoạn Không quân Việt Nam còn rất non trẻ và đang trong quá trình xây dựng từ những nền móng đầu tiên.
Năm 1964, khi cuộc chiến tại miền Nam ngày càng ác liệt, Hoàng Thế Thiện tình nguyện trở lại chiến trường bằng tàu không số.Đây là lần Nam tiến thứ hai trong cuộc đời ông.
Sau đó ông được điều lên Tây Nguyên, giữ chức Chính ủy Sư đoàn 1.Tại đây, ông tham gia chỉ huy nhiều trận đánh lớn như: Sa Thầy Đắk TôNhững trận chiến được xem là khốc liệt nhất của chiến trường Tây Nguyên trong những năm chống Mỹ.
Điều khiến nhiều đồng đội đặc biệt nể phục là:Dù giữ cương vị Chính ủy, ông lại rất am hiểu quân sự.Nhiều cán bộ từng nhận xét:
Hoàng Thế Thiện vừa là nhà chính trị giỏi, vừa có tư duy tác chiến sắc bén như một vị tướng trận mạc thực thụ.
Năm 1970, ông được điều ra tuyến lửa Trường Sơn.Từ Phó Chính ủy đến Chính ủy Bộ Tư lệnh Trường Sơn, ông góp phần chỉ đạo bảo vệ tuyến vận tải chiến lược quan trọng nhất của cuộc kháng chiến.
Ngày 16/4/1974, ông được phong quân hàm Thiếu tướng.
Đầu năm 1975, Hoàng Thế Thiện tiếp tục Nam tiến lần thứ ba.Lần này ông giữ chức Chính ủy đầu tiên của Quân đoàn 4. Trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, ông cùng Quân đoàn 4 tham gia mũi tiến công hướng Đông, góp phần làm nên thắng lợi ngày 30/4/1975.
Sau ngày đất nước thống nhất, ông tiếp tục đảm nhiệm nhiều trọng trách:
Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Chủ nhiệm Tổng cục Xây dựng Kinh tế Thứ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội
Nhưng có lẽ điều ít người biết hơn cả là ông còn góp phần đưa mô hình Làng trẻ em SOS đến Việt Nam.Nhờ những nỗ lực ấy, hàng ngàn trẻ em mồ côi và có hoàn cảnh khó khăn đã có cơ hội được chăm sóc, học tập và trưởng thành.
Ngày 5/9/1995, Thiếu tướng Hoàng Thế Thiện qua đời tại TP.HCM.Ông ra đi sau hơn nửa thế kỷ cống hiến cho đất nước.
Đồng đội từng nói:“Ở nơi nào khó khăn nhất, ở nhiệm vụ nào quan trọng nhất, thường đều có mặt Hoàng Thế Thiện.” Năm 2025, Nhà nước truy tặng ông danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.Đó không chỉ là sự ghi nhận đối với một vị tướng.Mà còn là sự ghi nhận dành cho một cuộc đời đã đi qua gần như mọi chặng đường lớn của lịch sử dân tộc trong thế kỷ XX. Từ người chiến sĩ vượt ngục năm 1945…Đến vị tướng ba lần Nam tiến…Và cuối cùng là người dành trọn cuộc đời mình cho Tổ quốc.
