Hoàng Thị Châu Diên – Người giữ đường giữa bom đạn

Mình đề xuất một nhân vật khác hẳn các bài trước: Hoàng Thị Châu Diên, một nữ thanh niên xung phong Hà Tĩnh. Câu chuyện của bà khá ít được biết đến, nhưng rất hợp chủ đề “Thời hoa lửa”: từ một cô gái trẻ trên tuyến lửa, bà trực tiếp cùng đồng đội san lấp hố bom, sửa đường để xe tiếp tục đi qua. (BAO DIEN TU VTV)

CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA

Hoàng Thị Châu Diên – Người giữ đường giữa bom đạn

Có những người đi qua chiến tranh mà tên tuổi không xuất hiện nhiều trong sách vở. Họ không đứng trên những bục cao để kể về chiến công của mình. Họ chỉ lặng lẽ làm công việc được giao, ngày này qua ngày khác, giữa những nơi mà sự sống và hiểm nguy luôn ở rất gần nhau.

Hoàng Thị Châu Diên là một người như thế.

Những năm tháng tuổi trẻ của bà gắn với lực lượng thanh niên xung phong ở Hà Tĩnh, trên những cung đường mà bom đạn liên tục trút xuống.

Khi ấy, bà cũng giống như biết bao cô gái trẻ khác: có gia đình, có quê hương, có những ước mơ giản dị. Nhưng chiến tranh đã khiến tuổi trẻ của họ bước sang một con đường khác.

Con đường ấy có những hố bom.

Có những đêm không ngủ.

Có những chuyến xe phải đi qua trong bóng tối.

Và có những người trẻ phải đứng lên giữa nguy hiểm để giữ cho con đường không bị chia cắt.

Nhiệm vụ của thanh niên xung phong lúc ấy là mở đường, sửa đường, san lấp hố bom và bảo đảm giao thông. Mỗi khi máy bay đánh phá làm con đường bị hư hỏng, họ lại lập tức lao ra khắc phục.

Bà Diên sau này nhớ lại rằng khi đường bị đánh đứt, mọi người phải nhanh chóng lao ra lấp hố bom. Nếu làm ban ngày chưa xong thì làm cả ban đêm, cố gắng để con đường đủ chắc cho xe đi qua. (BAO DIEN TU VTV)

Đó là một công việc tưởng như rất đơn giản.

Nhưng giữa chiến trường, mỗi nhát cuốc, mỗi xẻng đất đều có thể được thực hiện dưới hiểm nguy.

Những cô gái thanh niên xung phong không có quyền chờ đến khi mọi thứ an toàn.

Bởi phía sau họ là những đoàn xe.

Là lương thực.

Là thuốc men.

Là những người lính đang chờ được tiếp tế.

Nếu con đường bị tắc, mọi thứ phía sau cũng có thể bị chậm lại.

Vì thế, sau mỗi trận bom, những người trẻ lại bước ra.

Họ san đất.

Họ lấp hố.

Họ sửa đường.

Và họ chờ tiếng động cơ đầu tiên chạy qua để biết rằng công việc của mình đã hoàn thành.

Có lẽ chính trong những khoảnh khắc ấy, Hoàng Thị Châu Diên và những đồng đội của bà đã hiểu rằng mình đang làm một công việc lớn hơn rất nhiều so với những gì đôi tay mình đang thực hiện.

Họ không trực tiếp điều khiển những đoàn xe.

Nhưng họ giúp những đoàn xe tiếp tục hành trình.

Họ không trực tiếp đứng ở tuyến đầu của trận đánh.

Nhưng họ giữ cho con đường nối hậu phương với chiến trường không bị đứt.

Và vì thế, mỗi đoạn đường được thông cũng là một phần đóng góp vào cuộc chiến.

Thời gian trôi qua.

Những năm tháng tuổi trẻ của Hoàng Thị Châu Diên dần gắn với những cung đường bom đạn của Hà Tĩnh.

Tuổi thanh xuân của bà không được tính bằng những chuyến đi chơi hay những ngày tháng bình yên.

Nó được tính bằng số lần con đường được khôi phục.

Bằng những đêm thức trắng.

Bằng những lần cùng đồng đội lao ra giữa những hố bom.

Và bằng những người bạn đã cùng mình đi qua chiến tranh.

Sau này, khi chiến tranh đã lùi xa, bà trở về cuộc sống đời thường.

Những con đường ngày trước từng bị bom đạn cày xới giờ đã trở thành những tuyến đường của hòa bình.

Những cô gái từng khoác trên mình màu áo thanh niên xung phong cũng đã già đi.

Nhưng ký ức về tuổi trẻ vẫn còn đó.

Ở tuổi ngoài 80, bà Hoàng Thị Châu Diên vẫn ghi lại những hồi tưởng về những năm tháng đã qua. (BAO DIEN TU VTV)

Có lẽ đó là cách một người giữ lại ký ức.

Bởi nếu những người từng trải qua chiến tranh không kể lại, thế hệ sau sẽ rất khó hình dung tuổi trẻ của họ đã từng như thế nào.

Ngày hôm nay, chúng ta đi trên những con đường bằng phẳng.

Chúng ta có thể đến trường, đi làm, đi du lịch hay trở về nhà mà không phải nghĩ rằng con đường trước mặt có thể vừa bị bom đánh phá.

Nhưng hơn nửa thế kỷ trước, có những người trẻ đã phải nghĩ về điều đó mỗi ngày.

Họ chỉ có một nhiệm vụ:

Đường phải thông.

Và để con đường ấy thông, họ đã đem cả tuổi trẻ của mình đặt lên đó.

Hoàng Thị Châu Diên có thể không phải là cái tên mà nhiều người trẻ biết đến.

Nhưng câu chuyện của bà đại diện cho hàng vạn thanh niên xung phong đã âm thầm làm nên những điều lớn lao.

Họ không chỉ giữ đường.

Họ giữ những chuyến xe.

Giữ những dòng người.

Giữ sự kết nối giữa hậu phương và tiền tuyến.

Và theo một nghĩa nào đó, họ đã góp phần giữ lại hy vọng trong những năm tháng khốc liệt nhất.

Chiến tranh rồi cũng kết thúc.

Bom đạn rồi cũng im tiếng.

Những hố bom ngày nào được lấp đầy bằng đất, bằng cây xanh và bằng những con đường mới.

Nhưng có một thứ không bao giờ nên bị lấp đi:

ký ức về những người đã từng đứng giữa những hố bom ấy.

Hoàng Thị Châu Diên là một trong những người như vậy.

Một cô gái của Hà Tĩnh.

Một thanh niên xung phong năm xưa.

Một người đã dành những năm tháng đẹp nhất của tuổi trẻ để làm cho một con đường tiếp tục được nối dài.

Và khi nhìn lại, có lẽ điều đáng tự hào nhất không phải là mình đã làm được một chiến công lớn đến đâu.

Mà là trong thời khắc đất nước cần, mình đã không đứng ngoài.

Đó chính là câu chuyện về một thế hệ.

Một thế hệ đã đi qua tuổi thanh xuân giữa bom đạn.

Một thế hệ đã để lại phía sau những con đường của hòa bình.

Và một thế hệ mà chúng ta hôm nay vẫn gọi bằng hai chữ đầy trân trọng:

Thời hoa lửa.