HOÀNG THỊ HỒNG CHIÊM – ĐÓA HOA BẤT TỬ NƠI PÒ HÈN

Ngày 17/2/1979, khi tiếng súng chiến tranh biên giới phía Bắc vang lên tại Pò Hèn, Móng Cái, có một cô gái vốn chỉ là nhân viên cửa hàng thương nghiệp đã quyết định không rời khỏi nơi nguy hiểm.

Cô gái ấy là Hoàng Thị Hồng Chiêm.

Chị không phải một người lính đang trực tiếp làm nhiệm vụ tại đồn biên phòng. Nhưng khi chiến sự xảy ra, chị đã lựa chọn ở lại, cầm súng cùng các chiến sĩ chiến đấu bảo vệ biên cương. Tuổi thanh xuân của chị đã nằm lại trên mảnh đất Pò Hèn, để rồi tên tuổi trở thành một trong những biểu tượng xúc động của tuổi trẻ Quảng Ninh trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới.

Cô gái vùng biên

Hoàng Thị Hồng Chiêm quê ở Bình Ngọc, Móng Cái, Quảng Ninh.

Chị làm nhân viên của Cửa hàng bách hóa thương nghiệp Pò Hèn, thường xuyên vận chuyển hàng hóa từ khu vực Móng Cái lên điểm bán hàng ở vùng biên giới.

Theo những hồi ức của đồng đội, chị là một cô gái nhanh nhẹn, tháo vát và đảm đang.

Trước khi chuyển sang công tác thương nghiệp, chị từng trải qua thời gian rèn luyện trong quân ngũ. Sau đó, chị trở về địa phương rồi được điều lên Pò Hèn làm việc.

Cuộc sống của chị khi ấy rất bình dị.

Một công việc ổn định.

Một quê hương ở vùng biên.

Và một tình yêu đang chờ ngày thành đôi.

Không ai nghĩ rằng tất cả sẽ chỉ còn lại trong ký ức.

Tình yêu nơi biên giới

Ở Pò Hèn, Hoàng Thị Hồng Chiêm yêu Bùi Văn Lượng, một chiến sĩ thuộc Đồn Công an nhân dân vũ trang Pò Hèn.

Hai người yêu nhau hơn một năm.

Dịp Tết Nguyên đán năm 1979, Lượng đưa Chiêm về quê ăn Tết và nói với gia đình rằng sau Tết sẽ xin cưới.

Một đám cưới đã ở rất gần.

Nhưng chiến tranh đã đến trước ngày vui ấy.

Buổi sáng định mệnh

Sáng 17/2/1979, chiến sự bùng nổ tại khu vực Pò Hèn.

Đồn biên phòng và khu vực xung quanh bị tấn công dữ dội.

Hoàng Thị Hồng Chiêm lúc ấy đang ở khu vực cửa hàng.

Theo lời kể của những người từng chiến đấu cùng chị, chị được yêu cầu lên cửa hàng cũ ở Pò Hèn để thu dọn hàng hóa rồi rút về tuyến sau.

Nhưng khi tận mắt chứng kiến chiến sự, chị không rời đi.

Chị xin được ở lại cùng các chiến sĩ.

Một người vốn không phải chiến sĩ của đồn đã lựa chọn bước vào trận chiến.

Cô gái cầm súng

Trong ký ức của cựu chiến sĩ Hoàng Như Lý, khi chiến sự nổ ra, ông nhìn thấy Hoàng Thị Hồng Chiêm cầm một khẩu K44 đi lên đồn.

Chị không tìm đường rút lui.

Chị cầm súng cùng anh em chiến đấu.

Theo các tư liệu hồi tưởng, khi thấy nhiều chiến sĩ bị thương, chị còn tham gia băng bó, cứu chữa rồi cầm súng và lựu đạn đáp trả.

Một cô gái làm công việc bán hàng đã trở thành người chiến đấu ngay giữa trận địa.

Không ai bắt chị phải làm điều đó.

Chính chị đã lựa chọn.

Pò Hèn – nơi tình yêu và Tổ quốc gặp nhau

Trận chiến tại Pò Hèn diễn ra vô cùng ác liệt.

Lực lượng phòng thủ bị áp đảo.

Nhiều cán bộ, chiến sĩ của đồn đã hy sinh.

Hoàng Thị Hồng Chiêm cũng nằm lại nơi đây.

Người yêu của chị, Bùi Văn Lượng, cũng hy sinh trong trận chiến.

Hai người đã hẹn nhau một đám cưới.

Nhưng cuối cùng, họ chỉ có thể gặp nhau trong ký ức của những người còn sống.

Hai người trẻ và một lời hẹn dang dở

Có lẽ điều khiến câu chuyện của Hoàng Thị Hồng Chiêm trở nên đặc biệt là phía sau hình ảnh một liệt sĩ còn có câu chuyện về một cô gái đang yêu.

Chị không phải một nhân vật xa lạ với những cảm xúc đời thường.

Chị có người mình yêu.

Có một gia đình.

Có những dự định cho tương lai.

Có một đám cưới đang được chờ đợi.

Nhưng ngày cưới chưa kịp đến thì chiến tranh đã cướp đi cả cô dâu lẫn chú rể.

Nhiều năm sau, câu chuyện ấy vẫn khiến người ta xúc động.

“Đám cưới” sau 38 năm

Năm 2017, 38 năm sau ngày hai người hy sinh, gia đình của Hoàng Thị Hồng Chiêm và Bùi Văn Lượng đã gặp lại nhau.

Đồng đội cũ cùng hai gia đình tổ chức một lễ cưới đặc biệt cho hai liệt sĩ.

Không có cô dâu.

Không có chú rể.

Chỉ có di ảnh của hai người và những người thân đứng trước bàn thờ.

Một lời hẹn ước tưởng đã bị chiến tranh chôn vùi cuối cùng được những người còn sống nối lại.

Đó có lẽ là một trong những câu chuyện tình đặc biệt nhất được lưu lại từ cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc.

“Đóa hoa Hồng Chiêm”

Câu chuyện về người nữ liệt sĩ Pò Hèn đã trở thành nguồn cảm hứng cho văn học nghệ thuật.

Nhạc sĩ Phạm Tuyên sáng tác ca khúc “Có một đóa Hồng Chiêm” để ca ngợi sự hy sinh của chị và cổ vũ tinh thần chiến đấu bảo vệ biên giới.

Hình ảnh “đóa hoa” trở thành một cách gọi rất đẹp.

Bởi Hoàng Thị Hồng Chiêm cũng giống như một bông hoa của tuổi trẻ.

Một cô gái bình dị.

Không sinh ra để trở thành người hùng.

Nhưng trong khoảnh khắc đất nước cần, chị đã lựa chọn đứng lại.

Người con gái của Móng Cái

Hoàng Thị Hồng Chiêm được chính quyền và nhân dân Quảng Ninh ghi nhớ như một nữ liệt sĩ tiêu biểu của cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới.

Năm 1979, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh truy tặng chị Huy chương Tuổi trẻ anh hùng bảo vệ Tổ quốc.

Tên tuổi chị được lưu lại trong các tài liệu lịch sử, các công trình tưởng niệm và hoạt động giáo dục truyền thống tại Quảng Ninh.

Tại Móng Cái, nơi chị sinh ra, gia đình vẫn gìn giữ nơi thờ tự và hương khói cho người con gái đã nằm lại nơi biên giới.

Không chỉ là một câu chuyện về chiến tranh

Nếu chỉ kể rằng Hoàng Thị Hồng Chiêm hy sinh trong trận chiến Pò Hèn, câu chuyện sẽ thiếu đi phần quan trọng nhất.

Điều khiến chị được nhớ đến là sự lựa chọn trong khoảnh khắc sinh tử.

Chị hoàn toàn có thể rời khỏi khu vực chiến sự.

Chị là nhân viên thương nghiệp, không phải người trực tiếp thuộc lực lượng chiến đấu của đồn.

Nhưng chị đã ở lại.

Và khi đã ở lại, chị không đứng ngoài trận chiến.

Chị cứu chữa người bị thương.

Chị cầm súng.

Chị chiến đấu.

Và chị hy sinh.

Một tuổi trẻ chưa kịp sống hết

Điều khiến câu chuyện của Hoàng Thị Hồng Chiêm day dứt nhất có lẽ không phải những gì chị đã có, mà là những gì chị chưa kịp có.

Chị chưa kịp mặc áo cưới.

Chưa kịp trở thành người vợ.

Chưa kịp xây dựng gia đình.

Chưa kịp nhìn thấy những năm tháng bình yên sau chiến tranh.

Tuổi trẻ của chị dừng lại ở Pò Hèn.

Nhưng chính sự hy sinh ấy khiến cái tên Hoàng Thị Hồng Chiêm được nhớ lại qua nhiều thế hệ.

Hoàng Thị Hồng Chiêm – đóa hoa bất tử nơi Pò Hèn

Có những người trở thành anh hùng bởi họ đã trải qua cả một đời trận mạc.

Có những người được nhớ đến vì những chiến công lớn.

Nhưng cũng có những người chỉ có một khoảnh khắc để lựa chọn.

Hoàng Thị Hồng Chiêm là một trong số đó.

Một cô gái làm nghề thương nghiệp.

Một người con của Móng Cái.

Một người yêu đang chuẩn bị bước vào cuộc sống gia đình.

Nhưng trong buổi sáng 17/2/1979, trước tiếng súng nơi biên giới, chị đã chọn ở lại.

Và chị đã không trở về.

Hoàng Thị Hồng Chiêm – đóa hoa bất tử nơi Pò Hèn không chỉ là câu chuyện về một nữ liệt sĩ.

Đó còn là câu chuyện về một tình yêu chưa kịp thành hôn, một tuổi trẻ chưa kịp sống trọn và một lựa chọn đã biến một cô gái bình dị thành biểu tượng của lòng dũng cảm.

38 năm sau, hai gia đình tổ chức lễ cưới cho hai người đã nằm lại.

Nhưng có lẽ, đám cưới ấy không chỉ dành cho Hoàng Thị Hồng Chiêm và Bùi Văn Lượng.

Nó còn là lời tiễn đưa muộn màng dành cho một thế hệ đã để lại tuổi xuân của mình nơi biên giới, để những người đến sau có thể sống trong những ngày bình yên hơn.