Hoàng Thị Kich
Trong dòng chảy lịch sử hào hùng của dân tộc Việt Nam, biết bao người mẹ đã lặng thầm cống hiến, chịu đựng mất mát và hi sinh để Tổ quốc được độc lập, tự do. Mẹ Việt Nam Anh hùng Hoàng Thị Kích – quê ở Triệu Vân, Triệu Phong, Quảng Trị (nay là Nam Cửa Việt, Quảng Trị) – là một trong những tấm gương sáng tiêu biểu cho phẩm chất kiên trung, giàu lòng yêu nước của người phụ nữ Việt Nam trong hai cuộc kháng chiến vĩ đại của dân tộc.
Mẹ sinh năm 1922, trong một gia đình nghèo khó nhưng đậm đà truyền thống cách mạng. Ngay từ thuở trẻ, mẹ đã sớm hiểu nỗi đau mất nước và thấm thía cảnh áp bức dưới ách thực dân. Khi phong trào cách mạng lan rộng khắp Triệu Phong – một vùng quê luôn sục sôi tinh thần tranh đấu – mẹ đã cùng chồng mình là ông Nguyễn Nghi tích cực tham gia các hoạt động của địa phương.
Ông Nguyễn Nghi, chồng của mẹ, là Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã, giữ vai trò quan trọng trong việc xây dựng cơ sở cách mạng, vận động quần chúng và tổ chức lực lượng kháng chiến. Trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, khi kẻ thù liên tục mở rộng càn quét, ông vẫn kiên định bám đất, bám dân. Ngày 01/5/1947, ông đã anh dũng hy sinh, để lại niềm thương tiếc vô bờ cho gia đình và nhân dân trong xã. Ông được Nhà nước truy tặng Bằng Tổ quốc ghi công – phần thưởng dành cho những người chiến sĩ đã hiến trọn đời mình cho quê hương, đất nước.
Mất đi người chồng trụ cột, mẹ Hoàng Thị Kích vừa phải chống chọi với khó khăn mưu sinh, vừa tiếp tục làm chỗ dựa cho phong trào cách mạng tại địa phương. Mẹ kiên cường vượt qua nỗi đau, dành hết tình yêu thương để nuôi dưỡng và định hướng con gái tiếp bước cha, tiếp bước truyền thống của gia đình.
Người con gái duy nhất của mẹ – liệt sĩ Nguyễn Thị Tẩm – lớn lên trong môi trường giàu lòng yêu nước và tinh thần bất khuất ấy. Chị trở thành cơ sở cách mạng, tích cực làm liên lạc, nuôi giấu cán bộ, vận động nhân dân tham gia phong trào đấu tranh chính trị. Trong một lần làm nhiệm vụ, chị đã anh dũng hy sinh ngày 08/6/1971, giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ đang ở giai đoạn ác liệt nhất. Chị được Nhà nước truy tặng Bằng Tổ quốc ghi công, ghi nhận những đóng góp thầm lặng nhưng vô cùng to lớn của người nữ chiến sĩ trẻ.
Hai lần chịu cảnh tang tóc vì chiến tranh – mất chồng rồi đến con – là nỗi đau tưởng chừng không thể vượt qua. Thế nhưng mẹ Hoàng Thị Kích vẫn sống kiên cường, tiếp tục cống hiến cho quê hương bằng tất cả nghị lực và niềm tin vào thắng lợi cuối cùng của dân tộc. Mẹ qua đời năm 1981, khi đất nước vừa bước vào thời kỳ hòa bình và tái thiết.
Với những hy sinh to lớn ấy, năm 2015, Nhà nước đã truy tặng mẹ danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng – sự tri ân sâu sắc đối với người mẹ đã dâng hiến cả chồng và con cho Tổ quốc.
Ngày nay, câu chuyện về mẹ Hoàng Thị Kích vẫn được người dân Nam Cửa Việt trân trọng gìn giữ. Cuộc đời mẹ là bản anh hùng ca bất tử về tấm lòng yêu nước, về sự chịu đựng và cống hiến lặng thầm của những người mẹ Việt Nam trong suốt những năm tháng chiến tranh khốc liệt
