HOÀNG THƯỢNG LÂN – NGƯỜI HỌA SĨ TRỞ LẠI CHIẾN TRƯỜNG

Hoàng Thượng Lân từng là một cậu học trò của Trường Mỹ thuật Hà Nội.

Những năm tháng tuổi nhỏ của ông gắn với hội họa, với những trang giấy, những bức tranh và những người bạn cùng lớp.

Nhưng chiến tranh đến.

Những người trẻ tuổi đứng trước một lựa chọn mà thế hệ hôm nay khó có thể hình dung hết: tiếp tục cuộc sống học tập hay lên đường vào chiến trường.

Hoàng Thượng Lân đã chọn con đường thứ hai.

Ông trở thành một người lính thực thụ.

Trong những năm chiến đấu, ông vẫn mang theo tâm hồn của một người nghệ sĩ. Tám cuốn nhật ký chiến trường sau này được tập hợp thành cuốn “Tài hoa ra trận”, ghi lại những suy nghĩ, cảm xúc và những tháng ngày của người lính giữa chiến trường.

Nhưng Hoàng Thượng Lân không chỉ viết.

Ông thực sự chiến đấu.

Ngày 5-3-1968, tại xóm Đại Độ, Quảng Trị, ông tham gia một trận đánh ác liệt và trực tiếp diệt bốn lính Mỹ. Sau trận đánh, ông được phong tặng danh hiệu Dũng sĩ diệt Mỹ cấp 3.

Chiến tranh để lại thương tích trên cơ thể ông.

Một lần, ông bị thương cụt ngón tay cái bên phải.

Nhưng vết thương ấy không khiến ông từ bỏ chiến trường.

Năm 1970, Hoàng Thượng Lân được điều ra miền Bắc. Ông có cơ hội ở lại công tác báo chí, có thể tiếp tục con đường nghệ thuật và học tập.

Nhưng rồi ông quyết định trở lại miền Nam.

Quyết định ấy không phải vì ông không hiểu chiến tranh nguy hiểm đến mức nào.

Ngược lại, ông đã từng trải qua chiến tranh và biết rất rõ cái chết có thể đến gần như thế nào.

Nhưng ông vẫn trở lại.

Đến tháng 10-1971, khi đang vượt sông Xê-băng-hiêng, một trận bom B-52 đã cướp đi sinh mạng của Hoàng Thượng Lân. Dòng nước cuốn đi cả tập bản thảo cuối cùng của ông.

Ông ra đi khi những trang viết còn dang dở.

Những bức tranh chưa vẽ hết.

Những câu chuyện chưa kể xong.

Và một cuộc đời nghệ sĩ chưa kịp đi đến cuối cùng.

Nhưng có lẽ chính điều ấy làm cho Hoàng Thượng Lân trở thành một hình ảnh đặc biệt của thế hệ thanh niên thời chiến.

Họ không phải những con người sinh ra để chết.

Họ sinh ra để học tập, để yêu, để vẽ tranh, viết văn, làm báo, xây dựng gia đình.

Nhưng khi đất nước có chiến tranh, họ gác lại những ước mơ riêng.

Hoàng Thượng Lân đã mang theo cây bút và tâm hồn nghệ sĩ vào chiến trường.

Và rồi, khi trở về với chiến trường lần cuối, ông để lại những trang nhật ký như một lời nhắn gửi.

Rằng phía sau bộ quân phục vẫn là một con người có trái tim.

Có nỗi nhớ.

Có những ước mơ.

Có những điều muốn nói với cha mẹ.

Và có cả nỗi sợ hãi trước cái chết.

Nhưng trên tất cả, là lựa chọn của một thế hệ khi họ tin rằng độc lập của đất nước cần được đặt lên trên những dự định riêng của tuổi trẻ.