HOÀNG VĂN ÁI – NGƯỜI PHÁO THỦ VÀ TRẬN CHIẾN CUỐI CÙNG CỦA XE TĂNG 377
Hoàng Văn Ái là pháo thủ trong kíp xe tăng 377, trực tiếp tham gia trận tiến công Đắk Tô – Tân Cảnh ngày 24/4/1972. Ông cùng ba đồng đội chiến đấu đến phút cuối cùng khi chiếc xe phải đối đầu với lực lượng thiết giáp đông hơn nhiều lần.
Trong đội hình Tiểu đoàn tăng 297 tham gia Chiến dịch Bắc Tây Nguyên năm 1972, xe tăng T-54 số hiệu 377 được giao nhiệm vụ tiến công ở tuyến đầu.
Kíp xe gồm bốn chiến sĩ: Trưởng xe Nguyễn Nhân Triển, lái xe Cao Trần Vịnh, pháo thủ Hoàng Văn Ái và Nguyễn Đắc Lượng.
Đêm 23/4/1972, đơn vị xe tăng phối hợp với Trung đoàn bộ binh 66 bắt đầu triển khai tiến công căn cứ Tân Cảnh, một trong những vị trí quan trọng của quân đội Việt Nam Cộng hòa tại Bắc Tây Nguyên.
Rạng sáng 24/4, xe tăng 377 dẫn đầu đội hình, tiến vào khu vực phòng ngự phía đông. Hỏa lực từ xe tăng góp phần tiêu diệt các lô cốt, công sự, tạo điều kiện cho bộ binh đánh chiếm mục tiêu.
Sau khi trận Tân Cảnh kết thúc, kíp xe tiếp tục nhận lệnh tiến công căn cứ Đắk Tô 2.
Trên đường tiến quân, xe 377 vượt lên trước các xe cùng đội hình. Nhận thấy chỉ có một xe tăng Việt Nam tiếp cận, đối phương điều động mười xe tăng tổ chức bao vây.
Giữa cuộc giao tranh, Hoàng Văn Ái cùng đồng đội tiếp tục vận hành vũ khí và thực hiện nhiệm vụ được phân công.
Kíp xe phải chiến đấu trong tình thế bất lợi, vừa chống trả vừa tìm cách duy trì khả năng cơ động. Theo hồ sơ quân đội, xe 377 đã tiêu diệt bảy xe tăng đối phương trước khi bị trúng đạn.
Hoàng Văn Ái cùng ba đồng đội hy sinh trong chiếc xe đang bốc cháy.
Sau chiến tranh, xác xe tăng 377 được lưu giữ tại Khu di tích Chiến thắng Đắk Tô – Tân Cảnh, trở thành biểu tượng về tinh thần chiến đấu của bộ đội tăng thiết giáp.
