Hoàng Văn Nô và Tiểu đội Đinh Văn Niết – 12 người giữ Đồi Xanh trước cuộc tiến công của quân Pháp

1. Mười hai người trên Đồi Xanh

Đồi Xanh, cao điểm 781 ở phía Đông lòng chảo Điện Biên Phủ, là một vị trí quan trọng trong hệ thống điểm cao quanh Tà Lèng. Ngày 31/1/1954, Đại đội 925, Tiểu đoàn 255, Trung đoàn 174, Đại đoàn 316 được giao nhiệm vụ chặn cuộc hành quân của Tiểu đoàn dù lê dương số 1 của Pháp.

Trong trận đánh ấy, một tiểu đội do Đinh Văn Niết chỉ huy gồm 12 chiến sĩ đã trở thành lực lượng chủ công giữ điểm cao. Quân Pháp có pháo binh và hỏa lực yểm trợ, trong khi lực lượng trên Đồi Xanh ít hơn rất nhiều.

Nhưng chính ở nơi tưởng như chênh lệch ấy, những người lính của Đại đoàn 316 đã buộc đối phương phải trả giá đắt.

2. Địch tràn lên Đồi Xanh

Quân Pháp tổ chức tiến công nhằm chiếm cao điểm 781. Hỏa lực pháo binh được sử dụng để chế áp trận địa trước khi bộ binh tiến lên.

Tiểu đội của Đinh Văn Niết bám giữ trận địa, dùng súng trường và tiểu liên đánh chặn. Theo hồi ức được ghi lại trong các tài liệu về trận đánh, khi một toán lính Pháp tiến gần công sự, Niết trực tiếp chỉ huy hỏa lực đánh bật chúng. Cuộc chiến nhanh chóng chuyển sang thế giáp lá cà.

Một tài liệu của Báo Công an Nhân dân ghi lại rằng 12 chiến sĩ dưới quyền Niết đã chiến đấu trong hơn một giờ, trong điều kiện lực lượng mỏng và đạn dược ngày càng cạn.

Đồi Xanh trở thành một trận địa mà quân Pháp không thể dễ dàng vượt qua.

3. Đinh Văn Niết ngã xuống

Trong lúc quân Pháp tiếp tục tiến lên, Đinh Văn Niết trực tiếp chỉ huy anh em đánh trả.

Các nguồn tư liệu ghi nhận Niết đã tiêu diệt hai tên địch trước khi trúng đạn hy sinh. Cái chết của người tiểu đội trưởng diễn ra ngay trong lúc cuộc chiến đang ở thời điểm quyết liệt nhất.

Đối với những người còn lại, đó không chỉ là tổn thất về lực lượng. Người chỉ huy của họ vừa ngã xuống giữa trận địa mà họ đang phải giữ bằng mọi giá.

Trong số những người tiếp tục chiến đấu có Hoàng Văn Nô, người chiến sĩ dân tộc Tày quê Ngọc Khê, Trùng Khánh, Cao Bằng. Anh thuộc Đại đội 925, Tiểu đoàn 255, Trung đoàn 174, Đại đoàn 316.

4. Lưỡi lê của Hoàng Văn Nô

Sau khi Đinh Văn Niết hy sinh, Hoàng Văn Nô tiếp tục xông lên cùng đồng đội.

Tại thời điểm cuộc chiến chuyển sang cự ly gần, Nô sử dụng lưỡi lê để đánh giáp lá cà. Các tài liệu lịch sử ghi nhận anh đã dùng lưỡi lê tiêu diệt liên tiếp nhiều lính Pháp; trong đó có nguồn tư liệu của Điện Biên Phủ và hồi ký lịch sử ghi nhận con số năm người.

Hoàng Văn Nô sau đó trúng đạn và hy sinh ngay trong trận đánh ngày 31/1/1954.

Trận chiến tiếp tục. Những người còn lại trong tiểu đội vẫn giữ trận địa, buộc quân Pháp phải rút lui. Theo tài liệu của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, quân Pháp để lại gần hai chục xác chết trên Đồi Xanh sau trận đánh.

5. Mười hai người và một trận đánh được nhớ mãi

Trận Đồi Xanh diễn ra trước khi Chiến dịch Điện Biên Phủ chính thức mở màn ngày 13/3/1954. Hoàng Văn Nô vì thế đã hy sinh trước khi bước vào 56 ngày đêm của chiến dịch, nhưng trận đánh của anh và đồng đội là một phần của những cuộc chiến đấu chuẩn bị, bảo vệ và mở rộng thế trận quanh lòng chảo Điện Biên Phủ.

Sau trận đánh, Hoàng Văn Nô được truy tặng Huân chương Chiến công hạng Nhất. Đại đoàn 316 tuyên dương anh với danh hiệu “Dũng sĩ đâm lê” – một danh hiệu gắn với trận đánh Đồi Xanh và trở thành biểu tượng đặc biệt về chiến đấu giáp lá cà trong những ngày chuẩn bị cho Điện Biên Phủ. Năm 2000, Nhà nước truy tặng Hoàng Văn Nô danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Còn Đồi Xanh vẫn nằm đó, giữa lòng chảo Điện Biên.

Mười hai người lính của Tiểu đội Đinh Văn Niết đã chiến đấu trên điểm cao ấy trong một trận đánh mà lực lượng hai bên chênh lệch rất lớn. Có người trở về, có người nằm lại. Trong số những người hy sinh có người tiểu đội trưởng Đinh Văn Niết và người chiến sĩ Hoàng Văn Nô.

Trận đánh Đồi Xanh vì thế không chỉ được nhớ bởi một danh hiệu “Dũng sĩ đâm lê”, mà còn bởi hình ảnh một tiểu đội nhỏ đã đứng lại trên một điểm cao, góp phần giữ vững thế trận cho những ngày lớn hơn đang đến.

Lời kết

Trước ngày Điện Biên Phủ chính thức nổ súng, cuộc chiến quanh lòng chảo đã diễn ra từng ngày, từng điểm cao. Ở Đồi Xanh, 12 người lính dưới quyền Đinh Văn Niết đã trở thành một trong những nhóm chiến sĩ để lại dấu ấn đặc biệt trong những trận đánh mở đường cho chiến dịch.

Và Hoàng Văn Nô, người lính Tày của Đại đoàn 316, đã ngã xuống ở đó – trước khi tiếng súng mở màn Điện Biên Phủ vang lên, nhưng trong chính những ngày mà thế trận Điện Biên Phủ đang được hình thành bằng máu của những người lính ở các điểm cao tiền tiêu.