Hoàng Văn Thái

Để có được bề dày truyền thống quý báu đó là sự quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát, thường xuyên của Trung ương Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng… và những cống hiến, đóng góp của các thế hệ cán bộ, nhân viên, chiến sĩ Bộ Tổng Tham mưu, trong đó có công lao to lớn của Đại tướng Hoàng Văn Thái - người được Trung ương Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh tin tưởng, lựa chọn, giao trọng trách xây dựng Bộ Tổng Tham mưu, đồng thời là Tổng Tham mưu trưởng đầu tiên.

Bằng tài năng và quyết tâm chính trị cao nhất, đồng chí Hoàng Văn Thái dành nhiều thời gian, công sức, ngày đêm trăn trở suy nghĩ, tìm hiểu, nghiên cứu về công tác tham mưu, về tổ chức, chức năng, nhiệm vụ của cơ quan tham mưu... Sau nhiều ngày đêm tích cực nghiên cứu tài liệu cả trong nước và nước ngoài, kết hợp nhóm nghiên cứu về tổ chức cơ quan tham mưu với tranh thủ các ý kiến của đội ngũ cán bộ ở các đơn vị, đặc biệt là những gợi ý của đồng chí Võ Nguyên Giáp, đồng chí Hoàng Văn Thái đã định hình cơ bản về cơ cấu tổ chức của cơ quan tham mưu bao gồm: Tác chiến - Đồ bản; Tình báo; Thông tin liên lạc và Văn phòng. Dưới sự tổ chức, điều hành, chỉ huy của đồng chí Hoàng Văn Thái, chỉ trong một thời gian rất ngắn, “khoảng trung tuần tháng 10 năm 1945, cơ cấu tổ chức cơ quan tham mưu bước đầu được hình thành cùng với sự phân công phân nhiệm trong nội bộ từng bộ phận và mối quan hệ hợp đồng giữa bộ phận này với bộ phận khác”(9).

Với tác phong công tác sâu sát, tỉ mỉ, để cơ quan nhanh chóng bước vào thực hiện nhiệm vụ được ngay, đồng chí Hoàng Văn Thái trực tiếp làm việc với các bộ phận để nắm tình hình, hướng dẫn và định hướng hoạt động cụ thể, đem lại hiệu quả công tác cao. Đồng chí yêu cầu phải: “Luyện tập cách làm việc có kế hoạch hàng ngày. Các việc như nắm tình hình, nghiên cứu tình hình, đặt kế hoạch… cần được sắp xếp một các có tổ chức, có hệ thống, biết nắm trọng tâm, trọng điểm, định ra thời hạn hoàn thành, báo cáo lên trên và thông báo xuống dưới, kiểm tra và kiểm điểm các công việc”. Dưới sự chỉ đạo của đồng chí Hoàng Văn Thái, đến năm 1948, Bộ Tổng Tham mưu và Ngành Tham mưu toàn quân đã có sự phát triển mới, phát huy tốt chức năng, nhiệm vụ trong công tác. Từ tay không hoàn toàn, trải qua hai năm rưỡi cố gắng, đến nay ta đã có một hệ thống cơ quan tham mưu các cấp gồm: “Bộ Tổng Tham mưu, các phòng tham mưu khu và các ban tham mưu trung đoàn, các cơ quan tham mưu của ta... đã có những thành tích nhất định trong việc tuyển quân, tổ chức biên chế, luyện quân, trang bị, cấp dưỡng…”. Sự ra đời của Bộ Tổng Tham mưu đã “kịp thời thực hiện ngay việc thống nhất chỉ huy các lực lượng vũ trang trong toàn quốc, một việc hết sức quan trọng sau khi vừa giành được chính quyền”(17). Đồng thời, vừa xây dựng, vừa thực hiện nhiều nhiệm vụ cấp bách và phức tạp như: “chỉ đạo xây dựng và phát triển lực lượng vũ trang; đấu tranh với bọn quân phiệt Trung Hoa Dân Quốc và tay sai để giữ vững chính quyền; tổ chức bộ đội Nam tiến cùng quân và dân miền Nam tiến hành kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược; cùng với các ngành trong chính quyền chỉ đạo đấu tranh buộc Pháp thi hành Hiệp định Sơ bộ (6-3-1946) và chuẩn bị lực lượng, chuẩn bị mọi mặt cho một cuộc kháng chiến lâu dài”(18).

Trong một điều kiện vô cùng khó khăn về mọi mặt của buổi đầu thành lập với một ít cán bộ từ các nơi điều về, một tổ đảng gồm 3 người, đồng chí Hoàng Văn Thái đã chỉ đạo, tổ chức và chỉ huy nhanh chóng hình thành Bộ Tổng Tham mưu với các bộ phận thông tin, cơ yếu, nhân sự, tình báo, tác chiến, quân nhu, kế toán… và từng bước xây dựng cơ quan tham mưu các cấp. Đồng chí Hoàng Văn Thái cùng đội ngũ cán bộ, nhân viên đầu tiên đã góp phần đặc biệt quan trọng trong tổ chức, xây dựng, phát triển của Bộ Tổng Tham mưu và ngành tham mưu toàn quân, là những người đặt những viên gạch đầu tiên vững chắc cho truyền thống tốt đẹp của Bộ Tổng Tham mưu và Ngành Tham mưu(19), góp phần cùng toàn Đảng, toàn dân và toàn quân làm nên những thắng lợi vẻ vang trong đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước, xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.