Hoàng Văn Thái – Người chỉ huy trưởng thành từ chiến trường

Một đội quân bách chiến bách thắng không chỉ cần những trái tim quả cảm dám xông pha nơi hòn đạn mũi tên, mà còn cần một "bộ não" vĩ đại để vạch ra những đường đi nước bước, tính toán từng canh giờ, từng mỏm đồi, từng viên đạn. Trong lịch sử hào hùng của Quân đội Nhân dân Việt Nam, bên cạnh Đại tướng Võ Nguyên Giáp vang danh hoàn vũ, lịch sử còn khắc ghi tên tuổi của một vị tướng đứng đằng sau mọi tấm bản đồ chiến lược, người đã trực tiếp phác thảo và góp phần làm nên những chiến thắng chấn động địa cầu. Ông là Đại tướng Hoàng Văn Thái – vị Tổng Tham mưu trưởng đầu tiên, một người chỉ huy mẫu mực, giản dị và vĩ đại đã vươn lên từ khói lửa của mọi chiến trường.

Hoàng Văn Thái (1915–1986), tên khai sinh là Hoàng Văn Xiêm, cất tiếng khóc chào đời tại vùng quê lúa Tiền Hải, Thái Bình. Mang trong mình bầu máu nóng cứu nước, ông sớm tham gia cách mạng và vinh dự là một trong 34 chiến sĩ đầu tiên của Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân. Lịch sử đã trao cho người thanh niên ấy một sứ mệnh đặc biệt vào ngày 7 tháng 9 năm 1945, khi Chủ tịch Hồ Chí Minh trực tiếp giao trọng trách thành lập Bộ Tổng Tham mưu. Khi đó, Hoàng Văn Thái mới tròn 30 tuổi. Từ hai bàn tay trắng, thiếu thốn đủ đường, ông đã từng bước xây dựng nên "bộ não" của quân đội, đào tạo ra lớp cán bộ tham mưu đầu tiên, đặt nền móng vững chắc cho nghệ thuật chỉ huy quân sự Việt Nam.

Trong suốt cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, tài năng của ông đã tỏa sáng rực rỡ, đặc biệt là trong chiến dịch Điện Biên Phủ (1954). Trên cương vị Tham mưu trưởng Chiến dịch, ông là cánh tay phải đắc lực của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Chính Thiếu tướng Hoàng Văn Thái là người trực tiếp chỉ đạo bộ phận tham mưu bám sát chiến hào, khảo sát thực địa, tính toán hỏa lực và tổ chức đào giao thông hào siết chặt gọng kìm quanh cứ điểm địch. Sự tỉ mỉ, tư duy sắc sảo của ông đã góp phần mang tính quyết định vào việc thực hiện thành công phương châm "đánh chắc, tiến chắc", đập tan tập đoàn cứ điểm bất khả chiến bại của thực dân Pháp.

Không chỉ bó mình bên những chiếc bàn tham mưu trải đầy bản đồ, Hoàng Văn Thái còn là một vị tướng xông pha nơi tuyến lửa. Năm 1966, giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn khốc liệt nhất, ông vượt Trường Sơn vào Nam với bí danh "Mười Khang". Trên cương vị Tư lệnh Quân Giải phóng miền Nam, Phó Bí thư Trung ương Cục miền Nam, ông đã cùng Bộ chỉ huy vạch ra những đòn đánh sắc bén, làm thất bại các chiến lược quân sự của đế quốc Mỹ, tiêu biểu là cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968. Trở lại Tổng hành dinh sau đó, ông tiếp tục tỏa sáng khi cùng Bộ Thống soái tối cao phác thảo kế hoạch chiến lược giải phóng miền Nam, dẫn tới khúc tráng ca khải hoàn của Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử năm 1975.

Cuộc đời binh nghiệp của Đại tướng Hoàng Văn Thái trải dài suốt hai cuộc kháng chiến vệ quốc vĩ đại nhất của dân tộc. Tài năng tham mưu xuất chúng của ông khiến cả giới quân sự quốc tế phải nể phục. Thế nhưng, ông không bao giờ thích đứng dưới ánh hào quang mà luôn chọn cách cống hiến thầm lặng. Tình đồng chí gắn bó giữa ông và Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã trở thành biểu tượng tuyệt đẹp của Quân đội ta. Dù ở đỉnh cao sự nghiệp, vị "Đại tướng nông dân" quê Thái Bình ấy vẫn giữ trọn nếp sống thanh bạch, cần kiệm và gần gũi.

Đại tướng Hoàng Văn Thái đã về với thế giới người hiền, nhưng di sản về nghệ thuật quân sự của ông mãi mãi là cuốn sách giáo khoa vô giá. Ông sẽ luôn được nhân dân và toàn quân nhớ tới như một vị "Tổng Tham mưu trưởng vĩ đại", một nhân cách lớn đã dùng cả cuộc đời mình để vẽ nên bản đồ chiến thắng cho dân tộc Việt Nam.