HOÀNG VĂN THỤ – ÁNH SAO BĂNG RỰC SÁNG GIỮA ĐÊM TRƯỜNG NÔ LỆ
“Việc nước xưa nay có bại thành Miễn rằng giữ trọn tấm thanh danh...”
Những vần thơ khẳng khái ấy được đồng chí Hoàng Văn Thụ viết ngay trong xà lim án chém. Nó không phải là lời than thở bi quan, mà là lời thề sắt son của một người trai chí lớn, coi cái chết nhẹ tựa lông hồng.
Người con ưu tú của núi rừng Xứ Lạng Sinh ra tại vùng đất Văn Lãng (Lạng Sơn), mang trong mình dòng máu của dân tộc Tày kiên cường, Hoàng Văn Thụ đã sớm từ bỏ con đường quan lộ, vinh hoa phú quý để dấn thân vào con đường cách mạng đầy chông gai.
Ông là một trong những "kiến trúc sư" quan trọng xây dựng nên Mặt trận Việt Minh, người có công lớn trong việc gầy dựng cơ sở Đảng tại Hà Nội và các tỉnh phía Bắc. Với bí danh "Lý Thụy", ông hoạt động không ngơi nghỉ, di chuyển như con thoi giữa vòng vây mật thám dày đặc, trở thành nỗi ám ảnh của thực dân Pháp.
Bản lĩnh thép trước sự mua chuộc đê hèn Tháng 8/1943, ông bị giặc bắt. Biết ông là lãnh đạo cấp cao (Ủy viên Thường vụ Trung ương Đảng), thực dân Pháp vừa dùng cực hình tra tấn, vừa dùng thủ đoạn dụ dỗ đê hèn.
Chúng hứa hẹn sẽ cho ông chức cao, bổng lộc hậu hĩnh, thậm chí đưa ông sang Pháp sống sung sướng nếu ông chịu quy thuận. Đáp lại những lời đường mật ấy, Hoàng Văn Thụ chỉ cười khẩy và nói một câu khiến kẻ thù phải cúi mặt: “Người cộng sản chúng tôi không thèm xin sự rủ lòng thương của các người. Các người có quyền giết tôi, nhưng các người không thể giết chết được lý tưởng của tôi!”
Không mua chuộc được, chúng tuyên án tử hình. Trong những ngày cuối cùng tại xà lim Hỏa Lò, ông vẫn bình thản dạy văn hóa cho bạn tù, làm thơ động viên đồng chí. Bài thơ "Nhắn bạn" ra đời trong hoàn cảnh ấy, trở thành di chúc tinh thần bất hủ.
Sáng mãi phút giây Tương Mai Sáng sớm ngày 24/5/1944, trời Hà Nội mờ sương. Thực dân Pháp lén lút đưa ông ra trường bắn Tương Mai để hành quyết.
Trước pháp trường, ông ung dung bước đi, đầu ngẩng cao. Khi giám sát người Pháp hỏi ông có cần bịt mắt và có muốn nói lời cuối cùng không, Hoàng Văn Thụ đã dõng dạc trả lời: “Không cần bịt mắt. Hãy để tôi nhìn thấy đất nước, đồng bào thân yêu của tôi lần cuối. Và tôi muốn nói rằng: Trong cuộc đấu tranh sinh tử giữa chúng tôi và các người, dòng máu đỏ của chúng tôi sẽ nhuộm đỏ sự diệt vong của các người!”
6 giờ sáng, tiếng súng vang lên. Hoàng Văn Thụ ngã xuống khi mới 35 tuổi. Ông hô vang: "Việt Nam độc lập muôn năm! Đảng Cộng sản Đông Dương muôn năm!". Tương truyền, khi ông ngã xuống, một luồng ánh sáng mặt trời vừa rạng đã chiếu rọi thẳng vào nơi ông nằm, như tạc vào thế kỷ dáng đứng của một người anh hùng bất tử.
Ngọn lửa không bao giờ tắt Sự hy sinh của Hoàng Văn Thụ đã gây xúc động mạnh mẽ và thổi bùng lên ngọn lửa căm thù trong nhân dân cả nước, thúc đẩy cao trào kháng chiến dẫn đến thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám chỉ một năm sau đó (1945).
