Bài viết

HOÀNG VĂN THỤ – NGƯỜI GIEO MẦM CÁCH MẠNG TRÊN QUÊ HƯƠNG XỨ LẠNG

Đỗ Ngọc Minh

Lạng Sơn12/08/2026phường Gia Viên (phường Gia Viên)8 lượt xem0 lượt chia sẻ

Trong lịch sử cách mạng Việt Nam, có những người được nhắc đến bởi những trận đánh, cũng có những người dành phần lớn cuộc đời để âm thầm gây dựng cơ sở, tổ chức lực lượng và chuẩn bị cho những bước phát triển của phong trào.

Hoàng Văn Thụ là một trong những người như vậy.

Ông sinh ngày 4/11/1909 tại huyện Văn Lãng, tỉnh Lạng Sơn, là người dân tộc Tày. Từ khi còn trẻ, những biến động của phong trào yêu nước đã tác động mạnh mẽ đến tư tưởng của ông. Năm 1928, ông ra nước ngoài hoạt động và cuối năm đó được kết nạp vào Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Năm 1929, ông gia nhập Đông Dương Cộng sản Đảng.

Năm 1930, Hoàng Văn Thụ được phân công phụ trách xây dựng và phát triển phong trào cách mạng tại Lạng Sơn.

Từ đây, ông dành nhiều thời gian gây dựng cơ sở, vận động quần chúng và từng bước đưa phong trào cách mạng phát triển tại các địa bàn miền núi phía Bắc.

Giữa năm 1933, ông thành lập Chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên của tỉnh Lạng Sơn tại Thụy Hùng và trực tiếp làm Bí thư. Sau đó, ông tiếp tục xây dựng cơ sở cách mạng ở Bắc Sơn, Tràng Định và tham gia củng cố phong trào tại nhiều tỉnh như Thái Nguyên, Vĩnh Yên, Hải Dương.

Đây là một phần rất đáng chú ý trong cuộc đời Hoàng Văn Thụ.

Bởi xây dựng một phong trào cách mạng trong điều kiện bị chính quyền thực dân kiểm soát không phải là công việc đơn giản. Người cán bộ phải đi sâu vào quần chúng, xây dựng niềm tin, phát triển tổ chức và tạo dựng những cơ sở có khả năng tồn tại trong hoàn cảnh bị đàn áp.

Hoàng Văn Thụ đã dành nhiều năm cho công việc ấy.

Năm 1939, ông được Trung ương Đảng phân công làm Bí thư Xứ ủy Bắc Kỳ. Ông còn đề xuất sáng lập và làm chủ bút báo Giải phóng, một trong những cơ quan tuyên truyền của Xứ ủy Bắc Kỳ.

Đầu năm 1940, ông tiếp tục được bầu làm Bí thư Xứ ủy Bắc Kỳ. Tại Hội nghị Trung ương lần thứ VII tháng 11/1940, ông được cử vào Ban Thường vụ Trung ương lâm thời và được giao nhiệm vụ trực tiếp chỉ đạo xây dựng căn cứ địa Bắc Sơn - Võ Nhai.

Cuối năm 1940, ông được giao sang Tĩnh Tây, Trung Quốc gặp lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc để bàn về việc thống nhất lực lượng cách mạng và chuẩn bị cho Hội nghị Trung ương lần thứ VIII.

Tại Hội nghị Trung ương lần thứ VIII năm 1941, Hoàng Văn Thụ được bầu vào Ban Thường vụ Trung ương Đảng, phụ trách công tác công vận và binh vận.

Từ cuối năm 1941, ông tiếp tục chỉ đạo phát triển cơ sở quần chúng tại nhiều địa bàn quan trọng như Hà Nội, Hà Đông, Hải Phòng và Vĩnh Yên.

Những công việc ấy phần lớn diễn ra trong âm thầm.

Không phải lúc nào lịch sử cũng ghi lại bằng những trận đánh hay những chiến thắng trên chiến trường. Có những đóng góp nằm ở việc xây dựng một chi bộ, vận động một người dân, gây dựng một cơ sở hay chuẩn bị lực lượng cho một giai đoạn mới.

Và chính những công việc tưởng như thầm lặng ấy lại góp phần tạo nên nền tảng cho phong trào cách mạng.

Ngày 25/8/1943, Hoàng Văn Thụ bị thực dân Pháp bắt tại Hà Nội. Dù bị giam giữ và đối mặt với sự đàn áp, ông vẫn giữ vững tinh thần của người cộng sản.

Ngày 24/5/1944, ông bị sát hại tại Tương Mai, Hà Nội.

Bảo tàng Lịch sử Quốc gia đánh giá Hoàng Văn Thụ là một nhà lãnh đạo tiền bối tiêu biểu của Đảng và cách mạng Việt Nam, một người cộng sản mẫu mực, luôn đặt lợi ích của Đảng, nhân dân và dân tộc lên trên hết.

Nhưng nếu chỉ nhớ Hoàng Văn Thụ qua những phút cuối của cuộc đời thì có lẽ vẫn chưa đầy đủ.

Điều đáng nhớ còn là cả một hành trình dài ông dành để xây dựng cơ sở, phát triển phong trào, tổ chức lực lượng và chuẩn bị những điều kiện cần thiết cho cách mạng.

Từ Lạng Sơn, Bắc Sơn đến nhiều địa bàn miền Bắc, dấu chân hoạt động của ông gắn với quá trình gây dựng phong trào cách mạng trong những năm tháng đầy khó khăn.

Hoàng Văn Thụ – người đã dành tuổi trẻ và cuộc đời mình để gieo những hạt giống cách mạng, để rồi những hạt giống ấy tiếp tục được các thế hệ sau vun đắp.

Câu chuyện về ông nhắc chúng ta rằng có những đóng góp không ồn ào nhưng có ý nghĩa lâu dài. Lịch sử được tạo nên không chỉ bởi những khoảnh khắc lớn lao, mà còn bởi sự kiên trì của những con người biết đặt lợi ích của dân tộc lên trên lợi ích cá nhân.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn