Hoạt động chỉ huy lực lượng vũ trang vùng ven Sài Gòn – Gia Định và công tác bảo đảm hậu cần trong kháng chiến chống Pháp

Tham gia cướp chính quyền tại Hóc Môn trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945, khi quân Pháp quay lại đánh chiếm vùng ven Sài Gòn, Hồ Thị Bi đã trực tiếp đứng ra tập hợp thanh niên địa phương thành lập các đội tự vệ chiến đấu tại vùng Hóc Môn – Bà Điểm. Trong giai đoạn từ năm 1946 đến năm 1948, trên cương vị chỉ huy Ban Công tác số 12 và Đại đội 2804 thuộc Trung đoàn 312, bà trực tiếp chỉ huy nhiều trận phục kích giao thông và tập kích đồn bốt của quân Pháp tại Quán Tre, Bến Phân, Cầu Xáng và dọc Quốc lộ 1, Quốc lộ 22. Đơn vị của bà đã tiêu diệt hàng trăm binh lính Âu – Phi, thu giữ số lượng lớn súng trường, súng máy và đạn dược để trang bị cho các đơn vị bộ đội chủ lực của Khu 7.

Năm 1949, trước việc quân Pháp thiết lập hệ thống tháp canh De La Tour dày đặc nhằm bao vây phong tỏa kinh tế các căn cứ kháng chiến ở miền Đông Nam Bộ, Hồ Thị Bi được bổ nhiệm làm Tiểu đoàn phó rồi Chính trị viên Tiểu đoàn 935 hoạt động tại địa bàn Gò Vấp – Hóc Môn. Bà áp dụng phương thức kết hợp tác chiến du kích bảo vệ mùa màng với tổ chức mạng lưới hàng ngàn phụ nữ và cơ sở mật trong vùng tạm chiếm để thu mua lúa gạo, thuốc tây, vải vóc và dụng cụ y tế. Dưới sự điều hành của bà, bất chấp các đợt càn quét của địch, hàng ngàn tấn lương thực từ vùng Hóc Môn – Đức Hòa đã được vận chuyển bí mật vượt qua các tuyến đồn bốt về tiếp tế cho Chiến khu Đ và căn cứ Vườn Thơm.

Sau Hiệp định Genève năm 1954, bà tập kết ra miền Bắc, được phong quân hàm Thiếu tá năm 1958 (là một trong những nữ sĩ quan cấp tá đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam), sau đó thăng quân hàm Đại tá và đảm nhiệm nhiều chức vụ trong Tổng cục Chính trị, Bộ Tư lệnh Thành phố Hồ Chí Minh. Bà được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.