Hoạt động của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Trà Vinh Nhiệm kỳ 2019 - 2024
I. Bối cảnh và Phương hướng chiến lược nhiệm kỳ 2019-2024
Nhiệm kỳ 2019-2024 diễn ra trong bối cảnh tỉnh Trà Vinh đối mặt với nhiều thuận lợi và thách thức đan xen. Bên cạnh những thành tựu phát triển kinh tế - xã hội, tỉnh phải ứng phó với các yếu tố bất lợi như diễn biến thời tiết phức tạp, tình trạng nắng hạn và xâm nhập mặn diễn ra gay gắt, gây thiệt hại nặng nề cho sản xuất và đời sống nhân dân. Đặc biệt, sự bùng phát của đại dịch Covid-19 đã tác động sâu sắc đến mọi mặt đời sống, đặt ra những yêu cầu chưa từng có trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo và triển khai nhiệm vụ chính trị. Trong bối cảnh đó, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam tỉnh Trà Vinh đã thể hiện vai trò nòng cốt, bám sát các phương hướng chiến lược từ Đại hội, đoàn kết các tầng lớp nhân dân, vượt qua khó khăn, thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ đề ra và đóng góp quan trọng vào sự phát triển chung của tỉnh.
1.1. Nghị quyết Đại hội đại biểu MTTQ Việt Nam tỉnh Trà Vinh lần thứ IX
Đại hội đại biểu MTTQ Việt Nam tỉnh Trà Vinh lần thứ IX, nhiệm kỳ 2019-2024, được tổ chức trọng thể trong hai ngày 29 và 30 tháng 5 năm 2019. Đại hội đã thống nhất thông qua phương hướng, nhiệm vụ với chủ đề:
"Tiếp tục phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc; đổi mới nội dung, phương thức hoạt động; tích cực tham gia xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền; xây dựng tỉnh Trà Vinh phát triển toàn diện, bền vững".
Để hiện thực hóa mục tiêu trên, Đại hội đã đề ra 05 chương trình công tác trọng tâm cho cả nhiệm kỳ:
• Tuyên truyền, vận động, tập hợp các tầng lớp nhân dân; củng cố, tăng cường, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
• Vận động Nhân dân thi đua lao động sáng tạo, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, giữ vững quốc phòng, an ninh của địa phương và đất nước.
• Phát huy dân chủ, tham gia xây dựng Đảng, chính quyền; giám sát và phản biện xã hội; phòng, chống tham nhũng, lãng phí, thực hành tiết kiệm.
• Tăng cường đoàn kết quốc tế, mở rộng hoạt động đối ngoại nhân dân.
• Tăng cường củng cố tổ chức, đổi mới nội dung, phương thức, nâng cao hiệu quả hoạt động của MTTQ Việt Nam, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.
1.2. Sự lãnh đạo, chỉ đạo của Tỉnh ủy
Sự thành công của công tác Mặt trận trong nhiệm kỳ qua có sự định hướng và chỉ đạo sâu sát của Tỉnh ủy Trà Vinh. Phát biểu chỉ đạo tại Đại hội MTTQ tỉnh lần thứ IX, đồng chí Kim Ngọc Thái, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, đã nhấn mạnh 06 nội dung quan trọng:
1. Tiếp tục xây dựng và tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân, tập hợp rộng rãi mọi tầng lớp nhân dân để xây dựng quê hương Trà Vinh ngày càng giàu mạnh, văn minh.
2. Làm tốt công tác vận động Nhân dân tích cực thi đua sản xuất, kinh doanh, đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội.
3. Tập trung thực hiện tốt chức năng giám sát và phản biện xã hội, đóng góp xây dựng Đảng và chính quyền trong sạch, vững mạnh.
4. Tiếp tục mở rộng và nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại nhân dân, tích cực tham gia bảo vệ an ninh trật tự.
5. Tập trung đổi mới nội dung, phương thức hoạt động hướng về cơ sở, gần gũi, sâu sát với dân, giải quyết kịp thời những vấn đề bức xúc.
6. Quan tâm bồi dưỡng, đào tạo đội ngũ cán bộ Mặt trận có năng lực, uy tín, trách nhiệm, luôn gương mẫu, đi đầu trong công tác.
Tiếp đó, Đại hội Đảng bộ tỉnh Trà Vinh lần thứ XI, nhiệm kỳ 2020-2025, đã xác định nhiệm vụ trọng tâm đối với MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội là phải đổi mới phương thức lãnh đạo, tạo điều kiện thuận lợi để Mặt trận thực hiện hiệu quả công tác giám sát, phản biện xã hội, phát huy quyền làm chủ của nhân dân và xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc vững mạnh.
Những định hướng chiến lược này đã trở thành kim chỉ nam, là cơ sở chính trị quan trọng cho mọi hoạt động của hệ thống MTTQ các cấp trong tỉnh, giúp triển khai hiệu quả các chương trình công tác và đạt được những kết quả nổi bật trong suốt nhiệm kỳ.
II. Kết quả hoạt động nổi bật (2019-2024)
2.1. Củng cố và phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc
Xây dựng và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc luôn được xác định là nhiệm vụ nền tảng, xuyên suốt, là sứ mệnh cốt lõi của MTTQ. Trong nhiệm kỳ qua, công tác này đã được triển khai sâu rộng, đa dạng về hình thức nhằm tạo sự đồng thuận xã hội, huy động sức mạnh tập thể để vượt qua thách thức và thực hiện các mục tiêu phát triển chung.
• Công tác tuyên truyền, vận động: Công tác tuyên truyền được đẩy mạnh xuyên suốt nhiệm kỳ. Điển hình trong năm 2020, MTTQ các cấp đã phối hợp tổ chức 34.881 cuộc tuyên truyền đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, thu hút 1.430.121 lượt người tham dự, thể hiện quy mô và tầm ảnh hưởng của hoạt động.
• Tôn vinh người có uy tín: Phối hợp với các ngành chức năng bình chọn và được UBND tỉnh phê duyệt 445 người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số, trong đó có 427 người dân tộc Khmer, 14 người dân tộc Hoa, 03 người dân tộc Kinh và 01 người dân tộc Chăm. Đây là lực lượng nòng cốt quan trọng trong việc vận động đồng bào thực hiện các chủ trương, chính sách.
• Tổ chức Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc: Hoạt động này được duy trì và phát triển mạnh mẽ. Trong năm 2020, ngày hội đã được tổ chức thành công, đạt tỷ lệ 100% tại 756/756 ấp, khóm trong toàn tỉnh. Dịp này, các hoạt động an sinh xã hội được đẩy mạnh, đã trao tặng 223 căn nhà, 05 cây cầu, 157 suất học bổng và 17.470 phần quà, với tổng giá trị hơn 5,3 tỷ đồng.
• Công tác dân tộc, tôn giáo: Tổ chức thành công Hội nghị sơ kết 5 năm thực hiện Kết luận 01, 02 của Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam về đổi mới công tác dân tộc, tôn giáo. Dịp này, 18 tập thể và 51 cá nhân có thành tích xuất sắc đã được UBND tỉnh và Ủy ban MTTQ tỉnh khen thưởng.
Việc củng cố vững chắc khối đại đoàn kết đã tạo ra sức mạnh tổng hợp, là tiền đề quan trọng để huy động các nguồn lực xã hội, thúc đẩy các phong trào thi đua yêu nước.
2.2. Vận động nhân dân thi đua phát triển kinh tế - xã hội
Chuyển hóa sức mạnh đại đoàn kết thành động lực phát triển kinh tế - xã hội là nhiệm vụ trọng tâm của công tác Mặt trận trong nhiệm kỳ. Bằng việc phát động và làm nòng cốt cho các phong trào thi đua yêu nước, MTTQ các cấp đã huy động thành công nguồn lực to lớn từ toàn xã hội để ứng phó với những thách thức chưa từng có như đại dịch Covid-19, đồng thời quyết liệt thực hiện các mục tiêu chiến lược về xây dựng nông thôn mới và đảm bảo an sinh xã hội bền vững.
• Phòng, chống dịch Covid-19 và hạn mặn:
◦ MTTQ tỉnh đã thể hiện sự chủ động, quyết liệt khi ban hành 29 văn bản chỉ đạo, hướng dẫn công tác phòng, chống dịch và hạn mặn.
◦ Phát động và vận động Quỹ phòng, chống Covid-19 và hạn mặn, trong năm 2020 đã tiếp nhận được 15,6 tỷ đồng để kịp thời hỗ trợ các lực lượng tuyến đầu và người dân bị ảnh hưởng.
• Cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”:
◦ Huy động nguồn lực xã hội hóa mạnh mẽ với tổng giá trị vận động trong năm 2020 đạt 53,8 tỷ đồng tiền mặt, người dân hiến tặng 542.260 m² đất và đóng góp 9.180 ngày công lao động.
◦ Đến cuối năm 2020, toàn tỉnh có 65/85 xã đạt chuẩn nông thôn mới; 03 đơn vị cấp huyện (Tiểu Cần, Cầu Kè, Càng Long) đạt chuẩn; thành phố Trà Vinh và thị xã Duyên Hải hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới.
◦ Chương trình "Mỗi xã một sản phẩm" (OCOP) đạt kết quả tích cực với 30 sản phẩm được công nhận.
• Công tác vận động Quỹ “Vì người nghèo” và an sinh xã hội:
◦ Năm 2020, Quỹ “Vì người nghèo” các cấp vận động được 58,4 tỷ đồng. Quỹ "An sinh xã hội" vận động được hơn 181 tỷ đồng.
◦ Từ hai quỹ này, đã hỗ trợ xây mới và sửa chữa hàng trăm căn nhà, hỗ trợ phát triển sản xuất, khám chữa bệnh cho hàng nghìn trường hợp và trao hàng nghìn suất học bổng cho học sinh.
◦ Các hoạt động này đã góp phần trực tiếp vào thành tựu giảm tỷ lệ hộ nghèo của tỉnh xuống còn 1,8% vào cuối năm 2020.
• Các phong trào, cuộc vận động khác:
◦ Phát động ủng hộ đồng bào miền Trung bị bão lũ, trong năm 2020 đã vận động được 6,5 tỷ đồng.
◦ Tích cực hưởng ứng Ngày "Toàn dân hiến máu tình nguyện" và đẩy mạnh cuộc vận động "Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam".
Sự thành công của các phong trào kinh tế - xã hội không thể tách rời việc phát huy dân chủ và đảm bảo quyền làm chủ thực sự của Nhân dân. Nhận thức rõ điều này, MTTQ đã xem công tác tham gia xây dựng Đảng, chính quyền trong sạch, vững mạnh là một trụ cột không thể thiếu, đảm bảo mọi thành quả phát triển đều bắt nguồn từ nhân dân và phục vụ nhân dân.
2.3. Phát huy dân chủ, tham gia xây dựng Đảng, chính quyền trong sạch, vững mạnh
Khẳng định vai trò nòng cốt trong việc phát huy dân chủ, MTTQ tỉnh đã triển khai quyết liệt và hiệu quả chức năng giám sát, phản biện xã hội. Đây là cơ chế then chốt để đảm bảo quyền làm chủ của Nhân dân, củng cố niềm tin và góp phần xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh.
• Giám sát và Phản biện xã hội:
◦ Trong năm 2020, MTTQ tỉnh và các tổ chức thành viên đã chủ trì và tham gia giám sát 15 nội dung quan trọng.
◦ Hệ thống Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng hoạt động hiệu quả, đã thực hiện 513 cuộc giám sát (Ban TTND) và 831 cuộc giám sát (Ban GSĐTCCĐ), qua đó đưa ra 152 kiến nghị và được các cơ quan chức năng tiếp thu, sửa chữa.
◦ Về công tác phản biện, MTTQ các cấp đã tổ chức 241 cuộc hội nghị, đóng góp ý kiến sâu sắc vào 1.185 văn bản dự thảo trong năm 2020.
• Tham gia xây dựng pháp luật và chính sách:
◦ Trong năm 2020, đã tham gia góp ý vào 107 văn bản dự thảo luật, nghị quyết, quyết định của chính quyền các cấp.
◦ Một dấu ấn quan trọng là việc tham mưu cho Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Quy định số 5628-QĐ/TU, quy định rõ trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền trong việc tiếp thu, giải quyết các kiến nghị của MTTQ sau giám sát, phản biện.
• Tiếp xúc cử tri và giải quyết kiến nghị của nhân dân:
◦ Trong năm 2020, đã thực hiện tốt công tác tiếp công dân với 226 lượt tiếp, tiếp nhận 119 đơn thư và chuyển đến các cơ quan có thẩm quyền giải quyết.
◦ Tổ chức thành công 160 cuộc tiếp xúc cử tri giữa đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp với 11.667 lượt cử tri tham dự, tổng hợp 2.045 ý kiến, kiến nghị để chuyển đến các cơ quan chức năng.
Các hoạt động xây dựng Đảng, chính quyền vững mạnh không chỉ tạo nền tảng ổn định trong tỉnh mà còn là cơ sở để mở rộng và nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại nhân dân.
2.4. Tăng cường đoàn kết quốc tế, mở rộng hoạt động đối ngoại nhân dân
Công tác đối ngoại nhân dân được MTTQ tỉnh chú trọng, góp phần quảng bá hình ảnh, văn hóa, con người Trà Vinh, thực hiện hiệu quả chính sách đối ngoại của Đảng và Nhà nước, đồng thời huy động nguồn lực quý báu từ cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài hướng về xây dựng quê hương.
• Chủ động tham mưu Thường trực Tỉnh ủy sơ kết 05 năm thực hiện Chỉ thị số 45-CT/TW của Bộ Chính trị về công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài.
• Phối hợp tổ chức thành công các buổi họp mặt kiều bào nhân dịp Tết Nguyên đán hàng năm. Riêng năm 2020, buổi họp mặt đã thu hút hơn 130 đại biểu kiều bào tham dự.
• Ghi nhận sự đóng góp tích cực của kiều bào. Trong năm 2020, có trên 1.820 lượt kiều bào về thăm quê, đóng góp 4,2 tỷ đồng cho các hoạt động từ thiện, phúc lợi xã hội.
• Ghi nhận những đóng góp quý báu đó, trong buổi họp mặt, UBND tỉnh và Ủy ban MTTQ tỉnh đã trang trọng trao tặng 25 Bằng khen cho các tập thể, cá nhân kiều bào tiêu biểu.
Để thực hiện tốt tất cả các nhiệm vụ đối nội và đối ngoại, công tác củng cố tổ chức, đổi mới phương thức hoạt động luôn được xác định là yếu tố then chốt, quyết định hiệu quả công tác Mặt trận.
2.5. Củng cố tổ chức, đổi mới nội dung, phương thức hoạt động
Nhận thức rõ yêu cầu của tình hình mới, MTTQ tỉnh đã không ngừng kiện toàn bộ máy, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ và hiện đại hóa phương thức làm việc để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ ngày càng cao.
• Kiện toàn bộ máy: Trong năm 2020, Ủy ban MTTQ tỉnh đã hiệp thương bầu bổ sung các chức danh quan trọng: đồng chí Nguyễn Văn Triết giữ chức Chủ tịch; các đồng chí Kim Rương và Tô Thị Thu Hồng giữ chức Phó Chủ tịch, đảm bảo sự lãnh đạo, điều hành thông suốt.
• Nâng cao năng lực cán bộ: Trong năm 2020, đã tổ chức 09 lớp tập huấn nghiệp vụ công tác Mặt trận cho 995 lượt cán bộ Mặt trận các cấp, góp phần nâng cao trình độ chuyên môn và kỹ năng công tác.
• Hiện đại hóa công tác: Triển khai lắp đặt 400 máy tính cho các đoàn thể cấp xã và đưa vào sử dụng hiệu quả phần mềm quản lý văn bản VNPT-iOffice, giúp xử lý công việc nhanh chóng, kịp thời.
• Thành tích thi đua: Với những nỗ lực không ngừng, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Trà Vinh đã vinh dự được Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam tặng cờ "Đơn vị xuất sắc toàn diện năm 2020".
III. Đánh giá chung
Những thành tựu mà Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Trà Vinh đạt được trong nhiệm kỳ 2019-2024 là hết sức toàn diện và có ý nghĩa quan trọng, đóng góp trực tiếp vào sự phát triển ổn định, bền vững của tỉnh nhà.
3.1. Phân tích những đóng góp then chốt
• Bám sát chỉ đạo của Tỉnh ủy về việc phải gần dân, sát dân, MTTQ đã thực sự khẳng định vai trò là "cầu nối" vững chắc giữa Đảng, chính quyền với các tầng lớp nhân dân, củng cố niềm tin và tạo sự đồng thuận xã hội.
• Việc củng cố và phát huy khối đại đoàn kết toàn dân tộc đã tạo ra nền tảng chính trị - xã hội ổn định, là động lực quan trọng cho sự phát triển kinh tế, giữ vững quốc phòng - an ninh.
• Các cuộc vận động, phong trào thi đua yêu nước đã khơi dậy mạnh mẽ tinh thần đoàn kết, sáng tạo của nhân dân, huy động được nguồn lực to lớn để chung tay xây dựng nông thôn mới và đô thị văn minh.
• Công tác giám sát, phản biện xã hội và tham gia xây dựng Đảng, chính quyền ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý của nhà nước và phát huy quyền làm chủ của nhân dân.
3.2. Đúc kết các yếu tố thành công
Những kết quả trên bắt nguồn từ sự hội tụ của nhiều yếu tố cốt lõi, trong đó nổi bật là:
• Truyền thống đoàn kết, cần cù, sáng tạo của các tầng lớp nhân dân tỉnh Trà Vinh, vốn được hun đúc qua lịch sử hình thành và phát triển.
• Sự lãnh đạo sâu sát, kịp thời của các cấp ủy Đảng và sự phối hợp, tạo điều kiện chặt chẽ của chính quyền các cấp.
• Sự đoàn kết, nỗ lực, đổi mới và tinh thần trách nhiệm cao của đội ngũ cán bộ Mặt trận từ tỉnh đến cơ sở, thể hiện qua việc chủ động ban hành 29 văn bản chỉ đạo phòng chống dịch và hạn mặn, hay tổ chức thành công 241 hội nghị phản biện xã hội chỉ trong một năm.
• Sự tin yêu, ủng hộ và tham gia tích cực của các tầng lớp nhân dân vào các phong trào, cuộc vận động do Mặt trận phát động, minh chứng rõ nét qua việc hiến hàng trăm nghìn mét vuông đất và hàng nghìn ngày công để xây dựng quê hương.
IV. Kết luận
Nhiệm kỳ 2019-2024 đã khép lại với những thành tựu đáng tự hào, khẳng định rõ nét vị thế, vai trò trung tâm của Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Trà Vinh trong hệ thống chính trị và đời sống xã hội. Phát huy những kết quả đã đạt được, kế thừa những bài học kinh nghiệm quý báu, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Trà Vinh cam kết tiếp tục đổi mới, sáng tạo, đoàn kết các tầng lớp nhân dân, quyết tâm thực hiện thắng lợi các mục tiêu mà Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XI đã đề ra, góp phần đưa Trà Vinh trở thành tỉnh nông thôn mới trước năm 2025 và là tỉnh phát triển trong nhóm đầu khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long trước năm 2030.
