Hoạt động trong quân đội Bát Lộ Quân: Anh thiếu tá Hồ Quang
Năm 1938 - 1939, Bác Hồ cải trang thành Thiếu tá Hồ Quang trong quân đội Cách mạng Trung Quốc, bí mật di chuyển sát về biên giới Việt Nam để chờ thời cơ.
Sau khi rời Liên Xô vào cuối năm 1938, Nguyễn Ái Quốc trở lại Trung Quốc. Lúc này, cuộc chiến tranh chống phát xít Nhật của nhân dân Trung Quốc đang diễn ra quyết liệt. Để thuận tiện hoạt động và che giấu tung tích, Bác đã tham gia vào hàng ngũ quân đội Bát Lộ Quân (lực lượng vũ trang của Đảng Cộng sản Trung Quốc) dưới cái tên Hồ Quang và mang quân hàm Thiếu tá.
Với bộ quân phục màu xám, chiếc mũ đính sao xanh, Thiếu tá Hồ Quang được giao nhiệm vụ làm điện toán viên kiêm phụ trách câu lạc bộ tại một đơn vị quân đội ở Hành Dương, Hồ Nam, sau đó là ở Diên An. Với vốn chữ Hán uyên thâm và sự am hiểu y học, Bác vừa làm công tác thông tin vừa trực tiếp bốc thuốc, chữa bệnh cho các chiến sĩ Trung Quốc bị thương. Sự tận tụy, hiền lành của vị "Thiếu tá người Quảng Đông" (Bác giả giọng) được toàn đơn vị vô cùng yêu mến.
Mục đích thực sự của Thiếu tá Hồ Quang khi hòa mình vào cuộc chiến chống Nhật là để học hỏi kinh nghiệm tác chiến du kích, cách tổ chức quân đội và xây dựng căn cứ địa của Trung Quốc. Đồng thời, Người dùng danh nghĩa này để bí mật dịch chuyển dần từ vùng nội địa Trung Quốc xuống phía Nam, áp sát biên giới Cao Bằng của Việt Nam. Chuyến đi dài ngày trong màu áo lính Bát Lộ Quân chính là bước chuẩn bị cuối cùng về mặt quân sự để Người thực hiện cú nhảy lịch sử vượt biên giới về nước năm 1941.
