Hồi đó là quãng năm 1979

Hồi đó là quãng năm 1979, ông nhà mình đi lính ở tít trên mạn biên giới Cao Bằng. Ở nhà bà cứ ra ngóng vào trông, chẳng biết ông sống chết thế nào, chỉ nghe đài báo trên đó súng nổ đì đoàng, rừng thiêng nước độc.

Thế rồi một đêm cuối năm, trời lạnh buốt xương, sương muối phủ trắng cả mái gianh. Bà đang thiu thiu ngủ thì nghe tiếng bước chân nặng trịch ngoài sân. Chẳng dám mở cửa ngay đâu, bà vớ lấy cái đòn gánh, run run hỏi: "Ai đấy?".

Bên ngoài im lặng một hồi, rồi một giọng khàn đặc vang lên: "Tôi đây, nhà ơi...".

Bà mở choàng cửa. Dưới ánh trăng mờ, ông đứng đó, gầy rộc đi, da đen nhẻm, bộ quân phục xanh đã bạc phếch, sờn hết cả vai. Ông không nói không cười, cũng chẳng ôm chầm lấy bà như trong phim đâu. Ông chỉ lẳng lặng đặt vào tay bà một cái gói nhỏ bọc trong mảnh khăn mùi xoa cũ mèm, dính đầy bùn đất.

Bà mở ra, cháu biết là gì không?

Không phải vàng bạc gì đâu: Đó là mấy hạt dẻ rừng to tròn, bóng loáng và một nhành hoa sim khô.

Lời kể của ông: Ông bảo ở trên chốt khổ lắm, có lúc đói quay quắt, nhưng thấy cây hạt dẻ rừng này chín, ông cứ nhặt đầy túi áo, định bụng bao giờ được tạt về thì mang cho bà "ăn lấy thảo".

Chi tiết bà nhớ nhất: Lúc bà nắm lấy tay ông, tay ông thô ráp, đầy những vết chai và sẹo vì đào công sự, nhưng ấm lắm. Ông bảo: "Trên đó tuyết rơi lạnh tê tái, nhưng cứ nghĩ đến bếp lửa nhà mình là tôi lại thấy ấm lòng".