HỒI KÝ HÈ 1974 NHỚ LẠI NHỮNG NGÀY CHIẾN ĐẤU Ở THƯỢNG ĐỨC

Vào khoảng trung tuần tháng 5/1974 đơn vị 304 chúng tôi được lệnh tăng cường cho quân khu V đánh Thượng Đức tạo điều kiện để vận động dân vùng lên nổi dậy. Sau khi hành quân về đến Đại Lộc chúng tôi được gặp anh Phan Thanh Thư – bí thư huyện ủy cùng anh Nguyễn Vỹ – huyện đội trưởng đón tiếp rất niềm nở, tới vị trí tăng cường cho bộ đội địa phương để trinh sát, hướng dẫn du kích các xã Lộc Vinh, Lộc Bình, Lộc Ninh, Lộc Quang thành lập đội công tác vận động quần chúng nhân dân nổi dậy. Tiểu đoàn 7 và tiểu đoàn 10 bộ đội địa phương được huyện ủy và huyện đội Đại Lộc giao nhiệm vụ phối thuộc với các đơn vị E66. F304. Trong khi làm công tác vận động và trinh sát chi khu Thượng Đức gặp rất nhiều khó khăn. Chúng tôi đã được huyện đội đưa đến xã Đại Lãnh, anh em chúng tôi được chi bộ, chính quyền xã rất quan tâm giúp đỡ và đã tạo điều kiện cho anh anh em chúng tôi hoàn thành nhiệm vụ là lính Cụ Hồ thực sự gắn bó quân dân như cá với nước. Chúng tôi được nhân dân che chở và giúp đỡ tận tình, ở xa đến địa hình phức tạp, việc trinh sát gặp nhiều khó khăn, nhiều lúc tưởng rằng nhiệm vụ không thể hoàn thành. Song đến một lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong. Chúng tôi làm nhiệm vụ được chi bộ xã Đại Lãnh quan tâm cử 3 chú là Đảng viên trực tiếp giúp chúng tôi làm tròn nhiệm vụ, các chú Lương Quy, Lương An và Ngô Yên là những cán bộ kiên cường, bám dân bám đất, không sợ hy sinh gian khổ cùng chia ngọt xẻ bùi với anh em chúng tôi. Từ ngày đầu tiên cho tới ngày chiến đấu giải phóng hoàn toàn chi khu Thượng Đức ngày 05/08/1974.Dòng sông Côn, Vu Gia uốn lượn chảy xuôi ra biển đông, đi trinh sát ban đêm đứng trên đỉnh núi cao dưới ánh trăng mờ ảo, dòng sông hiện lên như một con rồng khổng lồ. Ngày thường dòng sông êm ả chảy xuôi hiền từ như tấm lòng dân Đại Lộc luôn hướng về mặt trận, về Đảng, về Bác Hồ, người dân Đại Lộc cần mẫn, kiên cường. Song dòng sông Côn, sông Vu Gia cũng rất dữ dằn khi bão tố nổi lên, cũng như sóng ngầm trong lòng người dân Đại Lộc trước nanh vuốt kẻ thù, các xã Lộc Ninh, Lộc An, Lộc Quang, Đại Lãnh kiên cường đi đầu diệt Mỹ vẫn còn đây chi khu Thượng Đức với một hệ thống liên hoàn có đầy đủ hầm ngầm với đầy đủ phương tiện chiến tranh hiện đại đâu có thể kìm kẹp được người dân Đại Lộc. Con đường huyết mạch chạy từ Thượng Đức qua ái nghĩa về Đà Nẵng đêm rền lên, oằn mình rền xiết dưới vết xe tăng, xe xích, xe lội nước của địch. Cũng như người dân các thôn 12, 13, 14, 15… ngày đêm rên xiết bị o ép kìm kẹp của chế độ Sài Gòn. Chúng biến các thôn quanh khu liên hợp thành vùng trắng. Người dân Đại Lộc ngày đêm nhìn lá cờ ba sọc bay trên chi khu mà lòng quặn đau. Khu ủy khu V đã nhiều lần quyết tâm muốn nhổ đi như nhổ một chiếc nhọt bọc nguy hiểm. Quân dân tỉnh Quảng Đà đã nhiều lần tiến công và nổi dậy, song vẫn chưa phá bỏ được, địch rất ngoan cố và xảo quyệt. Những vụ bắt bớ, càn quét luôn xảy ra. Cơ sở bí mật cũng như hợp pháp hoạt động gặp nhiều khó khăn nhất là từ sau mậu Thân 1968, nhiều tổ công tác xây dựng cơ sở đi lại hoạt động gặp không ít khó khăn. Có những đồng chí cán bộ trên đường về công tác gặp địch phục kích đã hy sinh. Việc nắm bắt điều tra bố phòng của địch thường xuyên bị cắt đoạn. Quyết tâm giải phóng Thượng Đức, phá thế kìm kẹp của địch là phương châm và nhiệm vụ của khu ủy khu V và tỉnh Quảng Đà, khu ủy khu V trực tiếp giao cho các đơn vị chủ lực của khu cùng sư đoàn 304 phối thuộc quyết tâm giải phóng Thượng Đức. Nhận được chỉ thị của khu ủy sư đoàn 304 thành lập một số tổ công tác đặc biệt xuống huyện Đại Lộc phối hợp cùng bộ đội địa phương và chính quyền cơ sở điều tra nghiên cứu vận động quần chúng, nắm bắt tình hình, vẽ sơ đồ bố phòng chi khu Thượng Đức để chuẩn bị cho việc giải phóng Thượng Đức sau này.Ngày 15/5/1974 tổ công tác của chúng tôi do anh Nhiệm phụ trách lên đường về cơ sở giao liên đưa anh em chúng tôi về huyện Đại Lộc và được bổ sung về D7 bộ đội địa phương tỉnh trực tiếp xuống địa bàn xã Đại Lãnh, Lộc Ninh, Lộc Vinh, Lộc Bình và Lộc Quang. Hằng ngày anh em chúng tôi ăn ở cùng dân, đêm đêm đi cùng các đồng chí cán bộ cơ sở đến từng nhà dân vận động nhân dân ủng hộ cách mạng. Chúng tôi tuyên truyền chủ trương của mặt trận, chính phủ lâm thời và trực tiếp là khu ủy khu V. Báo cáo với cơ sở về quyết tâm của khu ủy khu V quyết tâm giải phóng Thượng Đức, lãnh đạo các xã rất hào hứng phấn khởi, quần chúng rất nhiệt tình ủng hộ, mọi công tác, mọi việc làm đều được bà con giữ gìn tuyệt đối bí mật. Mọi công việc và điều tra nắm bắt tình hình của chúng tôi hằng ngày đều được tập hợp chuyển về khu ủy kịp thời và xin ý kiến chỉ đạo khu ủy, căn dặn anh em chúng tôi về Đại Lộc lần này là phải quyết tâm xây dựng được cơ sở, phải điều tra nắm bắt việc bố phòng tỷ mỷ cung cấp tin tức chính xác kịp thời có kế hoạch chuẩn bị cho các đơn vị vào giải phóng Thượng Đức.Tôi còn nhớ mãi lần đi công tác cơ sở xuống thôn 14, 15 vào khoảng 7 giờ tối ngày 22/5/1974 ba anh em: Anh Nhiệm, tôi và bác Lương Quy đang đi thì phát hiện bị địch phục kích. Chúng tôi cố gắng không để địch phát hiện ra lực lượng của mình. Chúng bắn xối xả về phía chúng tôi. Tổ tôi phải phân chia thành 3 ngả để đánh lạc hướng địch. Địch nổ súng điên loạn, buộc tổ tôi phải chiến đấu, chúng tôi bảo nhau phải thay đổi liên tục vị trí và thay đổi cách bắn. Lúc bắn điểm xạ, lúc bắn loạt, lúc bắn phát một làm cho địch không biết lực lượng ta nhiều hay ít. Đánh nhau giữ đội khoảng 30 phút thì anh Nhiệm tổ trưởng bị trúng đạn hy sinh. Tình thế rất nguy kịch, vừa đánh vừa phải bảo toàn lực lượng. Tôi bắn mạnh yểm trợ cho bác Lương quy đưa anh Nhiệm về nơi an toàn, lợi dụng đêm tối vừa đánh vừa rút. Vì đêm tối, địa hình lại phức tạp nên địch vừa đánh vừa rút chạy. Tổ tôi cũng vừa đánh vừa rút và mang theo anh Nhiệm, lặn mò suốt đêm đến 12 giờ mới vào được cơ sở. Các bác trong cơ sở Lộc Vinh đã giúp chôn cất anh Nhiệm. Trong đêm hôm sau chúng tôi về đơn vị chuyển báo cáo về khu, khu gửi luôn một tổ khác do anh Đoàn Minh Long xuống phối thuộc tiếp tục công việc. Ngày hôm sau cơ sở thông báo cho biết trong trận chiến đấu đêm qua tổ tôi đã tiêu diệt được 02 tên địch, làm bị thương 3 tên, khiến cho địch vô cùng tức tối. Ngày 24/5/1974 tôi được lệnh về Lộc Bình, Đại Lãnh tiếp tục cùng cơ sở lập sơ đồ bố phòng Thượng Đức và cùng ban dân vận địa phương vận động cơ sở thành lập các tổ vũ trang, chuẩn bị cho việc nổi dậy giải phóng Thượng Đức sắp tới.Nhờ có lãnh đạo của cơ sở nhiệt tình, giúp đỡ của ba bác Lương An, Lương Quy và Ngô Yên mà đến ngày 28/5/1974 công việc lập sơ đồ bố phòng Thượng Đức đã hoàn thành. Trước khi gửi báo cáo về khu ủy, tổ chúng tôi kiểm tra lại một lượt nữa, chắc chắn mới gửi đi. Sau khi nhận được báo cáo và sơ đồ khu ủy khu V liền triệu tập tư lệnh các đơn vị đến để phổ biến kế hoạch và giao mệnh lệnh chuẩn bị giải phóng Thượng Đức. Khu ủy gửi thư khen ngợi, động viên tổ tôi tiếp tục làm tốt công tác vận động quần chúng, tạo cơ sở cho việc thành lập lực lượng sau này. Nhận công lệnh các đơn vị tiến hành trinh sát thực địa, lập phương án tác chiến, chuẩn bị phương tiện. Ngày 02/8/1974 các đơn vị đưa quân ém an toàn. Đúng 14 giờ ngày 04/8/1974 lệnh tiến công Thượng Đức phát ra, các đơn vị đồng loạt… hợp đồng tác chiến, các đơn vị bộ đội địa phương hỗ trợ quần chúng nổi dậy. Phối hợp với các đơn vị chủ lực đánh mạnh. Đến 13 giờ ngày 05/8 ta hoàn toàn làm chủ chi khu Thượng Đức, bắt sống Nguyễn Quốc Hùng chi khu trưởng cùng ban chỉ huy chi khu, quần chúng vùng lên san bằng chi khu Thượng Đức xóa đi một mắt xích quan trọng của địch. Cờ mặt trận dân tộc giải phóng phấp phới tung bay trên chi khu Thượng Đức trong niềm hân hoan phấn khởi của bộ đội và nhân dân. CCB Phạm Hồng Thịnh Tổ phó tổ công tác đặc biệt của quân khu V