HỒI KÝ MÁU VÀ HOA CHƯƠNG XXXII : Đối mặt với tội ác và sứ mệnh chính nghĩa.

Vừa tổng tấn công xong, tình hình đất nước Campuchia ổn định, ta và chính quyền bạn khai quật các hố chôn người ở các nơi trên đất nước Chùa Tháp. Một trong hơn 20 điểm hành quyết và chôn chung trong những cái hố. Chúng tôi đến Choeung Ek Killing Fields vào một buổi sáng không nắng. Không phải trời âm u, mà lòng người tự nhiên chùng xuống. Những hố đất vừa được khai quật còn mới, đất ẩm và một mùi hương không thể gọi tên cứ vây lấy tâm trí. Ban đầu, tôi nghĩ mình đã quen với chiến tranh. Đã thấy đủ, đã chịu đủ. Nhưng không. Ở đây không phải là chiến trường. Không có giao tranh, không có tiếng súng. Chỉ có những gì còn lại của một cơn ác mộng kinh hoàng mang tên Pol Pot. Tôi đứng lặng nhìn những lớp xương được đưa lên, lẫn trong đó là những mảnh vải còn sót lại. Không phải quân phục, không phải đồ lính. Đó là quần,áo của phụ nữ, là quần áo của trẻ con còn rất mới, kiểu dáng rất đẹp. Có những mảnh nhỏ đến mức không ai dám gọi tên. Lần đầu tiên trong đời lính, tôi thấy rùng mình. Không phải vì cái chết, mà vì cái cách người ta đã nhân danh lý tưởng để tàn sát đồng bào mình. Rời Choeung Ek, chúng tôi đến Tuol Sleng – nơi từng là một ngôi trường học nhưng đã bị biến thành địa ngục trần gian mang mật danh S-21. Nếu ở Cánh đồng chết là sự im lặng của đất đai, thì ở Tuol Sleng là sự ngột ngạt của những bức tường. Những lớp hàng rào kẽm gai chằng chịt, những phòng học bị ngăn thành từng ô nhỏ hẹp như chuồng cọp. Tôi đã đứng rất lâu trước những tấm ảnh chân dung của các nạn nhân. Họ đều được đánh số. Ánh mắt của họ... đó là thứ ám ảnh tôi nhất. Có ánh mắt ngơ ngác không hiểu vì sao mình bị bắt, có ánh mắt đầy u uất, và có cả những ánh mắt đã chết ngay khi còn đang sống. Ở đây, cái ác được thực hiện một cách lạnh lùng bằng những con số và hồ sơ. Có một con số sơ bộ từ 12.000 đến 20.000 người bị tra tấn, hành quyết, chỉ có 7 người còn sống. Một số nơi khác, con số bị giết hại còn lớn hơn. Vì sao Pol Pot lại làm vậy? Khi đi sâu vào tìm hiểu, tôi mới thấy đó không chỉ là sự độc ác nhất thời, mà là cả một hệ thống sai lầm, cực đoan và tàn bạo cộng lại. Thứ nhất là tư tưởng "làm sạch xã hội" đến mức điên rồ. Họ muốn xây dựng một xã hội nguyên thủy tuyệt đối: không tiền, không trí thức, không thành thị. Với họ, người có học là nguy hiểm, người biết ngoại ngữ là gián điệp. Họ không cải tạo, họ chỉ chọn cách xóa bỏ. Thứ hai là nỗi ám ảnh quyền lực. Chế độ này sống bằng sự nghi ngờ: nghi dân, nghi cán bộ, nghi cả người thân. Không cần có tội, chỉ cần có khả năng phản bội là họ ra tay. Khẩu hiệu của họ lạnh lùng đến mức tàn nhẫn: "Giữ lại thì không lợi, giết đi thì không hại". Chính vì tư duy "giết để phòng ngừa" đó mà phụ nữ, trẻ em cũng không được tha. Đáng sợ hơn, đây là một bộ máy giết người được tổ chức bài bản. Từ nơi giam giữ như S-21 đến nơi hành quyết như Choeung Ek, tất cả đều có quy trình, danh sách và phân loại. Đó là một hệ thống diệt chủng có tính toán, không phải bộc phát. Khi Pol Pot cắt đứt với thế giới, sự cực đoan ấy không còn điểm dừng, họ không chỉ giết người mà là đang giết chết cả một dân tộc. Đứng giữa những hố đất ấy và đi qua những phòng biệt giam u tối, tôi mới hiểu vì sao chúng tôi có mặt ở đây. Ở chiến trường, người ta bắn nhau khi còn nhìn thấy nhau. Còn ở đây, người ta giết cả những người không có khả năng chống trả. Tôi không nói gì, anh em đi cùng cũng không ai nói. Chỉ có gió thổi qua những hố đất. Một cảm giác rất lạ xâm chiếm tâm hồn tôi: nơi này như thể chưa bao giờ thật sự yên. Sứ mệnh của chúng tôi, những người lính Việt Nam, chính là đem lại sự bình yên thật sự cho mảnh đất này, để những hố đất kia mãi mãi khép lại và những linh hồn oan khuất có thể bắt đầu một giấc ngủ bình yên. Đó không chỉ là nhiệm vụ quốc tế, mà là mệnh lệnh từ trái tim của những con người không thể nhắm mắt làm ngơ trước quỷ dữ. Chúng tôi đến để những ngôi trường như Tuol Sleng được trở lại đúng nghĩa là nơi dạy trẻ con học chữ, chứ không phải nơi ghi lại những bản cung từ đẫm máu. Đất này rồi sẽ yên. Nhưng cái ác từng đi qua… thì không bao giờ được phép quên.