HỘI NGHỊ DIÊN HỒNG – TIẾNG HÔ “ĐÁNH!” CỦA CẢ MỘT DÂN TỘC

Năm 1284, đất nước đứng trước một thử thách vô cùng lớn. Quân Nguyên – Mông sau nhiều lần tiến đánh Đại Việt lại chuẩn bị đưa một lực lượng quân sự hùng mạnh xuống phương Nam. Nhà Trần hiểu rằng cuộc chiến lần này sẽ không dễ dàng, bởi đối phương đã từng chinh phục nhiều vùng đất rộng lớn và đang nung nấu quyết tâm khuất phục Đại Việt.

Trong triều đình, các vua Trần và tướng lĩnh gấp rút chuẩn bị lực lượng. Nhưng trước một cuộc chiến lớn, chỉ có quân đội thôi chưa đủ. Nhà Trần cần biết người dân trong nước nghĩ gì, bởi một cuộc kháng chiến muốn đi đến cùng phải có sự đồng lòng của cả dân tộc.

Vì vậy, vua Trần Thánh Tông cho triệu tập các bô lão từ khắp nơi về kinh thành để hỏi ý kiến.

Đó là Hội nghị Diên Hồng.

Ngày ấy, những người được triệu tập không phải những vị tướng nổi tiếng, cũng không phải các quan đại thần đang nắm quyền trong triều. Họ là những bô lão đại diện cho nhân dân các địa phương, những người đã sống qua nhiều năm tháng và hiểu rõ cuộc sống của dân chúng.

Từ nhiều vùng quê, họ vượt đường xa để về kinh thành.

Có người đã lớn tuổi.

Có người phải đi hàng trăm cây số.

Nhưng khi đất nước đứng trước nguy cơ chiến tranh, họ vẫn lên đường.

Tại điện Diên Hồng, vua Trần Thánh Tông hỏi mọi người nên hòa hay đánh.

Đó là một câu hỏi rất lớn.

Nếu đánh, Đại Việt phải đối mặt với một đội quân mạnh hơn rất nhiều về quân số và tiềm lực.

Nếu hòa, đất nước có thể tránh được chiến tranh trước mắt, nhưng nguy cơ mất chủ quyền vẫn còn đó.

Những người có mặt trong hội nghị hiểu rằng câu trả lời của họ không chỉ ảnh hưởng đến một triều đại.

Nó liên quan đến vận mệnh của cả đất nước.

Và rồi câu trả lời vang lên.

Đánh!

Không phải một người nói.

Không phải một nhóm nhỏ nói.

Mà theo sử sách, các bô lão đồng thanh xin đánh giặc.

Tiếng “đánh” ấy về sau trở thành một trong những hình ảnh nổi tiếng nhất của lịch sử Việt Nam.

Điều đặc biệt là những người đưa ra quyết định ấy không phải những người trực tiếp cầm quân ngoài chiến trường. Họ là những người dân bình thường, những người sẽ phải chịu hậu quả của chiến tranh nếu cuộc chiến xảy ra.

Họ hiểu rằng nếu quân Nguyên – Mông thắng, quê hương của họ cũng sẽ không còn được bình yên.

Vì vậy, họ lựa chọn chống lại.

Sau Hội nghị Diên Hồng, cuộc kháng chiến chống quân Nguyên – Mông bước vào giai đoạn quyết liệt.

Những đạo quân lớn của đối phương tiến vào Đại Việt.

Quân Trần phải nhiều lần rút lui để bảo toàn lực lượng. Thăng Long có lúc bị chiếm. Triều đình phải di chuyển, còn quân đội liên tục tổ chức những cuộc phản công.

Nhưng phía sau quân đội là cả một đất nước đang cùng chống giặc.

Người dân giấu lương thực.

Người dẫn đường.

Người đưa tin.

Người vận chuyển quân nhu.

Người tham gia chiến đấu.

Những làng quê tưởng như bình thường cũng trở thành một phần của cuộc kháng chiến.

Quân Nguyên – Mông có thể chiếm được một thành phố, một vùng đất, nhưng rất khó kiểm soát toàn bộ một đất nước mà người dân không chịu khuất phục.

Đó chính là sức mạnh mà Hội nghị Diên Hồng đã thể hiện.

Cuộc kháng chiến cuối cùng giành thắng lợi.

Quân Nguyên – Mông phải rút khỏi Đại Việt.

Nhưng nếu chỉ nhìn Hội nghị Diên Hồng như một cuộc họp diễn ra trong cung điện thì có lẽ chúng ta sẽ bỏ qua điều quan trọng nhất.

Diên Hồng không chỉ là một hội nghị.

Nó là biểu tượng của sự đồng lòng.

Trong một đất nước có vua, có quan, có tướng lĩnh, có binh lính và có những người dân ở những làng quê rất xa kinh thành, tất cả đều có thể cùng đứng trước một câu hỏi: khi đất nước bị xâm lược, chúng ta sẽ làm gì?

Và câu trả lời là đánh.

Hơn bảy trăm năm đã trôi qua.

Điện Diên Hồng ngày xưa không còn nguyên vẹn như một nơi hội họp.

Những bô lão năm ấy cũng đã trở thành những cái tên xa xưa trong lịch sử.

Nhưng câu chuyện về họ vẫn được kể cho trẻ em trong những tiết học lịch sử.

Có lẽ bởi trong lịch sử dân tộc, không phải lúc nào sức mạnh cũng bắt đầu từ một vị vua hay một vị tướng.

Đôi khi nó bắt đầu từ tiếng nói của những người dân bình thường.

Những người có thể không biết nhiều về chiến thuật.

Không có vũ khí trong tay.

Không có quyền lực trong triều đình.

Nhưng họ biết rất rõ mình muốn bảo vệ điều gì.

Đó là quê hương.

Là gia đình.

Là cuộc sống của những người thân yêu.

Và là quyền được sống trên chính mảnh đất của mình.

Nếu một ngày nào đó đứng trước một quyết định khó khăn của cuộc đời, có lẽ người ta sẽ hiểu hơn ý nghĩa của Hội nghị Diên Hồng.

Bởi điều đáng quý nhất không chỉ là việc chọn đánh hay hòa.

Mà là khi đứng trước một thử thách lớn, người ta không quay lưng bỏ mặc nhau.

Họ cùng đứng lại.

Cùng suy nghĩ.

Và cùng đưa ra một lựa chọn.