Hội nghị Diên Hồng và quyết tâm chống quân Nguyên – Mông

Trần Hưng Đạo, tên thật Trần Quốc Tuấn, là Quốc công Tiết chế, giữ vai trò quan trọng trong các cuộc kháng chiến chống Nguyên – Mông. Ông đặc biệt nổi tiếng với tư tưởng đoàn kết toàn dân và nghệ thuật chỉ huy quân sự.

Thế kỷ XIII là một trong những giai đoạn thử thách lớn nhất đối với Đại Việt. Đế quốc Mông Cổ và sau đó là nhà Nguyên đã mở rộng thế lực xuống nhiều khu vực châu Á. Đại Việt phải đối mặt với các cuộc xâm lược vào các năm 1258, 1285 và 1287–1288. Trong cuộc kháng chiến lần thứ ba, Trần Quốc Tuấn, tức Trần Hưng Đạo, giữ vai trò Quốc công Tiết chế, trực tiếp chỉ huy quân đội. Ông không chỉ là một vị tướng có tài mà còn là người có khả năng nhìn nhận cuộc chiến trên phạm vi toàn quốc. Trước sức mạnh vượt trội của quân Nguyên, nhà Trần không lựa chọn cách cố thủ bằng mọi giá tại kinh thành mà chủ trương vừa chiến đấu vừa bảo toàn lực lượng. Khi cần thiết, quân đội và triều đình chủ động rút lui, thực hiện kế sách làm suy yếu khả năng tiếp tế của đối phương. Trong cuộc kháng chiến năm 1285, quân dân Đại Việt từng bước chuyển từ thế phòng ngự sang phản công. Tinh thần đoàn kết giữa triều đình, tướng lĩnh và nhân dân được xem là yếu tố quan trọng tạo nên thắng lợi. Trần Hưng Đạo cũng nổi tiếng với tư tưởng đề cao lòng trung thành, kỷ luật và trách nhiệm của tướng sĩ. Trong tác phẩm “Hịch tướng sĩ”, ông nhắc nhở các tướng lĩnh phải biết đặt lợi ích của đất nước lên trên lợi ích cá nhân, chuẩn bị tinh thần và rèn luyện quân đội để đối phó với quân xâm lược. Tinh thần ấy phù hợp với đường lối chung của triều Trần: huy động sức mạnh của cả triều đình và nhân dân để bảo vệ đất nước. Vì vậy, khi nhắc đến Trần Hưng Đạo, không thể chỉ nói về một vài trận đánh mà cần nhìn ông trong vai trò một nhà chỉ huy có tầm nhìn chiến lược, biết kết hợp quân sự với tổ chức, động viên và xây dựng sức mạnh toàn dân.