HỘI NGHỊ ĐÌNH MỸ HẠNH (THÁNG 10/1945): KHÚC QUANH CHIẾN LƯỢC VÀ SỰ KHAI SINH LIÊN QUÂN VŨ TRANG VÙNG VEN

HỘI NGHỊ ĐÌNH MỸ HẠNH (THÁNG 10/1945): KHÚC QUANH CHIẾN LƯỢC VÀ SỰ KHAI SINH LIÊN QUÂN VŨ TRANG VÙNG VEN

Trong những ngày đầu thu năm 1945, tiếng súng kháng chiến bùng nổ ở Nam Bộ đã đẩy toàn vùng vào một thử thách sinh tử. Đối diện với dã tâm tái chiếm nước ta của thực dân Pháp ẩn nấp sau bóng quân Đồng minh, yêu cầu cấp bách đặt ra cho phong trào cách mạng lúc bấy giờ không chỉ là lòng quả cảm, mà là sự tổ chức, gắn kết và thống nhất lực lượng vũ trang. Giữa bối cảnh lịch sử cuộn sóng ấy, Hội nghị đình Mỹ Hạnh (diễn ra vào tháng 10 năm 1945) đã xuất hiện như một mốc son mang tính bước ngoặt, đặt nền móng cho sự ra đời của một biểu tượng quân sự oai hùng: Giải phóng quân liên quận Hóc Môn – Bà Điểm – Đức Hòa.

Lật giở lại những trang biên niên sử, chúng ta cùng nhìn lại chặng đường dẫn tới sự kiện lịch sử oanh liệt này qua các cột mốc thời gian mang tính quyết định:

Tháng 9 năm 1945: Thách thức từ thực tế chiến trường và sự chia rẽ của các lực lượng Sau thắng lợi vang dội của Cách mạng tháng Tám, chính quyền non trẻ vừa mới thành lập đã phải đối mặt với muôn vàn giông bão. Ngày 23/9/1945, thực dân Pháp nổ súng đánh chiếm Sài Gòn, chính thức mở đầu cuộc chiến tranh xâm lược lần thứ hai. Tại vùng ven Tây Bắc Sài Gòn — khu vực giáp ranh giữa Chợ Lớn và Gia Định gồm các huyện Hóc Môn, Đức Hòa và vùng phụ cận — tình hình chiến sự diễn ra cực kỳ phức tạp. Ngoài quân viễn chinh Pháp, địa bàn này còn bị các đội quân ô hợp, giáo phái phản động và các toán tàn quân quấy nhiễu, cướp bóc. Lúc này, các đội tự vệ, du kích cách mạng của ta ở các địa phương tuy chiến đấu kiên cường nhưng còn mang tính phân tán, thiếu một bộ chỉ huy thống nhất để hiệp đồng tác chiến.

Tháng 10 năm 1945: Hội nghị đình Mỹ Hạnh – Ý chí thống nhất lãnh đạo Nhận định rõ muốn bẻ gãy âm mưu “đánh nhanh, thắng nhanh” của địch, bắt buộc phải có một quả đấm vũ trang tập trung và chính quy, Xứ ủy và Tỉnh ủy giải phóng Gia Định - Chợ Lớn đã quyết định triệu tập một hội nghị quân sự đặc biệt. Vào một ngày trung tuần tháng 10/1945, tại ngôi chánh điện cổ kính của đình Mỹ Hạnh (huyện Đức Hòa, tỉnh Long An ngày nay), các lực lượng vũ trang trung kiên trên địa bàn các vùng Hóc Môn, Bà Điểm và Đức Hòa đã họp mặt. Hội nghị vinh dự đón tiếp nhiều đồng chí lãnh đạo kỳ cựu của Xứ ủy, cùng các đảng viên kiên cường từ thời Khởi nghĩa Nam Kỳ như: Hoàng Dư Khương, Trần Văn Trà, Tô Ký, Cao Đức Luốc, Ba Súng, Năm…

Tại mái đình lịch sử này, các đại biểu đã thảo luận gay gắt nhưng đi đến sự đồng thuận tuyệt đối: Thống nhất các lực lượng vũ trang phân tán thành một thể thống nhất, lấy tên gọi chung là Giải phóng quân liên quận Hóc Môn – Bà Điểm – Đức Hòa. Một Bộ tham mưu (Bộ chỉ huy) chung được thành lập, giao trọng trách cho đồng chí Tô Ký làm Chỉ huy trưởng và đồng chí Trần Văn Trà phụ trách chính trị.

Ngày 1 tháng 11 năm 1945: Lực lượng vũ trang liên quận chính thức ra mắt Từ những quyết sách chiến lược tại Hội nghị đình Mỹ Hạnh, ngày 1/11/1945, Giải phóng quân liên quận Hóc Môn - Bà Điểm - Đức Hòa chính thức tuyên bố thành lập. Đây được xem là lực lượng vũ trang cách mạng tập trung quy mô đầu tiên của miền Đông Nam Bộ sau ngày giành độc lập. Nhiệm vụ của đơn vị không chỉ dừng lại ở việc trực tiếp cầm súng chiến đấu tiêu diệt sinh lực địch, mà còn làm nòng cốt làm công tác dân vận, bảo vệ chính quyền nhân dân, cảm hóa và phân hóa các lực lượng vũ trang ô hợp về với chính nghĩa cách mạng.

Giai đoạn từ cuối năm 1945 về sau: Ngọn cờ đầu của chiến tranh du kích vùng ven Sự thống nhất chỉ huy tại Hội nghị đình Mỹ Hạnh đã nhanh chóng phát huy sức mạnh thần kỳ trên chiến trường. Được sự đùm bọc, chở che của nhân dân ba vùng, Liên quân liên tục chủ động bám trụ, lập nên những chiến công vang dội, bẻ gãy nhiều trận càn quét lớn của quân Pháp dọc tuyến hành lang chiến lược Tây Bắc. Sức mạnh tổng hợp từ sự liên kết giữa Hóc Môn - Bà Điểm - Đức Hòa đã tạo tiền đề vững chắc để lực lượng này phát triển vững mạnh, sau này trở thành bộ phận nòng cốt để xây dựng nên Chi đội đặc biệt và các đơn vị chủ lực danh tiếng của Khu 7 và Khu 8.

Hơn 80 năm đã trôi qua, mái đình Mỹ Hạnh vẫn đứng đó như một nhân chứng lịch sử kiên trung. Hội nghị tháng 10/1945 dưới mái đình năm ấy không chỉ là sự thống nhất về mặt tổ chức quân sự, mà còn là biểu tượng rực rỡ của tinh thần đoàn kết, tầm nhìn chiến lược oanh liệt của Đảng ta. Quyết định thống nhất chỉ huy liên quân 3 huyện tại đình Mỹ Hạnh mãi mãi là bài học vô giá về nghệ thuật tổ chức lực lượng vũ trang nhân dân trong lịch sử giữ nước của dân tộc.