Hội nghị Pác Bó và quyết định đặt độc lập dân tộc lên hàng đầu

Mùa xuân năm 1941, núi rừng Cao Bằng bước vào một thời điểm đặc biệt. Nguyễn Ái Quốc đã trở về nước, phong trào cách mạng đang cần một đường lối phù hợp với tình hình mới, trong khi chiến tranh thế giới thứ hai ngày càng khốc liệt. Nhật Bản đã tiến vào Đông Dương, còn thực dân Pháp vẫn duy trì bộ máy thống trị. Nhân dân Việt Nam phải chịu sự áp bức của cả hai thế lực.

Trong hoàn cảnh ấy, Hội nghị Trung ương lần thứ tám của Đảng Cộng sản Đông Dương được tổ chức từ ngày 10 đến ngày 19 tháng 5 năm 1941 tại Pác Bó, Cao Bằng, dưới sự chủ trì của Nguyễn Ái Quốc.

Hội nghị diễn ra trong điều kiện bí mật, giữa vùng núi xa xôi. Các đại biểu phải bảo đảm an toàn, giữ kín địa điểm và thảo luận những vấn đề có ý nghĩa sống còn đối với phong trào cách mạng. Đây không phải cuộc họp trong những căn phòng rộng rãi, đầy đủ tiện nghi, mà là cuộc họp của những người đang hoạt động giữa sự truy lùng và đàn áp của kẻ thù.

Nội dung cốt lõi của Hội nghị là đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu, tạm gác những khẩu hiệu chưa phù hợp để tập trung lực lượng chống đế quốc, giành độc lập cho đất nước. Hội nghị chủ trương thành lập mặt trận Việt Nam Độc lập Đồng minh, gọi tắt là Việt Minh, nhằm đoàn kết rộng rãi các tầng lớp nhân dân, không phân biệt thành phần xã hội, dân tộc hay tín ngưỡng, cùng hướng tới mục tiêu cứu nước.

Hội nghị cũng đề ra chủ trương chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang, xây dựng căn cứ địa cách mạng, phát triển lực lượng chính trị và lực lượng vũ trang. Những quyết định ấy cho thấy cách mạng không thể chỉ dừng ở lời kêu gọi. Muốn giành độc lập, phải có tổ chức, có lực lượng, có cơ sở trong nhân dân và có sự chuẩn bị lâu dài.

Sau Hội nghị, những chủ trương được truyền đạt tới các địa phương. Cán bộ cách mạng trở về cơ sở, vận động quần chúng, xây dựng tổ chức cứu quốc, phát triển phong trào ở các vùng nông thôn và miền núi.

Ở Pác Bó, cuộc họp lịch sử rồi cũng kết thúc. Các đại biểu lại tỏa đi theo những con đường rừng, mang theo nghị quyết và nhiệm vụ mới. Những lối mòn nhỏ giữa núi đá bắt đầu nối với một mạng lưới cách mạng rộng lớn hơn, hướng về ngày nhân dân Việt Nam tự quyết định vận mệnh của mình.