HỒI ỨC CỦA NHÀ BÁO, NGHỆ SĨ NHIẾP ẢNH NGUYỄN XUÂN ÁT VỀ ĐÊM KHÂM THIÊN 26/12/1972

Tháng 12 năm 1972 là những ngày tháng không thể nào quên trong cuộc đời tôi. Hà Nội khi ấy phải đối mặt với những đợt không kích dữ dội của máy bay Mỹ. Trong những ngày tháng ấy, tôi vừa làm nhiệm vụ của một nhà báo, nghệ sĩ nhiếp ảnh, vừa trực tiếp chứng kiến những gì diễn ra giữa lòng Thủ đô.

Đêm 26/12/1972, phố Khâm Thiên trở thành một trong những địa điểm hứng chịu bom đạn nặng nề. Đó là đêm mà những âm thanh trên bầu trời không còn đơn thuần là tiếng động của máy bay, mà báo hiệu hiểm nguy đang đến rất gần.

Tôi vẫn nhớ cuộc trò chuyện với người anh trai trong đêm ấy. Anh nói: “Mưa chú ạ”. Tôi nhận ra điều đang đến không phải là một cơn mưa bình thường, nên đáp lại: “B-52 đấy anh ạ”.

Chỉ một cuộc đối thoại ngắn ngủi, nhưng đó là hình ảnh gắn với ký ức của tôi về những ngày Hà Nội sống trong hiểm nguy. Khi ấy, chúng tôi phải luôn cảnh giác trước những diễn biến trên bầu trời, bởi không ai biết điều gì sẽ xảy ra tiếp theo.

Trong đêm bom đạn ấy, tôi đã ghi lại hình ảnh một chiếc B-52 bốc cháy trên bầu trời Hà Nội. Đối với một người làm báo, làm nhiếp ảnh, việc ghi lại những khoảnh khắc lịch sử là nhiệm vụ quan trọng. Nhưng giữa chiến tranh, để giữ được chiếc máy ảnh và thực hiện công việc của mình cũng đồng nghĩa với việc phải đối mặt với những hiểm nguy luôn hiện hữu.

Sáng ngày 27/12/1972, tôi liên lạc với chỉ huy sở. Những đồng đội ở đầu dây bên kia ngạc nhiên khi nghe thấy giọng nói của tôi. Họ đã tưởng tôi không còn sống sau đêm bom đạn trước đó, thậm chí đã thắp hương tưởng niệm tôi.

Tôi vẫn còn sống và đã trở về. Bức ảnh chiếc B-52 bốc cháy trên bầu trời Hà Nội trở thành một dấu mốc đáng nhớ trong những ngày tháng tác nghiệp giữa chiến tranh.

Nhưng khi nhớ lại đêm Khâm Thiên, điều còn lại không chỉ là hình ảnh chiếc máy bay bốc cháy. Đó còn là ký ức về một Hà Nội đã phải trải qua những giờ phút vô cùng khốc liệt. Những ngôi nhà bị phá hủy, những người dân thiệt mạng và những gia đình chịu cảnh chia lìa là những mất mát không thể đo đếm hết bằng lời.

Trận bom đêm 26/12/1972 đã để lại hậu quả nặng nề đối với người dân phố Khâm Thiên. Những gì xảy ra trong đêm ấy trở thành một phần đau thương trong lịch sử Hà Nội, nhắc nhớ về cái giá mà người dân phải gánh chịu trong chiến tranh.

Nhìn lại những ngày tháng ấy, những hình ảnh được ghi lại không chỉ là tư liệu về một trận đánh, mà còn là dấu tích của một thời kỳ lịch sử. Đó là những gì tôi đã chứng kiến và ghi lại trong vai trò của một người làm báo, một người cầm máy ảnh giữa những ngày Hà Nội chìm trong khói lửa.