HỒI ỨC CỦA NHỮNG CỰU BINH TẠI CHIẾN TRƯỜNG TÂY NAM P (29)

Viết về chiến tranh với cảm hứng nhân đạo

Trong số những tác phẩm viết về chiến tranh biên giới Tây Nam có Miền hoang - tiểu thuyết đầu tay của nhà văn quân đội Sương Nguyệt Minh. Tiểu thuyết xoay quanh bốn nhân vật: Sa Ly - cô y tá câm thuộc lực lượng Pol Pot, Lục Thum - một ông lớn chỉ huy nhóm tàn quân Pol Pot, Rô - một tên lính áo đen trong tàn quân, và Tùng - một anh lính tình nguyện trẻ Việt Nam.

Bốn con người bị lạc trong thăm thẳm rừng Miên, không có bản đồ quân sự, cộng với cái đói khát đã bóc trần bản chất "con", cùng bản chất "người" trong mỗi cá thể.

Khi ấy, họ chẳng còn phân biệt ta hay địch vì phải dựa vào nhau để sống, nhưng lúc nào cũng phải nơm nớp đề phòng đối phương có thể giết mình để thoát khỏi rừng bất cứ lúc nào. Tất cả đều phải đấu tranh để thoát khỏi tình trạng hoang dã hóa.

Miền hoang là một tiểu thuyết đầy ắp cảm hứng nhân đạo. Khi nhà văn không chỉ kể các câu chuyện về chiến tranh khốc liệt dữ dội, sinh tồn nơi rừng hoang, mà nhân vật người lính tình nguyện Việt Nam còn mang trong mình nghĩa vụ cứu cả dân tộc Khmer sắp diệt chủng dưới bàn tay của bè lũ phản động Pol Pot – Ieng Sary.

Đặc biệt, cảm hứng xa nhà, cảm hứng về ngày mai, ngày mốt nơi đất bạn xa xôi muôn nẻo đã ăn đậm vào trong những tác phẩm của những nhà văn đã trải qua cuộc chiến tranh biên giới Tây Nam. Như nhân vật Huy trong tiểu thuyết Mùa xa nhà của Nguyễn Thành Nhân.

Huy, một chàng trai thành phố đi nghĩa vụ quân sự, có mặt, sống và chiến đấu ở một đơn vị hỏa lực bộ binh trong những năm giữa thập niên 80 ở một vùng phía tây bắc Campuchia xa xôi. Từ một chàng trai thư sinh, mềm yếu Huy đã quen với cuộc sống khắc nghiệt nơi đất bạn, nơi mà bất cứ đâu cái chết cũng có thể âm thầm gieo xuống đầu người lính.

Ở đây Huy đã được gặp nhiều chàng trai cùng lứa với mình, cùng hiểu và thông cảm với nhau những nỗi nhớ, niềm yêu, cả những niềm u uất không dễ giãi bày. Để rồi trải qua ba năm lính tình nguyện Huy đã thành một con người khác hẳn, một cán bộ trung đội rắn rỏi, bản lĩnh. Anh yên lành trở về thành phố, kết thúc mùa xa nhà trong sự thay đổi đến ngỡ ngàng của bản thân và cuộc sống ngoài kia.