Hồi Ức cuộc chiến đường số 4 (phần 3)

Ngày nay, đi trên Đường số 4 được trải nhựa phẳng phiu, hai bên là những ngôi nhà khang trang, nương ngô xanh mướt, ít ai có thể hình dung nơi đây từng là chiến trường khốc liệt bậc nhất trong kháng chiến chống Pháp. Tuy nhiên, trước những hàng bia mộ lặng lẽ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Đông Khê, quá khứ hào hùng và bi tráng như hiện về, nhắc nhở thế hệ hôm nay về sự hy sinh to lớn của cha anh.

Nhiều nhà quân sự, tướng lĩnh cấp cao đã đánh giá Chiến dịch Biên giới 1950 là một mốc son chói lọi trong lịch sử dân tộc. Đại tướng Võ Nguyên Giáp từng khẳng định: trên mặt trận Cao – Bắc – Lạng, đặc biệt là trên Đường số 4 – “con đường lửa”, quân và dân ta đã chiến đấu vô cùng anh dũng, sáng tạo, làm nên chiến dịch đại thắng quy mô lớn đầu tiên của Quân đội ta. Đại tướng Hoàng Văn Thái cũng nhấn mạnh, chính từ Đường số 4, nghệ thuật đánh công sự vững chắc kết hợp vận động lớn đã được hình thành và phát triển, mở ra giai đoạn mới của cuộc kháng chiến.

Xuất phát từ giá trị lịch sử, văn hóa và giáo dục to lớn ấy, UBND tỉnh Cao Bằng đã lập hồ sơ đề nghị xếp hạng Khu di tích lịch sử Chiến thắng Biên giới năm 1950 là Di tích quốc gia đặc biệt. Đề xuất này nhận được sự đồng thuận, ủng hộ của Bộ Quốc phòng, Bảo tàng Hồ Chí Minh cùng nhiều nhà nghiên cứu lịch sử. Việc công nhận không chỉ nhằm tôn vinh truyền thống cách mạng vẻ vang của dân tộc mà còn tạo cơ sở để giáo dục thế hệ trẻ, phát triển du lịch lịch sử – văn hóa, góp phần giúp vùng đất Thạch An tiếp tục vươn lên trong thời bình.