Hồi ức người chiến sĩ quê Hưng Yên trên xe tăng tiến vào Dinh Độc Lập ngày 30/4/1975
50 năm đã trôi qua, thời khắc những chiếc xe tăng của quân ta tiến thẳng vào Dinh Độc Lập trưa ngày 30/4/1975, đánh dấu kỳ tích của quân và dân Việt Nam, mở ra kỷ nguyên hòa bình, thống nhất đất nước vẫn vẹn nguyên trong ký ức của Thiếu tá Nguyễn Hữu Cử (sinh năm 1942), Chính trị viên Tiểu đoàn 1, Trung đoàn xe tăng 203 (nay là Lữ đoàn xe tăng 203).
Gác bút nghiên lên đường đánh giặc
Tôi gặp cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Hữu Cử tại nhà riêng ở thôn Xuân Đình, xã Phạm Hồng Thái (Khoái Châu) vào một buổi sáng tháng Tư. Ấn tượng đầu tiên về người lính can trường, quả cảm năm xưa là mái tóc bạc trắng, phong cách giản dị, gần gũi, đặc biệt là bước đi nhanh nhẹn và chất giọng hào sảng khi kể về những năm tháng hào hùng trên chiến trận
CCB Nguyễn Hữu Cử cùng bức ảnh lịch sử quý giá
Năm 1963, khi vừa tốt nghiệp cấp 3, chuẩn bị thi vào đại học thì ông Cử cùng với 3 bạn học cùng lớp xung phong nhập ngũ, tạm gác lại ước mơ trở thành một kỹ sư lâm nghiệp. Sau 3 tháng huấn luyện, ông được biên chế về Trung đoàn pháo binh 168, Quân khu Tây Bắc. Đầu năm 1966, ông được điều về Đại đội 11 thuộc Trung đoàn xe tăng 203, học chuyên ngành điện xe tăng. Tháng 2/1968, đơn vị của ông được lệnh vào Nam chiến đấu tại mặt trận Thừa Thiên Huế; năm 1971 tham gia chiến dịch Đường 9 - Nam Lào. Sau chiến dịch này, ông được giao nhiệm vụ làm Chính trị viên phó, rồi Chính trị viên Đại đội 5, Tiểu đoàn 512, tham gia chiến dịch giải phóng Quảng Trị… Đến tháng 8/1972, ông được điều về làm Chính trị viên Tiểu đoàn 1, Trung đoàn xe tăng 203 để chuẩn bị cho Chiến dịch Huế - Đà Nẵng. Cuối tháng 3/1975, ông cùng đơn vị vào giải phóng Đà Nẵng, đánh tan tuyến phòng thủ mạnh nhất, đẩy chính quyền Sài Gòn trước nguy cơ sụp đổ hoàn toàn.
Sau khi Huế - Đà Nẵng được giải phóng, ông cùng đồng đội tiến quân về giải phóng Sài Gòn. Đến đầu tháng 4/1975, đơn vị của ông nhận được mệnh lệnh của Đại tướng Võ Nguyên Giáp: “Thần tốc, thần tốc hơn nữa. Táo bạo, táo bạo hơn nữa. Tranh thủ từng giờ, từng phút, xốc tới mặt trận, giải phóng miền Nam. Quyết chiến và toàn thắng!"
Ông Cử nhớ lại: Đúng 17 giờ ngày 26/4/1975, Chiến dịch Hồ Chí Minh bắt đầu. Pháo binh của ta đồng loạt nổ súng tấn công vào các căn cứ phòng thủ vòng ngoài của địch. Chiều ngày 26/4, Quân đoàn 2 tổ chức đánh chiếm căn cứ Nước Trong (Đồng Nai), phòng tuyến của địch ở cửa ngõ Sài Gòn. Ngay trong ngày 26/4, các trung đoàn của ta cùng lực lượng địa phương đã chiếm được nhiều vị trí quan trọng ở căn cứ Nước Trong, Long Thành. Đến ngày 28/4, quân ta chọc thủng tuyến phòng ngự vòng ngoài, đập tan sự kháng cự của các sư đoàn địch, tiếp cận nội đô Sài Gòn. Đêm ngày 29/4, xe tăng của ông Cử sa xuống hố bom. Khi ông vừa mở nắp xe tăng để thoát ra ngoài thì trúng đạn, bị thương vào đầu và tay. Mặc dù bị thương, ông vẫn nén cơn đau hoàn thành nhiệm vụ… Bây giờ, trên cánh tay ông vẫn còn hai mảnh đạn từ ngày ấy.
Ngày 30/4/1975, các cánh quân của ta tiến vào Sài Gòn từ nhiều hướng. Dinh Độc Lập, cơ quan đầu não của chính quyền Việt Nam Cộng hòa là mục tiêu tấn công của quân ta nhằm giành lại chính quyền từ phía Việt Nam Cộng hòa. Vào lúc 9 giờ ngày 30/4, Tiểu đoàn 1 của ông Cử dẫn đầu đội hình tiến về Sài Gòn. Ngồi trên xe tăng, qua hệ thống bộ đàm, ông biết tin Tiểu đoàn trưởng Ngô Văn Nhỡ bị trúng đạn đã anh dũng hi sinh khi gần đến cầu Sài Gòn. Ngay sau đó, ông được cấp trên giao nhiệm vụ trực tiếp chỉ huy Tiểu đoàn 1. Quan sát thấy xe tăng của địch trên cầu Sài Gòn, ông lệnh cho xe tăng của ta triển khai đội hình tản sang hai bên đường, bắn chéo lên cầu, tiêu diệt 2 xe tăng địch. Sau đó, ông chỉ huy đơn vị vượt cầu Sài Gòn, tiêu diệt ổ đề kháng của quân lực Việt Nam Cộng hòa tại Hàng Xanh, cầu Thị Nghè và tiến thẳng vào Dinh Độc Lập.
Ký ức hào hùng phía sau bức ảnh lịch sử
Cầm trên tay những bức ảnh đen trắng ghi lại khoảnh khắc ông cùng đồng đội đứng trước Dinh Độc Lập, CCB Nguyễn Hữu Cử bồi hồi nhớ lại: Hình ảnh người chiến sĩ với khuôn mặt gầy gò, trên đầu và cánh tay trái có vết thương đang rỉ máu… chính là tôi.
Bức ảnh Chính trị viên Nguyễn Hữu Cử trước Dinh Độc Lập được phóng viên nước ngoài chụp ngày 30/4/1975 (ảnh nhân vật cung cấp)
Khi đó, tôi đang báo cáo chỉ huy Lữ đoàn thì có một phóng viên phương Tây đến gần. Thấy chúng tôi, anh ta lại gần xin phép chụp ảnh. Anh ta nói được vài câu tiếng Việt, giới thiệu là phóng viên chiến trường người Pháp. Tôi đồng ý nhưng không được biết phóng viên đó đã chụp lại những gì.
Cách đây khoảng 2 năm, đồng đội của tôi có đến thăm và gửi tặng 2 bức ảnh ghi lại thời khắc lịch sử trước Dinh Độc Lập vào ngày 30/4/1975. Đón nhận bức ảnh lịch sử từ tay người lính già, trước mắt chúng tôi là hình ảnh người chiến sĩ đứng trước đầu chiếc xe tăng, bên cạnh có hai người đội mũ cối đang nói chuyện, sau lưng là Dinh Độc lập. Theo lời chia sẻ của ông Cử, một trong hai người đội mũ cối mà ông Cử đang trao đổi nhiệm vụ là Chính ủy Lữ đoàn xe tăng 203 Bùi Văn Tùng, một trong những người soạn thảo lời tuyên bố đầu hàng không điều kiện vào ngày 30/4/1975 cho Dương Văn Minh, Tổng thống chế độ Việt Nam Cộng hòa đọc vào máy ghi âm để phát trên Đài Phát thanh Sài Gòn…
Kết thúc Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, ông Cử tiếp tục tham gia làm nhiệm vụ quốc tế tại nước bạn Lào, đến năm 1986 ông về nghỉ hưu tại địa phương. Ghi nhận những đóng góp của ông trong cuộc khánh chiến chống Mỹ, cứu nước, CCB Nguyễn Hữu Cử được Nhà nước trao tặng nhiều Huân, Huy chương chiến công, Huân chương chiến sĩ giải phóng, Huân chương chiến sĩ vẻ vang, Huân chương chiến thắng của Nhà nước Lào trao tặng….
Trở lại đời thường, người lính 83 năm tuổi đời, 61 năm tuổi Đảng vẫn tham gia nhiều hoạt động xã hội, tích cực lan tỏa hình ảnh và những giá trị tốt đẹp của Bộ đội Cụ Hồ, được nhiều người dân tin yêu, kính trọng. Ông Cử và đồng đội chính là những nhân chứng lịch sử quả cảm, những câu chuyện từ họ là những bài học giáo dục về lòng yêu nước, tinh thần cống hiến cho Tổ quốc sẽ truyền lửa cho thế hệ trẻ hôm nay, vững tin, tự hào tiếp bước cha anh xây dựng quê hương, đất nước hùng cường.
