Hồi ức những ngày tháng Tám lịch sử: Báo Tin mới gây 'cơn sốt' ở Hà Nội

Chiều 17.8.1945, Đội tuyên truyền xung phong Việt Minh thành Hoàng Diệu (Hà Nội) phối hợp với một số công nhân viên chức tham gia tổ chức Việt Minh bí mật đã chiếm lễ đài cuộc mít tinh của viên chức trong Chính phủ Trần Trọng Kim và giới thiệu các cán bộ Mặt trận Việt Minh nói chuyện với đồng bào ở quảng trường Nhà hát Lớn.

Một lá cờ lớn, nền đỏ sao vàng từ nóc buông xuống che gần kín mặt chính Nhà hát Lớn. Tiếp đó, hàng chục rồi hàng trăm cờ đỏ sao vàng được giương lên từ trong hàng ngũ những người dự mít tinh. Sau cuộc nói chuyện là cuộc tuần hành, với những tiếng hô lớn "Ủng hộ Việt Minh!", "Mặt trận Việt Minh muôn năm!", qua các phố Tràng Tiền, Bờ Hồ, Hàng Đào, qua Phủ Toàn quyền cũ, mãi đến tối mới giải tán ở phố Cửa Nam.

Thời cơ đã đến, làm thế nào để báo tin này cho mọi người ở Hà Nội, ở các tỉnh biết để cổ vũ lòng yêu nước và làm đòn bẩy cho mọi hoạt động tiếp theo? Lúc bấy giờ, báo chí là phương tiện thông tin nhanh nhất. Chúng ta có báo Cờ giải phóng, Cứu quốc, Khởi nghĩa, Độc lập, Tuốt kiếm... vẫn lưu hành bí mật ở Hà Nội, nhưng không thể chờ các báo của ta khi đó đang còn phải đặt địa điểm in ở các căn cứ xa xôi.

Hà Nội có bốn tờ báo hằng ngày của chế độ cũ là Trung Bắc Tân văn, Đông Pháp, Hà Thành Ngọ Báo và Tin mới. Ba trong bốn tờ báo trên, được Pháp trợ cấp, đã phá bĩnh khi lập Hội Ái hữu báo chí hồi phong trào Bình dân. Chỉ còn tờ Tin mới thỉnh thoảng đăng những bài có tư tưởng tiến bộ. Chi bộ Đảng mà đồng chí Lê Quang Đạo là Bí thư, và Vũ Quý là Ủy viên Ban Cán sự (nay là Thành ủy) Hà Nội có cơ sở ở báo Tin mới gồm các anh Trần Trung Phương, Thanh Đạm và một số công nhân nhà in. Chi bộ cử đồng chí Phan Kỳ Đức, người vẫn tiếp xúc với anh em, đến nhà in để bàn kế hoạch đăng tin cuộc mít tinh buổi chiều trên số báo ra sáng hôm sau.

Cùng lúc đó, các đồng chí trong Đội tuyên truyền xung phong cũng bàn cách đăng bài tường thuật và bản Hiệu triệu của Việt Minh. Nhiều phương án được bàn tới. Cuối cùng, phương án thuyết phục nhất được giao cho đội trưởng là bác sĩ Chu Văn Tích và đồng chí Trần Lâm, nguyên sinh viên trường luật, đến tòa soạn báo Tin mới.