HỒI ỨC ÔNG THÀO SÍN PHÀ VỀ CUỘC CHIẾN CHỐNG PHÁP, TIỄU PHỈ NĂM 1950 TẠI THÔN MÁO CHOÁ SỬ - TẢ NGÀI CHỒ

HỒI ỨC ÔNG THÀO SÍN PHÀ

VỀ CUỘC CHIẾN CHỐNG PHÁP, TIỄU PHỈ NĂM 1950

TẠI THÔN MÁO CHOÁ SỦ – XÃ TẢ NGÀI CHỒ

Tôi là Thào Sín Phà, người sinh ra và lớn lên ở bản Máo Choá Sủ. Năm ấy đã lâu lắm rồi – mùa đông 1950 – nhưng đến giờ mỗi lần nhớ lại, tiếng súng, tiếng hô xung phong, cả tiếng khóc thét của trẻ con bên các lán rừng vẫn như còn văng vẳng đâu đây.

1. Bóng giặc và bóng phỉ phủ lên bản

Thời điểm đó, thực dân Pháp đang yếu thế, nhưng lại hung hăng hơn khi được Mỹ giúp sức. Chúng dùng kế “gây phỉ” ở vùng cao, gom tàn quân Quốc Dân Đảng, biệt kích, bảo an về để quấy phá.

Ở Pha Long – Mường Khương, chúng dựa vào tên phản động Châu Quáng Lồ, dựng lại bộ máy tay sai, bắt ép trai trẻ vào phỉ, phát súng cho chúng, bảo rằng đánh Việt Minh sẽ giữ được đất.

Bản tôi thì nhỏ, chỉ vài nóc nhà nép dưới núi, vậy mà suốt từ tháng mười, tháng mười một năm ấy, ngày nào cũng nghe tin phỉ kéo qua Nậm Tèn Hồ, Ngải Thầu, rồi đến gần cả Máo Choá Sủ.

Dân bản sợ, nhưng không ai bỏ bản. Người già bảo: “Chạy mãi cũng không còn đất để về. Giữ đưc bản là giữ được cái nương, cái ngô mà sống.”

2. Bộ đội lên Mường Khương – Pha Long

Khoảng đầu tháng 11, bộ đội chủ lực của ta – Tiểu đoàn 910, 930 của Trung đoàn 148 – cùng du kích Mường Khương kéo lên tiễu phỉ. Chúng tôi nhìn thấy các anh bộ đội đi qua lối suối đầu bản, ba lô nặng, áo ka ki bạc màu mà mặt ai cũng sáng lên vì quyết tâm.

Bộ đội nói với bà con: “Sắp đánh phỉ lớn. Giữ bản với chúng tôi nhé!”

Chúng tôi gật đầu, ai nấy đều góp gạo, góp muối, người khỏe thì gùi giúp đạn, người già thì nhóm bếp nấu ngô cho bộ đội.

Ngày 11/11/1950, bộ đội đánh mạnh và giải phóng Mường Khương. Dân bản nghe tin, ai nấy đều mừng.

3. Trước giờ nổ súng ở Pha Long

Nhưng Pha Long thì còn đông phỉ lắm – gần 500 tên, lại có súng cối, trung liên. Chúng rải quân quanh các điểm cao, giăng bẫy, cắm chông độc khắp nơi, không cố thủ một chỗ mà chia thành từng nhóm nhỏ ẩn trong rừng.

Ngày 19 và 20/11, bộ đội ta đánh Ngải Phóng Chồ, Ngải Thầu, Suối Thầu, rồi đánh bật được địch khỏi Lao Pao Chải. Lúc ấy, chúng tôi ở bản Máo Choá Sủ chỉ nghe tiếng súng vọng về từ nhiều hướng, biết cuộc đánh còn dài và khó.

4. Ký ức đau thương ở Máo Choá Sủ

Buổi sáng 20 tháng 11 năm 1950, sương núi dày đặc, trời lạnh buốt và yên ắng một cách khác thường. Bà con nói: “Yên vậy là có điều chẳng lành.”

Đến gần trưa thì nghe tiếng súng nổ liên hồi từ điểm cao trên bản. Phỉ đã phục kích sẵn, chờ bộ đội ta vừa men theo sống núi thì chúng từ ba phía xả đạn. Bộ đội không kịp trở tay.

Tôi và mấy thanh niên chạy vòng qua rừng xem có giúp được gì không, nhưng đạn bắn như mưa. Từ mép rừng, tôi nhìn thấy các anh bộ đội nằm sát đất, vừa đánh vừa tìm cách kéo thương binh ra sau.

Ngày 23/11, Tiểu đoàn 910 được lệnh lên giải vây, nhưng địa thế hiểm trở, phỉ bố trí dày đặc nên không mở được đường. Bộ đội phải rút về Mường Khương để giữ lực lượng.

5. 49 người ngã xuống đất này

Sau trận đánh, phỉ còn vài lần kéo xuống thị trấn, nhưng đều bị đẩy lùi. Chính quyền cách mạng vẫn đứng vững.

Riêng với Máo Choá Sủ… nơi ấy thành một vệt đau trong ký ức của cả vùng.

Tổng cộng 49 cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 148 đã hy sinh tại điểm cao này:

- 1 Trung đội trưởng

- 2 Trung đội phó

- 9 cán bộ tiểu đội

- Và nhiều chiến sĩ trẻ tuổi khác

Bà con bản tôi chôn cất họ ngay tại sườn núi, khói hương nghi ngút suốt mấy ngày. Người già nói: “Các anh là người giữ đất cho chúng ta.”

6. Lời nhắn gửi của một nhân chứng

Giờ tóc tôi đã bạc. Nhưng mỗi khi nhìn lên điểm cao ấy, tôi vẫn thấy như thấp thoáng bóng áo xanh của các anh bộ đội đã nằm lại.

Tôi muốn những người trẻ hôm nay hiểu rằng:

Để có sự bình yên hiện tại, đã có những người ngã xuống mà không kịp biết bản của chúng tôi viết thế nào.

Máu của 49 cán bộ, chiến sĩ năm ấy hòa vào đất đá Máo Choá Sủ, để mảnh đất này mãi mãi là đất của nhân dân.