HỒI ỨC THỜI HOA LỬA Lời kể của bác Hoàng Văn Đỉnh

Ngày ấy quê tôi nghèo lắm. Nhà tranh vách đất, cơm không đủ no, áo không đủ mặc. Trẻ con như chúng tôi khi ấy đâu biết đến đồ chơi hay sách vở đầy đủ như bây giờ. Tuổi thơ gắn với nương rẫy, với những buổi theo cha mẹ lên rừng kiếm củi, đào măng, trồng ngô. Nhưng chiến tranh đã khiến cuộc sống vốn khó khăn lại càng cơ cực hơn.

Tôi còn nhớ những lần giặc Pháp càn quét qua vùng núi. Mỗi khi nghe tiếng súng hay tiếng máy bay vọng lại từ xa, cả bản lại nhốn nháo. Người già ôm trẻ nhỏ chạy vào rừng, thanh niên thì đi báo tin cho cán bộ và bộ đội. Có đêm trời rét cắt da, cả nhà phải ngồi co ro trong hang đá, không dám đốt lửa vì sợ lộ vị trí.

Năm tôi khoảng mười sáu tuổi, thấy thanh niên trong vùng lần lượt tham gia phục vụ kháng chiến, lòng tôi cũng sôi sục lắm. Khi ấy tôi nghĩ đơn giản thôi: nước mất thì nhà cũng chẳng còn, mình còn trẻ thì phải góp sức cho cách mạng. Thế là tôi xin tham gia dân công hỏa tuyến.

Công việc của chúng tôi khi đó chủ yếu là vận chuyển lương thực, dẫn đường, tải đạn và phục vụ bộ đội hành quân. Ngày đi bộ hàng chục cây số là chuyện bình thường. Đường rừng Tây Bắc khi ấy hiểm trở vô cùng, dốc cao, vực sâu, nhiều đoạn chỉ vừa một bàn chân. Có hôm trời mưa, đất nhão ra như bùn, ngã lên ngã xuống nhưng vẫn phải đứng dậy đi tiếp.

Mỗi người gùi trên lưng mấy chục cân gạo hoặc đạn. Vai ai cũng hằn đỏ vì dây gùi siết chặt. Nhiều hôm đói quá, chỉ có nắm cơm nắm với muối vừng mang theo, ăn vội bên suối rồi lại lên đường. Nhưng lạ lắm, chẳng ai than vãn điều gì. Ai cũng động viên nhau: “Cố thêm chút nữa, bộ đội ngoài mặt trận đang chờ”.

Có một lần tôi nhớ mãi. Hôm ấy đoàn dân công chúng tôi đang vượt qua một con dốc thì máy bay Pháp xuất hiện. Tiếng động cơ gầm rú trên đầu, rồi bom nổ rung chuyển cả núi rừng. Đất đá bắn tung tóe, cây cối đổ rạp. Mọi người lao xuống khe núi trú ẩn. Tôi lúc ấy sợ lắm chứ, tim đập thình thịch, tai ù đi vì tiếng nổ. Nhưng nhìn mấy anh lớn tuổi hơn vẫn bình tĩnh ôm chặt bao gạo, tôi lại tự nhủ mình không được phép run sợ.

Bom vừa ngớt, chúng tôi lại lục tìm từng bao lương thực còn nguyên để tiếp tục hành quân. Có người bị thương ở chân nhưng vẫn nghiến răng bước tiếp. Hồi đó, điều khiến chúng tôi đau lòng nhất không phải là đói rét hay bom đạn, mà là nhìn đồng đội ngã xuống ngay bên cạnh mình.

Ngày ấy, chúng tôi không nghĩ mình là anh hùng gì cả. Chỉ nghĩ đơn giản rằng: bộ đội cầm súng ngoài chiến hào thì mình cũng phải góp sức phía sau. Có khi đi suốt đêm dưới trời mưa lạnh, chân phồng rộp, áo quần ướt sũng, nhưng nghe tin chiến thắng là quên hết mệt nhọc.

Tôi còn nhớ mãi ngày nghe tin chiến thắng Điện Biên Phủ. Cả vùng như vỡ òa. Ai cũng khóc, cũng cười. Người ôm nhau giữa sân đất mà hò reo. Chúng tôi khi ấy hiểu rằng đất nước mình rồi sẽ có ngày độc lập thật rồi. Bao nhiêu máu xương, bao nhiêu gian khổ cuối cùng cũng đổi lấy được tự do.

Sau hòa bình, tôi trở về quê hương tiếp tục lao động sản xuất. Cuộc sống khi ấy còn nhiều khó khăn nhưng lòng người phấn khởi lắm. Chúng tôi dựng lại nhà cửa, khai hoang ruộng nương, gây dựng cuộc sống mới. Từ những bản làng nghèo nàn ngày trước, giờ quê hương đã đổi thay rất nhiều. Đường sá rộng hơn, trẻ con được đi học đầy đủ, cuộc sống ấm no hơn xưa.

Mỗi lần nhìn thế hệ trẻ hôm nay năng động, học hành tốt, có điều kiện phát triển, tôi lại thấy vui. Nhưng tôi cũng luôn mong lớp trẻ sẽ không quên lịch sử, không quên những năm tháng cha ông đã hy sinh để giữ lấy đất nước này.

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng ký ức về một thời hoa lửa thì mãi còn trong tim tôi. Đó là ký ức về tình đồng chí, đồng bào; về ý chí của những con người nghèo khó nhưng không chịu khuất phục; về niềm tin rằng dân tộc Việt Nam dù khó khăn đến đâu cũng sẽ đứng dậy vượt qua.

Giờ đây, ở tuổi gần đất xa trời, điều tôi mong nhất không phải là điều gì lớn lao, mà chỉ mong đất nước mãi hòa bình, nhân dân đoàn kết, con cháu chăm ngoan, biết yêu quê hương, yêu Tổ quốc và sống xứng đáng với sự hy sinh của thế hệ đi trước.

Bởi với tôi, điều quý giá nhất sau chiến tranh chính là hai chữ: hòa bình.