HỒI ỨC THỜI NHẬP NGŨ

“Có những năm tháng đi qua tưởng như rất dài, nhưng khi ngoảnh lại, ta mới hiểu: đó là những tháng ngày đẹp nhất của tuổi trẻ.”

Ngày 16 tháng 2 năm 2022.

Buổi sáng hôm ấy, tôi – Huỳnh Thiên Bảo, sinh ngày 10 tháng 10 năm 2000 – chính thức khoác lên mình bộ quân phục màu xanh. Tôi rời mái nhà thân thuộc, rời công việc và những ngày tháng bình yên để bước vào một hành trình hoàn toàn khác: hành trình của người lính.

Tôi vốn là một giáo viên tiểu học. Công việc hằng ngày gắn với bảng đen, phấn trắng, những trang giáo án và tiếng cười trong trẻo của học trò. Tôi từng nghĩ mình hiểu khá rõ về cuộc sống, nhưng chỉ đến khi bước qua cánh cổng đơn vị, tôi mới nhận ra rằng có những bài học không thể tìm thấy trong sách vở. Đó là bài học về kỷ luật, tình đồng đội, sự chịu đựng, lòng kiên trì và trách nhiệm.

1. Ngày đầu khoác áo lính

Ngày đầu nhập ngũ, tôi được biên chế vào Tiểu đội 1, Trung đội 10, Đại đội 4, Trung đoàn 88, Sư đoàn 302.

Bộ quân phục mới còn thơm mùi vải. Đôi giày quân đội cứng và nặng hơn tôi tưởng. Chiếc ba lô trên vai cũng khiến những bước chân đầu tiên trở nên vụng về.

Những ngày đầu, mọi thứ đều lạ. Tiếng còi báo thức vang lên khi trời còn chưa sáng. Chúng tôi bật dậy, gấp chăn màn, vệ sinh cá nhân, tập hợp rồi bắt đầu một ngày huấn luyện. Không còn chuyện “ngủ thêm năm phút”, càng không có khái niệm “hôm nay mệt nên nghỉ”.

Ở đây, mệnh lệnh phải được thực hiện nhanh, chính xác và thống nhất. Có những buổi sáng chạy bộ, đôi chân tôi tưởng như không còn muốn bước tiếp. Có những buổi tập dưới cái nắng gay gắt, mồ hôi chảy thành dòng trên khuôn mặt. Có những đêm nằm xuống giường, toàn thân mỏi nhừ, chỉ mong nhanh chóng chìm vào giấc ngủ.

Nhưng rồi sáng hôm sau, tiếng còi lại vang lên.

Và tôi lại đứng dậy.

Tôi nhận ra một điều rất giản dị: người lính không trưởng thành trong những ngày thuận lợi; người lính trưởng thành qua những ngày mệt mỏi nhưng vẫn cố gắng bước tiếp.

Ba tháng huấn luyện chiến sĩ mới là khoảng thời gian tôi nhớ nhất.

Chúng tôi từ những người xa lạ trở thành một tập thể. Người này giúp người kia gấp chăn, người kia nhắc bạn chỉnh lại quân phục, người khác chia sẻ một chút đồ ăn được gia đình gửi lên.

Có khi chỉ là một viên kẹo, một gói bánh nhỏ, nhưng trong môi trường quân đội, những điều giản dị ấy lại trở nên quý giá vô cùng.

2. Những ngày huấn luyện chiến sĩ mới

Huấn luyện chiến sĩ mới không chỉ có những giờ tập luyện trên thao trường.

Đó còn là những buổi học chính trị, điều lệnh, kỹ thuật chiến đấu, những giờ tăng gia sản xuất và vô số công việc tưởng như nhỏ nhặt nhưng giúp chúng tôi hình thành tác phong của người quân nhân.

Tôi vẫn nhớ những buổi tập đội ngũ.

“Nghiêm!”

Cả hàng quân lập tức đứng thẳng.

“Nghỉ!”

Chúng tôi đồng loạt thực hiện.

Những động tác tưởng đơn giản nhưng phải luyện đi luyện lại rất nhiều lần. Có lúc tôi làm sai, bị nhắc nhở. Có khi cả tiểu đội phải tập lại vì một người chưa thực hiện đúng.

Lúc ấy có thể hơi buồn, thậm chí có lúc thấy áp lực. Nhưng chính những điều đó dạy tôi hiểu thế nào là tính tập thể. Trong quân đội, không ai có thể chỉ nghĩ cho riêng mình. Một người sai, cả tập thể cùng sửa. Một người mệt, đồng đội động viên. Một người gặp khó khăn, những người còn lại sẵn sàng giúp đỡ. Tình đồng đội cứ thế lớn lên từ những điều rất nhỏ.

3. Ngày 6 tháng 6 năm 2022 – một hành trình mới

Sau ba tháng huấn luyện chiến sĩ mới, ngày 6 tháng 6 năm 2022, tôi nhận nhiệm vụ mới: được điều lên học 6 tháng Quân y đại đội tại Trường Cao đẳng Hậu cần, Quận 9, Thành phố Hồ Chí Minh.

Nếu ba tháng đầu là những ngày tôi học cách trở thành một người lính thì sáu tháng tiếp theo lại mở ra trước mắt tôi một thế giới khác – thế giới của người quân nhân làm nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe cho đồng đội.

Tôi bắt đầu làm quen với những kiến thức về sơ cứu, cấp cứu, chăm sóc thương bệnh binh, vệ sinh phòng dịch, xử lý những tình huống thường gặp trong đơn vị.

Có những bài học tưởng như khô khan nhưng càng học tôi càng thấy ý nghĩa. Bởi phía sau mỗi kiến thức Quân y là một con người.

Có thể là người đồng đội bị thương trong lúc huấn luyện. Có thể là một chiến sĩ bị sốt sau những ngày hành quân. Có thể chỉ là một vết thương nhỏ nhưng nếu xử lý không đúng cách cũng có thể trở thành vấn đề lớn. Từ một giáo viên tiểu học, tôi bắt đầu học thêm một vai trò mới.

Tôi học cách bình tĩnh khi người khác hoảng loạn. Học cách cẩn thận với từng thao tác. Học cách quan tâm đến sức khỏe của đồng đội. Và quan trọng hơn cả, tôi hiểu rằng phục vụ người khác cũng là một cách để trưởng thành.

Sáu tháng học Quân y trôi qua nhanh hơn tôi tưởng. Trong khoảng thời gian ấy, chúng tôi vừa học, vừa rèn luyện, vừa có những phút giây vui vẻ bên nhau. Có những buổi tối ngồi nói chuyện, kể về gia đình, quê hương, về những dự định sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự.

Ai cũng có một câu chuyện riêng. Nhưng tất cả đều gặp nhau ở một điểm chung: đang sống những năm tháng tuổi trẻ trong màu áo lính.

4. Tháng 12 – trở lại đơn vị

Tháng 12 năm 2022, tôi trở lại đơn vị, về công tác tại Đại đội 24, Trung đoàn 88, Sư đoàn 302.

Tôi trở lại với một tâm thế khác. Nếu ngày đầu nhập ngũ tôi còn bỡ ngỡ, thì lúc này tôi đã quen với tiếng còi, quen với hàng quân, quen với nếp sống tập thể. Tôi cũng mang theo những kiến thức Quân y đã học. Những ngày ở Đại đội 24 tiếp tục cho tôi thêm nhiều kỷ niệm. Có những ngày huấn luyện vất vả. Có những đêm trực. Có những buổi tăng gia.

Có những lần hành quân khiến đôi chân đau nhức. Nhưng cũng có rất nhiều tiếng cười. Chúng tôi cùng nhau ăn cơm. Cùng nhau dọn dẹp doanh trại. Cùng nhau thực hiện nhiệm vụ. Cùng nhau chờ những lá thư từ gia đình. Và cùng nhau đếm từng ngày đến lúc hoàn thành nghĩa vụ.

5. Có những nỗi nhớ không gọi thành tên

Hai năm trong quân ngũ không phải ngày nào cũng vui. Có những lúc tôi nhớ nhà đến nao lòng. Nhớ những bữa cơm gia đình. Nhớ công việc dạy học. Nhớ tiếng học sinh gọi “Thầy ơi!”. Nhớ những buổi sáng đứng trước lớp, viết từng dòng chữ lên bảng.

Những lúc như thế, tôi thường ngồi lặng một mình sau giờ sinh hoạt, nhìn bầu trời đêm và nghĩ về quê nhà. Tôi hiểu rằng mình đang trải qua một phần rất đặc biệt của tuổi trẻ. Có thể hôm nay tôi thấy mệt. Có thể hôm nay tôi nhớ nhà. Nhưng rồi một ngày nào đó, tất cả những điều này sẽ trở thành ký ức. Và quả thật, thời gian đã chứng minh điều ấy.

Những buổi sáng lạnh. Những trưa nắng gắt. Những đêm trực. Những lần hành quân. Những tiếng cười trong phòng. Những câu chuyện vụn vặt bên mâm cơm. Tất cả dần trở thành những mảnh ghép không thể thay thế trong ký ức của tôi.

6. Những người đồng đội

Nếu hỏi điều quý giá nhất tôi nhận được sau hai năm nhập ngũ là gì, có lẽ tôi sẽ không trả lời đó là những kiến thức đã học.

Tôi sẽ trả lời: "Đó là tình đồng đội".

Những người từng xa lạ nhưng rồi trở thành anh em. Chúng tôi cùng chịu nắng, cùng chịu mưa, cùng trải qua những ngày huấn luyện gian khổ. Có người vui tính, luôn làm cả phòng bật cười. Có người ít nói nhưng luôn âm thầm giúp đỡ người khác. Có người đôi khi nóng tính nhưng sống rất tình cảm. Mỗi người một tính cách, một quê hương, một hoàn cảnh. Thế nhưng trong màu áo lính, khoảng cách ấy dần biến mất. Chúng tôi gọi nhau bằng những tiếng gọi rất thân thương.

“Đồng chí!”

“Anh em!”

“Chiến hữu!”

Những tiếng gọi tưởng đơn giản nhưng chứa đựng trong đó rất nhiều tình cảm. Tôi từng nghĩ tình bạn chỉ được xây dựng qua những năm tháng học tập hay làm việc. Sau này tôi mới hiểu, tình đồng đội có thể được tạo nên từ những ngày cùng nhau vượt qua khó khăn.

7. Ngày xuất ngũ

Rồi ngày mà chúng tôi mong đợi cũng đến.

Ngày 31 tháng 1 năm 2024.

Ngày xuất ngũ.

Hai năm trước, tôi bước vào đơn vị với tâm thế của một chàng trai trẻ còn nhiều bỡ ngỡ.

Hai năm sau, tôi đứng đó với một cảm xúc rất khác.

Tôi vui vì sắp trở về với gia đình.

Vui vì sắp được trở lại với nghề giáo viên.

Vui vì hành trình quân ngũ đã hoàn thành.

Nhưng sâu trong lòng lại có một khoảng trống khó gọi thành tên.

Tôi nhìn doanh trại.

Nhìn sân tập.

Nhìn hàng cây.

Nhìn những người đồng đội từng gắn bó với mình.

Tôi chợt nhận ra mình sẽ nhớ nơi này.

Nhớ tiếng còi.

Nhớ tiếng bước chân.

Nhớ những buổi tập.

Nhớ những trận cười.

Nhớ cả những ngày mệt mỏi.

Có lẽ con người ta thường chỉ hiểu giá trị của một điều khi biết rằng mình sắp rời xa nó.

Ngày chia tay, những cái bắt tay trở nên lâu hơn.

Những lời chúc cũng chân thành hơn.

Không ai nói quá nhiều.

Bởi có những cảm xúc không cần phải nói thành lời.

Tôi mang theo hành trang trở về.

Nhưng hành trang quý giá nhất không nằm trong chiếc ba lô.

Nó nằm trong ký ức.

8. Trở về với bục giảng

Sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự, tôi trở lại với công việc của một giáo viên tiểu học.

Một lần nữa, tôi đứng trước học sinh.

Những ánh mắt trong veo nhìn tôi.

Có em hỏi:

“Thầy ơi, thầy đi bộ đội có cực không?”

Tôi mỉm cười.

“Có chứ!”

“Thầy có nhớ nhà không?”

“Có.”

“Thầy có vui không?”

Tôi im lặng một chút rồi trả lời:

“Rất vui.”

Bởi tôi biết, nếu không có những ngày tháng ấy, tôi có lẽ sẽ không trở thành người thầy của ngày hôm nay.

Quân ngũ dạy tôi tính kỷ luật.

Dạy tôi đúng giờ.

Dạy tôi kiên trì.

Dạy tôi biết chịu trách nhiệm.

Dạy tôi biết quan tâm đến người khác.

Và dạy tôi rằng phía sau mỗi thành công đều có những ngày tháng âm thầm cố gắng.

Tôi kể cho học sinh nghe về màu xanh của áo lính.

Không phải để các em thấy chiến tranh hay gian khổ.

Mà để các em hiểu rằng mỗi người trẻ đều có một hành trình trưởng thành của riêng mình.

Có người trưởng thành trên giảng đường.

Có người trưởng thành trong công việc.

Có người trưởng thành giữa thao trường nắng gió.

Còn tôi, tôi đã trưởng thành qua hai năm khoác áo lính.

9. Hồi ức không bao giờ cũ

Đã có những lúc tôi tự hỏi: “Nếu được quay lại ngày 16 tháng 2 năm 2022, tôi có lựa chọn nhập ngũ nữa không?”

Câu trả lời của tôi là: Có.

Tôi vẫn sẽ bước qua cánh cổng ấy.

Vẫn sẽ khoác lên mình bộ quân phục.

Vẫn sẽ đứng trong hàng quân.

Vẫn sẽ nghe tiếng còi báo thức lúc bình minh.

Vẫn sẽ chạy trên thao trường.

Vẫn sẽ có những ngày mệt mỏi.

Vẫn sẽ nhớ nhà.

Nhưng tôi cũng sẽ có những người đồng đội tuyệt vời.

Có những bài học không bao giờ quên.

Có những kỷ niệm mà thời gian không thể xóa nhòa.

Và có một phần tuổi trẻ mà mỗi khi nhớ lại, tôi luôn thấy tự hào.

Huỳnh Thiên Bảo – sinh ngày 10 tháng 10 năm 2000.

Ngày 16 tháng 2 năm 2022, tôi bắt đầu hành trình của người lính.

Ngày 31 tháng 1 năm 2024, tôi hoàn thành hành trình ấy.

Hai mốc thời gian.

Hai ngày tháng.

Nhưng ở giữa chúng là cả một miền ký ức.

Đó là những ngày tôi học cách sống kỷ luật.

Là những ngày tôi hiểu giá trị của tình đồng đội.

Là những ngày tôi biết rằng con người có thể mạnh mẽ hơn rất nhiều so với điều mình tưởng. Và hơn hết, đó là những ngày tuổi trẻ của tôi được viết bằng màu xanh của áo lính. Bây giờ, khi trở lại với bảng đen, phấn trắng và tiếng học trò, đôi khi tôi vẫn nhớ về thao trường năm ấy.