Hồi ức về cựu chiến binh Đỗ Công Ruân – người trực tiếp chiến đấu ở Thành cổ Quảng Trị và tham gia chiến dịch Hồ Chí Minh

Đại thắng mùa Xuân năm 1975 là mốc son chói lọi trong lịch sử đấu tranh chống giặc ngoại xâm của dân tộc. Để có được chiến thắng vĩ đại ấy, biết bao máu xương của quân và dân ta đã đổ xuống. Câu chuyện của cựu chiến binh Đỗ Công Ruân, thôn Bình Chính, xã Việt Thuận (Vũ Thư), người trực tiếp chiến đấu ở Thành cổ Quảng Trị và tham gia chiến dịch Hồ Chí Minh, giúp thế hệ trẻ hôm nay thêm hiểu và trân trọng những thành quả lịch sử mà cha ông đã giành được.

Ông Đỗ Công Ruân sinh ra và lớn lên trên mảnh đất quê hương giàu truyền thống cách mạng. Năm 1971, ở tuổi 17, ông xung phong nhập ngũ, được phân công vào Sư đoàn 304, Quân đoàn 2, chiến đấu tại chiến trường Quảng Trị. Do vóc dáng gầy nhỏ, ông đảm nhận nhiệm vụ truyền đạt thông tin, mệnh lệnh từ cấp trên xuống các đại đội. Dẫu vậy, lòng khát khao được trực tiếp chiến đấu luôn thôi thúc ông.

Tháng 9/1972, ông viết đơn xin xuống đơn vị chiến đấu. Dù nhiều người cản, nói rằng “chiến trường ác liệt, có đi mà không có về”, ông Ruân vẫn kiên định. Khi đó, ông cùng đơn vị thực hiện nhiệm vụ giải vây cho bộ đội ta bị Mỹ bao vây ở xã Hải Lâm, huyện Hải Lăng. Vũ khí thô sơ, quân ta mỏng, địch trang bị hiện đại, liên tục nhảy dù, đánh đột kích. Bộ đội vừa đào hầm trú ẩn vừa đánh tỉa địch.

“Ban đầu, mỗi chiến sĩ chỉ được phát 2 nắm cơm nhỏ, vài hạt muối/ngày. Nếu anh nuôi bị vây, chúng tôi phải nhịn đói chờ hôm sau. Nước thì có suối, nhưng ra lấy uống là nguy hiểm chết người, nên chúng tôi rải áo mưa hứng nước mưa, uống dè. Khi địch tấn công ác liệt, không tiếp tế được lương thực, chúng tôi phải ăn rau tàu bay luộc để chống đói suốt 10 ngày liền, gian khổ vô cùng” – ông Ruân kể lại.

Trong những ngày chiến đấu gian khổ, ông Ruân vô tình được phân cùng trung đội với anh và em họ Nguyễn Văn Cân, Nguyễn Văn Phó. Tháng 10/1972, anh họ Cân hy sinh ngay trước mắt ông trong rừng, sau đó ông Phó cũng hy sinh. Ba anh em họ, chỉ còn ông Ruân may mắn sống sót.

Tháng 7/1974, ông cùng đơn vị tiến đánh ở Đà Nẵng. Bộ đội ta phải dùng pháo dã chiến D-44 trên đỉnh đồi chống tàu hải quân Mỹ. Kéo pháo vào ban đêm, mỗi đêm chỉ được 20-30m, có khi tụt xuống 1-2m, hàng chục chiến sĩ xót xa. Trung đoàn thương vong nhiều, có ngày hy sinh 180 chiến sĩ, ông Ruân bị thương lần thứ hai.

Tháng 4/1975, đơn vị của ông Ruân tiến vào Đồng Nai, phối hợp cùng 4 cánh quân tạo gọng kìm tiến vào Sài Gòn. Địch chống trả điên cuồng, bộ đội ta chiến đấu vô cùng cam go. Trong một lần kiểm tra lô cốt địch bỏ trống, ông bị thương lần thứ ba do lựu đạn ném vào.

Ngày 30/4/1975, khi nghe tin bộ đội chiếm dinh Độc Lập, Sài Gòn giải phóng, niềm vui vỡ òa. Tuy nhiên, ông và đồng đội vẫn tiếp tục tham gia chống quân Fulro ở cao nguyên Lâm Đồng nhiều tháng sau. Ông Ruân xúc động kể về người đồng chí Trung đội phó Ấn, hy sinh đêm 2/9/1975, ước mơ trở về quê hương mãi mãi không thực hiện được.

Tháng 10/1977, xuất ngũ trở về quê hương, ông Ruân trở thành công nhân xây dựng, góp phần dựng xây quê hương và phát triển kinh tế gia đình. Gần nửa thế kỷ đã trôi qua, mỗi dịp tháng 4 về, ký ức về một thời chiến đấu gian khổ, hào hùng, xen lẫn nỗi thương nhớ đồng đội đã ngã xuống vì nền độc lập tự do của Tổ quốc lại tràn đầy trong lòng ông.