HỒI ỨC VỀ TIẾNG VỌNG TÂY SƠN

Trong ký ức của ông Sơn, những câu chuyện về "Đức Vua Cả" không chỉ nằm trong sách giáo khoa, mà nó sống động qua lời kể truyền đời của dòng họ Nguyễn Võ tại đất võ Bình Định. Ông kể lại đêm trước khi xuất quân ra Bắc:

"Cha ông chúng tôi kể lại rằng, khi Nguyễn Huệ làm lễ tế cờ tại Núi Bân, khí thế ngút trời. Nhưng điều khiến người dân kinh ngạc nhất không chỉ là sức mạnh quân sự, mà là cái 'Tâm' và 'Tốc'.

Để hành quân thần tốc từ Phú Xuân ra Thăng Long chỉ trong vòng chưa đầy 40 ngày, quân sĩ phải thay phiên nhau khiêng võng. Cứ hai người khiêng một người ngủ, thay ca liên tục để đảm bảo quân đội không bao giờ dừng lại. Khi đi ngang qua các làng mạc, dân chúng không hề thấy một sự xáo trộn hay cướp bóc nào. Ngược lại, người dân hai bên đường còn tự nguyện mang bánh chưng, bánh tét và nước uống ra tiếp tế.

Vua Quang Trung khi ấy cưỡi trên mình con voi chiến, áo bào sạm màu thuốc súng nhưng ánh mắt sáng quắc. Ngài dừng lại trước một toán dân binh và nói:

'Đánh cho để dài tóc, đánh cho để đen răng. Đánh cho nó chích luân bất phản, đánh cho nó phiến giáp bất hoàn.'

Lời hịch ấy như sấm truyền, biến mỗi người lính thành một con hổ đói. Nhân chứng dòng họ ông Sơn còn lưu giữ một chi tiết cảm động: Để giữ bí mật và tạo bất ngờ cho giặc Thanh đang mải mê ăn Tết, Vua Quang Trung đã cho quân ăn Tết sớm từ ngày 30 tháng Chạp. Ngài hứa với quân sĩ: 'Đến mồng 7 Tết, chúng ta sẽ vào Thăng Long mở tiệc khai hoàn'.

Thực tế, Ngài còn làm nhanh hơn thế. Mồng 5 Tết, xác giặc đã chất thành gò tại Đống Đa. Chiếc áo bào màu hoàng yến của Ngài sau trận chiến đã bị thuốc súng nhuộm thành màu đen hắc ín. Đó chính là minh chứng hào hùng nhất cho một 'Thời hoa lửa' của dân tộc, nơi một vị vua không ngồi trên ngai vàng để chỉ đạo, mà đứng nơi đầu sóng ngọn gió để dẫn dắt anh em."