Mẹ Việt Nam Anh hùng

Hơn Cả Một Tượng Đài: Bà mẹ Việt Nam Anh Hùng – Nguyễn Thị Rành (Trường TH Giảng Võ sưu tầm)

Cần Thơ28/10/2026Doãn Bảo Nghi (phường Giảng Võ)1 lượt xem0 lượt chia sẻ
Hơn Cả Một Tượng Đài:  Bà mẹ Việt Nam Anh Hùng – Nguyễn Thị Rành (Trường TH Giảng Võ sưu tầm)

Chiến tranh đã qua đi nhưng ký ức về một “ Thời Hoa Lửa” vẫn còn đó. Trong cuộc kháng chiến trường kỳ các bà, các mẹ đã hy sinh cả tuổi xuân để cứu nước. Trong đó người phụ nữ để lại cho em nhiều ấn tượng nhất là Bà Mẹ Việt Nam Anh Hùng – Nguyễn Thị Rành.

image.png

 Nguyễn Thị Rành (1900-1979) hay với tên gọi khác là Má Tám . Bà sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, có truyến thống yêu nước ở Địa Đạo Củ Chi. Bà có một tuổi thơ cơ cực, phải chịu nhiều mất mát. Năm 1913 ở Nam Kỳ bố của bà bị thực dân Pháp bắt vì tội “ làm quốc sự”, bị đày xuống Côn Đảo sau đó biệt tích. Nhà nghèo chỉ có hai anh em, anh trai bà  đi trừ nợ từ trước còn bà phải đi mò cua, bắt ốc xúc cá mang ra chợ bán kiếm tiền sống qua ngày . Một thời gian sau người mẹ lại đột ngột qua đời.Với món nợ truyền kiếp, nhưng tài sản chỉ có căn lều rách te tua như lều vịt, nên lúc 14 tuổi bà bị xã trưởng lôi về nhà hắn gánh nợ. Thời gian thấm thoát thoi đưa chẳng mấy chốc bà đã trở thành một thiếu nữ tự trọng, giàu tình cảm và rắn rỏi. Mười tám tuổi, bà gặp anh hương sự Nguyễn Văn Cầm ( Tám Cầm ) quê ở  Long An, về dạy học trong vùng rồi hai người thành đôi. Hai năm sau ở ấp Trại Đèn, đứa con trai đầu tiên chào đời . Thời điểm chồng bà được cử về miền Tây trông coi ngôi trường vừa mới mở ông gặp được những người anh em cùng chung chí hướng yêu nước , ghét Tây.

Trong 20 năm bà sinh hạ mười người con tám trai, hai gái . Năm 1941, thầy giáo Cầm nghỉ dạy để hoạt động cách mạng, tham gia Việt Minh. Ông bà thường dạy con cái biết sống tử tế, giàu tình thương nghĩa khí, anh chị lớn làm gương cho em út. Cách mạng Tháng Tám 1945 thành công, thực dân Pháp trở lại gây hấn đánh chiếm Sài Gòn , rồi mở rộng đến xứ Nam Bộ . Nguyễn Văn Dúng, người con cả của gia đình bà lén giấu gia đình gia nhập Vệ Quốc Đoàn .Anh được phân làm xã đội trưởng xã Phước Hiệp .

Bà nói với đàn con rằng:

“ Đứa nào lớ quớ theo giặc. Tao chém !”

Năm 1947 , bà tham gia Hội Phụ nữ Cứu quốc xã.

Cũng năm ấy ,trong lúc chỉ huy anh em đánh bọc hậu đơn vị địch , anh Dúng đã hy sinh, bỏ lại vợ và con . Thương con, bà xót xa cho con dâu cùng đứa cháu đích tôn thơ dại . Tuy anh Dúng đã hy sinh nhưng không gì cản nổi lòng yêu nước của gia đình bà nên các con cứ thế cầm súng ra trận. Năm 1954 , bà thành Hội trưởng Hội Mẹ chiến sĩ và chính trị viên xã Phước Hiệp. Những ngày cuối cùng của kháng chiến chống Pháp, vợ chồng bà nhận tin xé ruột : Người con thứ hai Nguyễn Văn Sóc tiểu đội trưởng đặc công, hy sinh tại Long An .Ngoài việc tham gia “ đội quân tóc dài” đấu tranh trực diện với địch bà còn đào hầm nuôi giấu cán bộ tiếp tế cho du kích. Có lần bà bị địch bắt nhốt nửa tháng trời, để dụ Nguyễn Văn Vé, người con thứ tư của má ra hồi chánh. Rồi Năm Vé anh dũng hy sinh. Nuốt nước mắt, vợ chồng bà kêu đàn con đến trước thi hài Năm Vé và nói :

“ Mấy đứa bây coi gương của anh Hai, anh Ba, thằng Năm. Coi đó mà trả thù cho tụi nó!”

Cuối năm 1960, Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam ra đời, bà được tham dự hội nghị do Huyện ủy Củ Chi tổ chức bên bờ sông Vàm Cỏ Đông. Tại đây ngắm lá cờ nửa đỏ, nửa xanh, lòng bà bừng lên. Năm 1965, địch tăng cường đàn áp biến Củ Chi thành vùng đất trắng.Sau khi bẻ gãy hai trận càn với quy mô lớn. Tại đại hội Anh hùng chiến sĩ thi đua toàn Miền lần thứ hai ( tháng 9 năm 1967) Củ Chi được tặng danh hiệu “Đất Thép Thành Đồng”. Trong năm này, ba lần bà nhận tin dữ. Chiến sĩ Nguyễn Văn Hè , người con bị địch khui hầm, trúng đạn chỉ cách nhà vài trăm thước. Tiếp đến, đứa cháu nội Nguyễn Văn Rưng , tiểu đội phó đặc công hy sinh. Người con thứ tám, Nguyễn Văn Nâng , xã đội trưởng Phước Hiệp, bị pháo địch dập trúng.Là chính trị viên xã hội, bà ghìm nước mắt, cắn chặn môi, nén lòng để giữ vững tinh thần cho các chiến sĩ tiếp tục chiến đấu. Năm 1968, ông Tám đau yếu phải về quê dưỡng bệnh . Một mình bà sửa soạn bàn thờ cúng gia tiên. Trước năm bát nhang , bà lầm rầm khấn:

“ Các con sống làm chiến sĩ,chết anh hùng vì dân vì nước, ráng phù hộ cho anh em đánh giặc.”

image.png

Cũng trong năm 1968 chiến sĩ Nguyễn Văn Sương, người con thứ bảy hi sinh. Tiếp đến là Nguyễn Văn Huội, người con thứ 6, hi sinh trong trận nhổ đồn địch ở An Nhơn Tây. Má đau xé lòng, ngỡ mình không sống nổi nhưng vẫn kiên cường đấu tranh chống lại kẻ thù. Dù bị bắt bớ, dọa dẫm đủ điều nhưng má không hề nao núng. Cuối cùng địch đành chào thua và thả bà ra. Huyện ủy, huyện đội Củ Chi lo cho sự an nguy của má Tám, nhưng má không chịu. Má nói với anh em, tụi bây báo với cấp trên Tám Rành này còn giọt máu cuối cùng vẫn một lòng một dạ với cách mạng.

Đầu năm 1969 trong một trận đột nhập căn cứ địch chiến sĩ Nguyễn Văn Luông, người con trai út của má đã anh dũng hi sinh. Năm 1970 ông giáo Cầm về với tổ tiên, cùng năm đó cháu ngoại của bà chiến sĩ Huỳnh Văn Cương đã hi sinh.

Liên tiếp nhận tin các con hi sinh dường như không còn gì có thể đau đớn hơn đối với một người mẹ. Nhưng bà vẫn gắng gỏi, không chỉ quyết tâm hoạt động, mà bà còn như cây cột trụ làm chỗ dựa chắc cho các con dâu,con gái kiên cường sống bên mình.

Ngày 29 tháng 4 năm 1975, quân ta thắng trận khắp nơi, từ sáng sớm bà đã xuống đường. Bà treo cở đỏ sao vàng lên ngọn cây điệp, mở màn cho cuộc nổi dậy giành chính quyền của nhân dân xã nhà.Ngày 6 tháng 11 năm 1978 bà được trao danh hiệu Anh Hùng Lực Lượng Vũ Trang Nhân Dân vì nhiều đóng góp của bà trong kháng chiến. Ngày 26 tháng 1 năm 1979, bà qua đời, để nhớ ơn công lao của bà nên Ủy ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh đã chọn con đường đẹp nhất Củ Chi để đặt tên Nguyễn Thị Rành và làm đài tưởng niệm bà.

image.png

Em rất khâm phục lòng yêu nước và tinh thần của bà, dù rất thương con nhưng bà đã nén nỗi đau mất con để công hiến cho đất nước.Công lao của bà sẽ được thế hệ trẻ mai sau mãi mãi ghi lòng tạc dạ. Đời đời nhớ ơn sự hy sinh anh dũng của bà và gia đình cho sự nghiệp cách mạng của dân tộc. Bản thân em là một học sinh lớp năm, em được bồi đắp lòng yêu nước qua từng trang sách và bài giảng của thầy cô. Em xin hứa sẽ luôn nỗ lực học tập và rèn luyện đạo đức trở thành công dân tốt.

Trường TH Giảng Võ- Nguyễn Minh Thư – Lớp 5A10 (sưu tầm)

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn