Hòn đá đánh dấu

Tôi là Phạm Quốc Bình, lính công binh chuyên mở đường và sửa lối cho các đơn vị hành quân qua Trường Sơn. Công việc của chúng tôi nhiều khi không ồn ào, nhưng lại quyết định cả sự an toàn của một đoàn quân phía sau.

Có những đoạn rừng không thể dùng bản đồ, không thể dùng ký hiệu lớn, vì mọi dấu vết đều dễ bị xóa bởi mưa rừng hoặc bom đạn. Khi đó, chúng tôi dùng cách đơn giản nhất: xếp đá.

Mỗi hòn đá đặt xuống là một dấu hiệu nhỏ, chỉ người trong đơn vị mới hiểu. Có khi là hướng rẽ, có khi là điểm nguy hiểm, có khi chỉ là lời nhắc “đi chậm lại”.

Đoạn đường hôm đó rất khó đi. Dốc cao, đất trơn, và nhiều điểm có thể sạt bất cứ lúc nào. Tôi đi trước, vừa quan sát vừa đặt từng hòn đá nhỏ dọc lối mòn.

Một đồng đội đi phía sau hỏi:
“Đặt vậy rồi mai mưa trôi hết thì sao?”

Tôi đáp:
“Trôi thì đặt lại. Quan trọng là người đi sau vẫn còn biết đường.”

Chúng tôi làm việc suốt nhiều giờ. Đến khi trời tối, tôi đứng nhìn lại đoạn đường mình vừa đánh dấu. Những hòn đá nằm lặng lẽ giữa rừng, không ai chú ý, nhưng lại nối cả một lối đi an toàn.

Nhưng chiến tranh không bao giờ để mọi thứ yên ổn lâu. Vài ngày sau quay lại, nhiều dấu đá đã bị xáo trộn bởi đất đá sạt xuống sau một trận mưa lớn.

Có đoạn gần như mất hết dấu cũ.

Tôi im lặng rất lâu, rồi cùng đồng đội bắt đầu đặt lại từ đầu, dựa vào trí nhớ của từng người trong đơn vị.

Sau này, khi không còn ở chiến trường nữa, tôi vẫn nhớ rất rõ cảm giác khi đặt từng hòn đá xuống đất rừng ẩm ướt ấy.

Có những dấu mốc không nằm ở kích thước hay hình dạng, mà nằm ở việc nó đã từng giúp người khác đi qua một đoạn đường an toàn.