HỒN ĐẤT MẸ: KHÚC TRÁNG CA CỦA NGƯỜI MẸ ĐỢI CHỜ
Trong bảo tàng lịch sử, có một bức ảnh chụp một cụ già với khuôn mặt hằn sâu những nếp chân chim, đang tựa cửa nhìn ra ngõ nhỏ. Đó là Mẹ Nguyễn Thị Thứ (xã Điện Thắng, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam). Mẹ không cầm súng, không trực tiếp lái xe, nhưng Mẹ đã hiến dâng cho Tổ quốc thứ quý giá nhất trên đời: Mười một người con và cháu.
Ký ức về Mẹ Thứ gắn liền với một hình ảnh ám ảnh: Mâm cơm cúng.
Suốt những năm tháng chiến tranh, ngôi nhà nhỏ của Mẹ ở Quảng Nam chưa bao giờ dứt
tiếng khóc thầm. Cứ mỗi lần một người con ra đi, Mẹ lại thắp thêm một nén nhang. Rồi
người con thứ hai, thứ ba... lần lượt ngã xuống.
Có những ngày, Mẹ nhận được hai, ba tờ giấy báo tử cùng lúc. Nỗi đau chồng lên nỗi đau,
nhưng Mẹ không gục ngã. Người dân Điện Thắng kể lại rằng, đêm đêm Mẹ vẫn lặng lẽ dọn
mâm cơm, đặt thêm những đôi đũa trống như thể các anh vẫn đang ở đâu đó quanh đây,
chỉ là đi hành quân chưa kịp về ăn bữa cơm chiều.
"Mẹ không khóc thành tiếng, nước mắt Mẹ dường như chảy ngược vào trong, hóa thành
sức mạnh để nuôi giấu cán bộ, để tiếp tục là chỗ dựa cho những đứa con còn lại ngoài mặt
trận."
Mẹ Thứ không chỉ là người mẹ chịu tang. Mẹ là một chiến sĩ thực thụ trong lòng địch. Dưới
nền nhà, dưới những bụi tre quanh vườn, Mẹ đã đào năm căn hầm bí mật để nuôi giấu cán
bộ, bộ đội.
Giặc thường xuyên càn quét, chúng nghi ngờ nhà Mẹ là cơ sở cách mạng. Nhiều lần chúng
dí súng vào đầu, tra tấn dã man nhưng Mẹ chỉ im lặng. Sự im lặng của Mẹ kiên cường như
đất đá, che chở cho biết bao chiến sĩ qua những đêm đen kịt.
● Mẹ vừa làm nhiệm vụ của một người mẹ tần tảo.
● Vừa làm người giao liên, người canh gác cho cách mạng ngay trong vùng bị chiếm
đóng.
Hòa bình lập quốc, Mẹ Thứ trở thành nhân chứng sống của một thời đại bi hùng. Khi người
ta xây dựng Tượng đài Mẹ Việt Nam Anh hùng lớn nhất cả nước tại Quảng Nam, nguyên
mẫu chính là gương mặt của Mẹ Thứ.
Nhưng có lẽ, tượng đài vĩ đại nhất không nằm ở đá hoa cương hay đồng đen, mà nằm ở sự
thanh thản trong đôi mắt Mẹ những năm tháng cuối đời. Mẹ ra đi ở tuổi 106, sau một thế kỷ
chứng kiến bao thăng trầm của dân tộc. Mẹ đã sống qua hai cuộc kháng chiến, nhìn thấy
ngày đất nước trọn niềm vui, và cuối cùng, Mẹ được về gặp lại mười một người con của
mình ở thế giới bên kia.
Mẹ Nguyễn Thị Thứ hay hàng nghìn người mẹ khác trên khắp dải đất hình chữ S này chính
là những "pho sử sống" bằng xương bằng thịt. Khi bạn làm công tác thi hành án hay nghiên
cứu về lịch sử, hình ảnh các Mẹ nhắc nhở chúng ta rằng: Cái giá của độc lập và thượng
tôn pháp luật hôm nay được đổi bằng máu và nước mắt của những người phụ nữ vĩ
đại nhất.
Hào quang của các anh hùng là sự lấp lánh của chiến thắng, nhưng hào quang của các Mẹ
là sự trầm mặc của đất mẹ – bao dung, nhẫn nại và vĩnh cửu.



