"HÒN ĐẤT” VÀ CHỊ SỨ ANH HÙNG

Phan Thị Ràng, còn được gọi là chị Sứ, sinh năm 1937 tại tỉnh Rạch Giá, nay thuộc tỉnh Kiên Giang trước đây. Chị lớn lên trong những năm tháng chiến tranh, khi người dân miền Nam phải chịu nhiều đau thương và mất mát.

Từ khi còn trẻ, chị đã tham gia hoạt động cách mạng, góp sức bảo vệ quê hương. Chị làm công tác liên lạc, hỗ trợ cán bộ và tham gia các hoạt động kháng chiến tại địa phương. Công việc ấy luôn tiềm ẩn nguy hiểm, nhưng chị vẫn kiên trì thực hiện nhiệm vụ. Năm Năm 1962, trong một đợt càn quét của quân đội Việt Nam Cộng hòa tại khu vực Hòn Đất, Phan Thị Ràng bị bắt. Chị đã hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ. Sự hy sinh ấy khiến người dân địa phương vô cùng thương tiếc và trở thành một phần ký ức sâu sắc về cuộc đấu tranh của quân dân vùng Hòn Đất. Dù bị tra hỏi, chị vẫn kiên quyết bảo vệ bí mật của tổ chức và đồng đội. Kiên cường, giàu lòng yêu quê hương.

Ngày nay, khu di tích lịch sử Hòn Đất là nơi tưởng nhớ những người đã hy sinh trong cuộc kháng chiến, trong đó có Phan Thị Ràng. Câu chuyện về chị nhắc nhở chúng ta rằng phía sau những trang sử hào hùng là những con người bình dị đã dành cả tuổi trẻ để bảo vệ quê hương.

Trên diện tích vài trăm hecta, Khu Di tích lịch sử - thắng cảnh Ba Hòn (Hòn Đất, Hòn Me, Hòn Quéo) là nơi tiếp giáp giữa biển và đất liền. Thiên nhiên đã kiến tạo cho những hòn này hệ thống hàng trăm hang, hầm thông nhau, tạo thành thế phòng thủ lý tưởng cho những trận đánh không cân sức trong cuộc chiến chống Mỹ. Nơi đây từng diễn ra những trận đánh kéo dài nhiều ngày đêm giữa ta với địch và nữ anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Phan Thị Ràng đã anh dũng hy sinh trong một trận đánh như thế. Trên đỉnh Hang Hòn nhìn về bốn phía thấy xanh ngắt một màu cây trái, gió từ biển mang theo hương vị mặn nồng như thì thầm những câu chuyện không bao giờ dứt. Lần đầu tiên đứng trên Hòn Đất anh hùng đã đi vào huyền thoại, từng câu, từng chữ trong tác phẩm tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Anh Đức cứ ùa về như hiện diện giữa đời thực: Chị Sứ yêu biết bao nhiêu cái chốn này, nơi chị oa oa cất tiếng khóc đầu tiên, nơi quả ngọt trái sai đã thắm hồng da dẻ chị. Chính tại rẻo đất này, mẹ chị đã hát ru chị ngủ...chính tại đây, chị đã giơ nắm tay nhỏ nhắn lên chào lá cờ Đảng...

Trên xứ sở của nữ anh hùng Phan Thị Ràng, người ta hiểu chị Ràng chính là chị Sứ trong tác phẩm văn học "Hòn Đất" và chị Sứ là nhân vật trong đời thực. Cũng trên đường đi, tôi ngang qua một ngôi trường mang tên Phan Thị Ràng, bên dưới vẫn mở ngoặc ghi thêm dòng chữ nhỏ: Chị Sứ. Trong nhà tưởng niệm Khu Di tích lịch sử - thắng cảnh Ba Hòn, dưới ảnh thờ liệt sĩ Phan Thị Ràng cũng có thêm dòng ghi chú giản dị: Chị Sứ.