Hòn Khoai – Chuyến ghe mang mệnh lệnh khởi nghĩa

Đêm tháng 12 năm 1940, biển vùng cực Nam vẫn mang vẻ thâm trầm của một miền đất xa xôi. Ngoài khơi, Hòn Khoai nằm giữa sóng nước, trên đảo có ngọn hải đăng và các vị trí do thực dân Pháp kiểm soát. Ít ai có thể hình dung nơi đây sẽ trở thành một dấu mốc đáng nhớ trong lịch sử đấu tranh cách mạng của Cà Mau.

Để cuộc khởi nghĩa có thể diễn ra, mệnh lệnh từ đất liền phải đến được với lực lượng đang hoạt động trên đảo. Người đảm nhận nhiệm vụ đưa chỉ thị ấy ra Hòn Khoai là Bông Văn Dĩa – người con của xóm biển Rạch Gốc.

Theo tư liệu lịch sử được Báo Cà Mau và Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Cà Mau công bố, Bông Văn Dĩa là đảng viên Chi bộ Rạch Gốc, được giao đưa chỉ thị khởi nghĩa của Tỉnh ủy Bạc Liêu ra đảo và trao cho đồng chí Phan Ngọc Hiển. Ông không chỉ thực hiện việc chuyển mệnh lệnh, mà còn tham gia lực lượng khởi nghĩa.

Đêm 13/12/1940, cuộc khởi nghĩa Hòn Khoai nổ ra dưới sự lãnh đạo của Phan Ngọc Hiển. Lực lượng khởi nghĩa tiến công các vị trí của thực dân Pháp trên đảo và giành quyền làm chủ trong thời gian đầu. Nhưng thắng lợi ấy không thể mở rộng như dự kiến. Do các địa phương không đồng loạt nổi dậy, lực lượng khởi nghĩa dần bị cô lập. Thực dân Pháp tổ chức truy bắt, nhiều chiến sĩ bị kết án nặng; Bông Văn Dĩa bị kết án tù và đày ra Côn Đảo.

Một chuyến ghe đưa mệnh lệnh ra đảo có thể chỉ diễn ra trong một khoảng thời gian ngắn, nhưng phía sau nó là cả một mạng lưới tổ chức, sự tin cậy và tinh thần chấp nhận hiểm nguy. Bông Văn Dĩa đã góp phần nối liền đất liền với Hòn Khoai trong thời khắc lịch sử ấy.

Nhìn lại sự kiện này, có thể thấy phẩm chất của người chiến sĩ cách mạng không chỉ thể hiện trong những trận đánh lớn. Đôi khi, nó bắt đầu từ việc hoàn thành một nhiệm vụ tưởng chừng giản dị: đưa đúng mệnh lệnh đến đúng người, đúng thời điểm, để một quyết định của tổ chức trở thành hành động thực tế.

Hòn Khoai là dấu mốc đầu tiên trong hành trình cách mạng nhiều gian nan của Bông Văn Dĩa. Từ hòn đảo ấy đến những chuyến tàu vận chuyển vũ khí trên biển sau này là một quãng đường dài, nhưng có một điểm chung: ông luôn gắn cuộc đời mình với những nhiệm vụ đòi hỏi sự tin cậy, lòng can đảm và tinh thần trách nhiệm.