HƠN NỬA THẾ KỶ TỪ KHÓI LỬA CHIẾN TRANH
Nhân vật: Cụ Phạm Trung Hải, quê xã Bình Sơn, Quảng Ngãi; từng là người lính của Tiểu đoàn 19, Trung đoàn 108, Liên khu 5 và hoạt động tại chiến trường Liên khu 5, Tây Nguyên, miền tây Quảng Ngãi.
Sinh ra trong một gia đình nghèo, năm 1945, khi mới 16 tuổi, Phạm Trung Hải xin tham gia đội quân khởi nghĩa. Vì chưa đủ tuổi và sức khỏe còn yếu, ông được khuyên trở về. Ba năm sau, ông trở lại và được chấp nhận tham gia du kích xã. Một năm sau, ông nhập ngũ.
Trong quá trình chiến đấu, ông hoạt động tại nhiều địa bàn của Liên khu 5. Năm 1950, ông được kết nạp vào Đảng. Sau Hiệp định Genève năm 1954, ông tập kết ra Bắc học tập, rồi năm 1960 trở lại chiến trường Kon Tum tiếp tục chiến đấu.
Năm 1970, khi đang công tác tại Huyện đội H.40, ông gặp Y Nảy, một nữ cán bộ người Gié Triêng. Bà từng tham gia thanh niên xung phong, sau đó nhập ngũ và được điều về Huyện đội H.40, làm trung đội trưởng dưới quyền chỉ huy của ông Hải. Hai người kết hôn trong thời chiến và cùng nhau vượt qua những năm tháng gian khổ.
Sau hơn nửa thế kỷ, câu chuyện của hai người trở thành một ký ức đẹp về tình người, tình đồng đội và sự gắn kết giữa các dân tộc trong chiến tranh. Nó cũng cho thấy phía sau những sự kiện lớn của lịch sử là những cuộc đời bình dị với những lựa chọn, hy sinh và khát vọng về một ngày đất nước hòa bình.
